Благоварҙар шәжәрә менән ҡыҙыҡһына

Ошо көндәрҙә Интернет майҙансығында Благовар районы башҡорттары тарихына арналған материалдар һәм ғилми-методик әсбаптарҙың исем туйы булды. Район халҡы өсөн мөһим сараны Башҡортостан Стратегик тикшеренеүҙәр институты ойошторҙо.

Тантананы Институттың социаль-мәҙәни анализ үҙәге начальнигы, тарих фәндәре кандидаты Юлдаш Йосопов алып барҙы.

– Башҡорт халҡы өсөн тамыр­ҙарын барлау бик мөһим булған. Шәжәрә – үҙенсәлекле хоҡуҡи сығанаҡ, шуға күрә уға ҡыҙыҡһыныу бөгөн дә кәмемәй, – тине ул.

Юлдаш Йосопов исем туйында ҡат­нашҡан кешеләргә “Башҡорт ырыуҙары һәм ауылдары картаһы” һәм “Башҡортостандың төньяҡ-көнбайыш башҡорттары ырыуҙары һәм ауылдары карталары” менән нисек эшләргә, уларҙы ҡайҙан табырға, ундағы мәғлүмәтте дөрөҫ файҙа­ланырға өйрәтте. Оҙаҡламай был күргәҙмә әсбаптарҙы ҡағыҙға күсереп, карта формаһында һәр мәктәп, китапханаға элергә уйлайҙар. Әле уның ниндәй форматта һәм формала буласағы тураһында фекер алышыуҙар бара.

Ошо уҡ институт белгесе, философия фәндәре кандидаты Рәфил Аҫылғужин Благовар районына арналған “Без – башҡортлар” тигән брошюра тураһында һөйләне. Ул билдәләүенсә, төрлө райондарға бағышланған бындай йыйынтыҡтар күп нәшер ителгән. Уларҙы райондың ауыл хакимиәттәре һәм мәктәптәренә ебәргәндәр. Сарала билдәле тарихсы Салауат Хәмиҙуллин да ҡатнашты. Ул шулай уҡ райондың тарихына, ырыуҙарына арналған бик ҡыҙыҡлы мәғлүмәттәр еткерҙе.

Бөгөн тәҡдим ителгән әсбаптар һәм карталар – район халҡы өсөн бик ҡыҙыҡлы һәм мөһим мәғлүмәт сығанағы. Айырыуса үҙенең шәжәрәһен төҙөргә, ата-бабалары, тамырҙары тураһында күберәк белергә теләгәндәр өсөн. Әсбаптарҙа ХХ быуат башынан алып мәғлүмәттәр тупланған, халыҡ иҫәбен алыу күрһәткестәре бирелгән. Бында һәр бер ауылда нисә хужалыҡ булыуы, нисә кеше йәшәүе, ниндәй милләткә ҡарауы һәм башҡа ҡыҙыҡлы мәғлүмәт табырға була.

Шуныһы ҡыуандыра: благоварҙар шәжәрә ағастарын төҙөүгә ныҡлап тотонған. Улар үҙҙәренең тарихы, ата-бабалары менән ҡыҙыҡһына.

2010 йылғы Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәттәре буйынса бында башҡорттар — 42,8 про­цент, татарҙар — 28,3 процент, рустар — 21,8 процент, украиндар — 2,8 процент, башҡа милләт вәкил­дәре 4,3 процент тәшкил иткән. Әлеге Благовар районы биләмәһендә биш башҡорт ырыуы – ҡаңны, ҡаршын, мең, дыуанай һәм ҡобау вәкилдәре йәшәй.

Исем туйында ҡатнашҡан Благовар районы мәктәптәре, китапханалары, хакимиәт ағзалары үҙҙәре өсөн файҙалы, ҡыҙыҡлы мәғлүмәт алды. Улар шулай уҡ кәрәкле мәғлүмәтте интернеттан һәм башҡа сығанаҡ­тарҙан нисек табырға өйрәнде.