Әҙәбиәт һәм мәҙәниәт
1 Сентябрь 2023, 07:24

Яҙмыш һынаһа ла, һыҙланыуҙар йөҙәтһә лә...

Йыр сәнғәтенә һөйөү барыһынан да көслөрәк!

Вилдан Зәйнишевтең архивынан.Вилдан Зәйнишевтең архивынан.
Фото:Вилдан Зәйнишевтең архивынан.

Әбйәлил районының Хәмит ауылы егете Вилдан Зәйнишевтең йырлағанын беренсе тапҡыр бынан бер нисә йыл элек 8 Март – Халыҡ-ара ҡатын-ҡыҙҙар көнөндә ишеткәйнем. Егет матур йырын ғәзиз әсәһенә һәм барлыҡ гүзәл зат вәкилдәренә байрам айҡанлы бүләк иткәйне. Вилдандың Хәмит ауылы китапханаһы төркөмөнә ҡуйылған был видеояҙмаһы күптәрҙе хайран ҡалдырғайны.

Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, яҙмыш ҡайһы саҡ бигерәк аяуһыҙ шул, әҙәм балаһын төрлөсә һынай. Күҙҙәре күрмәһә лә, хәҙер егет ғәзиз әсәһе Миләүшә, һеңлеһе Зөбәржәт ярҙамында йөрәк түренән сыҡҡан моңон тыңлаусыларға еткерергә ынтыла. Тауышы иҫ киткес моңло уның! Баянда ла бына тигән уйнай. Вилдан ЗӘЙНИШЕВ менән әңгәмәбеҙҙә һүҙ уны сәнғәткә илткән һуҡмаҡтар, ғөмүмән, ижади уй-ниәттәре хаҡында.

 – Вилдан, халҡыбыҙ йырҙа­рын да, заманса йырҙарҙы ла бына тигән башҡараһың...

– Үҙемде иҫләгәндән алып йыр-моңға ғашиҡмын, бәләкәй сағымдан төрлө йырҙарҙы отоп алам да уларҙы туғандарым алдында баш­ҡа­рырға ярата инем. Бер мәл, мәктәпкә уҡырға төшмәҫ элек, Шыршы байрамында “Мин әсәйемде төшөмдә күрҙем” йыры менән сығыш яһауым, шул ваҡытта ауылдаштарымдың алҡышлауы иҫтә ҡалған. Ошо мауыҡтырғыс сәнғәт донъяһына ынтылышымды әсәйем менән атайым һәр саҡ ҡеүәтләп торҙо. Тап уларҙың ярҙамында Әбйәлилдең төпкөлөн­дә ятҡан Хәмит ауылынан район үҙәге Асҡарҙағы музыка мәктәбенә уҡырға барҙым.

Вокал буйынса уҡытыусым Ринат Булат улы Ҡорманаев етәксе­легендә йәш музыканттар араһын­да Сибайҙа, Баймаҡта, Өфөлә үткән бәйгеләрҙә еңеүҙәр яуланым. 11 йәшлек сағымда Башҡортос­тандың халыҡ артисы Вахит Хызыров призына Әбйәлил районы конкурсында “Әсәй, мине таңдан уят әле” йырын башҡарып, беренсе урынға лайыҡ булдым.

Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, VI класта уҡыған саҡта башыма ҡатмарлы операция үткәргәндән һуң күреү һәләтем юғалды. Белем алыуымды һуҡырҙар өсөн махсус коррекция мәктәбендә дауам иттем. Тағы операция өҫтәленә ятыу, унан һуң байтаҡ реабилитация үтеү арҡа­һын­да был уҡыу йортондағы уҡыуымды ла туҡтатырға мәжбүр булдым. Әле өйҙә әсәйем һәм һеңлем ярҙамында төрлө йырҙар­ҙың һүҙҙәрен ятларға һәм башҡа­рыр­ға тырышам, көйҙәрен тыңлап өйрәнәм.

– Былтыр республика күлә­мен­дә үткәрелгән бәйгелә Гран-приға лайыҡ булғайның бит әле?

– Эйе, Хөсәйен Әхмәтов исемен­дәге Башҡорт дәүләт филармо­нияһында “Таланттар йондоҙлоғо” һаулыҡ мөмкинлектәре сикләнгән балалар араһында ижад фестива­ле­нең Гала-концертында ҡатна­шыр­ға һәм Гран-при яуларға насип итте. Был көн күңелемдә яҡты хәтирә булып ҡалды, сөнки унда миңә республика бәйгеһенең төп бүләге тапшырылғайны.

– Был бәйгелә күптәр үҙҙәрен һынап ҡарағандыр?

– “Әсә йөрәге” әсәләр советы рәйесе Гөлшат Ибраһимова саҡы­рыуы буйынса “Таланттар йондоҙ­лоғо” фестиваленең 11-се бүләкләү тантанаһы үткәрелгәйне. Был фестиваль тотош Башҡортостандан үҙенсәлекле балаларҙың һәләттә­рен асырға һәм үҫтерергә мөмкин­лек бирә. Сарала 300-ҙән ашыу бала ҡатнашты.

– Башҡортостандың халыҡ артисы Ғәли Хәмзин исемендәге республика йыр-бәйгеһендә лә ҡатнашып, беренсе урынды яулағайның бит әле...

– Халыҡ йырсыһы репертуарынан “Уҡытыусыма” һәм “Уралым” йырҙарын башҡарҙым, беренсе урынға лайыҡ булырмын тип һис уйламағайным, әлбиттә. Дөрөҫөн әйткәндә, был бәйгелә күҙ-терәгем, таянысым булған әсәйем арҡаһын­да ҡатнаша алдым. Ул мине конкурс шартына тура килгән йырҙар һайлау һәм уны башҡарыу өҫтөндә эшләү өсөн төпкөлдә ятҡан Хәмит­тән район үҙәге Асҡарға остазыма йөрөтөү, конкурстың онлайн тәрти­бендә уҙған һайлап алыу турынан үткәс, төп бәйгегә Белорет районы­ның Әхмәр ауылына оҙатып алып барыу кеүек мәшәҡәттәрҙе башҡар­ҙы. Шуға ҡәҙерле кешемә сикһеҙ рәхмәтемде белдерәм.

– Был еңеү, әлбиттә, күңелең­дә ҙур эҙ ҡалдырғандыр, ҡанат ҡуйғандыр?

– Эйе, минең йырҙарҙы башҡарыу һәләтен шундай юғары баһалауҙары өсөн сикһеҙ ҡыуан­дым, әлбиттә. Минән бигерәк ғәзиз әсәйем, һеңлем һәм яҡындарым ныҡ шатланды, сөнки көн һайын улар минең янымда һәм барлыҡ ҡыуаныу-һыҙланыуҙарымды үҙенекеләй ҡабул итә.

Әйткәндәй, былтыр тағы Туймазыла үткәрелгән “Оҙон көй” бәйгеһендә һәм быйыл “Ирәндек моңдары” бәйгеләрендә III дәрәжә лауреат булыу бәхете тейҙе. Икеһендә лә беренсе тапҡыр ҡатнаштым.

Бындай мәртәбәле бәйгеләрҙә ҡатнашыу минең өсөн ҙур мәғәнәгә эйә, әлбиттә. Башҡа йырсыларҙың халҡыбыҙҙың ҡабатланмаҫ бай­лығы, үҙенсәлекле мираҫы булған йырҙарын башҡарыуын тыңлау минең өсөн бик әһәмиәтле. Халыҡ һәм заман йырҙарын оҫта башҡарыусылар ижады менән ошондай сараларҙа танышыу күңелемә дәрт-илһам өҫтәй, киләсәккә ижад итеү өсөн ҡанат ҡуя. Өҫтәүенә, был тәжрибә туплау өсөн дә кәрәк. Әйткәндәй, тап оҙон башҡорт йырҙары күңелем сөңгөлдәрендәге уй-хистәремде асырға булышлыҡ итә кеүек. Халҡыбыҙҙың тап ошондай ижад емештәре милли асылыбыҙҙы билдәләй, күңел байлығыбыҙҙы тағы ла нығыраҡ аса.

– Киләсәккә ҡуйған уй-ниәт­тәрең менән дә уртаҡлаш­һаң ине, Вилдан?

– Тормошҡа ашырырға теләгән уй-хыялдарым байтаҡ: мәктәпте тамамларға, вокал буйынса уҡырға инергә һәм, ижади һәләтемде профессиональ йырсылар араһында ла һынап, “Башҡорт йыры” телепроектында ҡатнашырға ине. Тағы ҡурайҙа уйнаһаң һәм рус, итальян йырҙарын да башҡарһаң ине тип хыялланам.

– Барлыҡ уй-хыялдарыңдың тормошҡа ашыуын, ныҡлы сәлә­мәт­лек, уңыштар теләйем һиңә, Вилдан!

- Айһылыу НИЗАМОВА

Читайте нас