Талантына ихтирам менән ҡарайбыҙ

Районыбыҙ күренекле шәхестәргә бик бай. Сәйетбаба ауылы ла илебеҙгә күп абруйлы кеше үҫтергән. Шулар араһында ғалим, күренекле әҙәбиәт белгесе, әҙәби тәнҡитсе, йәмәғәт эшмәкәре, филология фәндәре докторы, Халыҡ-ара төркиәт академияһы академигы, БР Фәндәр академияһының мөхбир ағзаһы, Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған фән эшмәкәре, Рәсәй Федерацияһының почетлы юғары профессиональ белем биреү хеҙмәткәре, БР-ҙың атҡаҙанған мәғариф хеҙмәткәре, Башҡорт дәүләт университетының почетлы профессоры, Салауат Юлаев ордены, “Хеҙмәт ҡаһарманлығы өсөн” миҙалы кавалеры, районыбыҙҙың почётлы гражданы Ғиниәтулла Ҡунафин айырым урын биләй.

Хәҙерге башҡорт әҙәбиәтен үҫ­тереүгә, туған халҡының рухи мира­ҫын өйрәнеүгә ифрат ҙур өлөш индергән, Башҡортостандан ситтә лә киң танылған абруйлы ғалим, республикабыҙҙа башҡорт фило­логияһы һәм журналистика факультетын үҫтереүгә күп көс һалған талантлы ойоштороусы һәм етәксе, көслө педагог, әүҙем йәмә­ғәт эшмә­кәренең тыуған ауылы Сәйетба­баны республика­быҙҙың башҡорт тарихи-мәҙәни үҙәге итеү буйынса башҡарған эштәре – халҡыбыҙҙың күҙ алдында. Былтыр күренекле яҡташыбыҙ 75 йәшлек олпат юбилейын билдәләне.

Күптән түгел районыбыҙҙа олуғ шәхес хөрмәтенә “Ғафуриҙа – Ҡу­на­фин көндәре” тигән исем менән әҙәби осрашыуҙар үтте. Сара Еҙем-Ҡаран ауылында башланды. Ауыл мәҙәниәт йортондағы мәртәбәле осрашыуҙа Еҙем-Ҡаран, Юлыҡ, Ҡауарҙы мәктәптәре уҡыусылары, артабан Рәсәй Геройы Фәрүәт Яҡу­пов исемендәге Бурлы урта мәктә­бе һәм Үзбәк, Йөҙимән мәктәптәре, Ғиниәт Ҡунафин үҙе белем алған Жәлил Кейекбаев исемендәге Сәйетбаба урта мәктәбе һәм Ҡа­рағай, Имәндәш мәктәптәре уҡыу­сылары һәм педагогтар билдәле шәхес менән аралашты.

Киләсәктә Сәйетбаба мәктә­бен­дә Ғиниәт Сафиулла улы Ҡуна­фин исемендәге башҡорт теле һәм әҙә­биәте кабинеты булдыры­ласа­ғын бил­дәләп, уның макетын тәҡ­дим ит­теләр. Уҡыусылар әҙипкә үҙҙәрен ҡы­ҙыҡһындырған һорау­ҙарҙы бирҙе.

Яҡташыбыҙ сараға буш ҡул менән килмәгән, уҡыусыларҙың тырышып уҡыуын, ҡуйған маҡсат­тарына өлгәшеүен теләне, мәктәп­тәргә үҙенең ижад емештәрен – китаптарын бүләк итте. Кистән иһә Сәйетбаба ауыл мәҙәниәт йортонда ауылдаштары Ғиниәтулла Ҡунафин хөрмәтенә бик матур кисә әҙерләгәйне. Сарала, Сәйетбаба ауыл советы ҡарарына ярашлы, Ғ.С. Ҡунафинға “Сәйетбаба ауы­лының почётлы гражданы” тигән мәртәбәле исеме тапшырылды.

Иртәгәһенә ижади кисә Нияз Мәжитов исемендәге Красноусол башҡорт гимназия-интернатында дауам итте. Бында Ғиниәтулла Сафиулла улын “Почётлы гимназист” булараҡ ҡабул иттеләр. Илен данлар, халҡын күтәрер олпат шәхес, бөгөн Башҡортостанда ғына түгел, Рәсәйҙә, хатта сит илдәрҙә танылыу алған башҡорт халҡының арҙаҡ­лы улы, күренекле яҡта­шы­быҙ менән аралашыу ҡыҙыҡлы һәм фәһемле булды. Ҡунафин көн­дәре район мәҙәниәт һарайында тантаналы байрам сараһы менән тамамланды.

Ғиниәтулла Ҡунафиндың ғүмер байрамы шатлығы менән уртаҡла­шырға бик күп мәртәбәле ҡунаҡтар – фекерҙәштәре, рухташтары кил­гәй­не һәм уларҙы, хәләл ефете Гөл­нур Ҡунафинаны район мәҙә­ниәт һарайы алдында хөрмәтләп, икмәк-тоҙ, яҡты йөҙ менән ҡаршы алдылар.

Кисә район мәҙәниәт һарайы ҡурайсылар ансамбле башҡа­рыуында халҡыбыҙҙың мәшһүр “Урал” көйө менән асылды.

Һулаған һауа, һыулаған һыу, тыуған тупраҡ көс-дәрт өҫтәй, эшкә сәм уята. Бына ошолай тыуған тө­йә­генән илһам алып эшләгән хөрмәтле Ғиниәтулла Сафиулла улы, көслө алҡыштар оҙатыуында сәхнә түренә саҡырылып, түрҙән урын алды. Кисәне алып барыусы яҡташтарыбыҙ Фәрүәз Урманшин менән Светлана Насирова ҡотлау өсөн тәүге һүҙҙе район хакимиәте башлығы Фәнзил Сыңғыҙовҡа бирҙе.

– Хөрмәтле Ғиниәтулла Сафи­ул­ла улы тыуған яғында ике көн рәттән район мәктәптәре уҡыусы­лары, уҡытыусылары, фән, мәға­риф, мәҙәниәт, әҙәбиәт һәм ижадҡа арналған осрашыуҙар үткәрҙе. Уларҙы үҙенең ғилми һәм фәнни хеҙмәттәре менән таныштырҙы. Ғүмеренең күп йылдарын ғилем, фән, мәҙәниәт үҙәге булған Баш­ҡорт дәүләт университетына ба­ғыш­лаған профессор ошо юғары уҡыу йорто тураһында төплө мәғлү­мәт бирҙе. Ғ. Ҡунафин үткәргән был профессиональ йүнәлеш биреү дәрестәре буласаҡ абиту­риент­тарға һәм киләсәк тормошто күҙ­аллауҙа ҙур ярҙам буласаҡ. Ошо изге эштәрегеҙ өсөн район халҡы исеменән һеҙгә рәхмәт! – тине Фәнзил Фәйез улы, ҡотлау сәләм­дәрен еткереп. – Ғиниәтулла Сафиулла улы – илебеҙ хаҡына тос өлөш индергән абруйлы ғалим. Уның хеҙмәттәрен һанап, баһалап бөтөрлөк түгел. Ғилем, фән донъя­һында сағыу йондоҙ булып бал­ҡыған Ғиниә­тулла Сафиулла улы менән сикһеҙ ғорурланабыҙ, уға тиңләшергә тырышабыҙ, һәр ваҡыт уның төплө кәңәштәренә таянабыҙ, – тине Фәнзил Сыңғыҙов. Уның юбилярға арғымаҡ бүләк итеүен тама­шасылар көслө алҡыштарға күмде.

Артабан район Советы рәйесе, район башҡорттары ҡоролтайы башҡарма комитеты рәйесе Фаил Зәйнетдинов тәбрикләү һүҙҙәрен еткерҙе һәм Ғ. Ҡунафинды район Советының Маҡтау грамотаһы менән бүләкләне.

Юбилярҙы ҡотларға районы­быҙҙың ауыл биләмәләре хаки­миәт­тәре (бөтәһе – 16) баш­лыҡтары, мәғариф бүлеге начальнигы Рауил Солтанморатов һәм Ғиниәт Сафиулла улының шәкерт­тәре – район мәктәптәрендә  уҡыу­сыларға лайыҡлы белем биргән башҡорт теле уҡытыусылары килгәйне. Ғалим, филолог, журналист, юғары мәктәп уҡытыусыһы, филология фәндәре кандидаты, доцент, Рәсәй Федерацияһы һәм Башҡортостан Журналистар союзы ағзаһы Фәнзил Санъяров, Башҡорт­остандың  халыҡ, Рәсәйҙең атҡа­ҙан­ған артисы, Салауат Юлаев исемендәге дәүләт премияһы лауреаты, Заһир Исмәғилев исемен­дәге Өфө дәүләт сәнғәт институты доценты, башҡорт музыкаһы факультеты деканы Азат Айытҡолов абруйлы шәхесте ҡотлау өсөн сәхнә түренә саҡырылды. Азат Миңләхмәт улы остазы, уҡытыусы­һына юбилей бүләге итеп ҡурайҙа “Бейеш” башҡорт халыҡ көйөн уйнап ишеттерҙе.

Башҡорт әҙәбиәт ғилеме белгесе, тәнҡитсе, яҙыусы, БР Яҙыусы­лар союзы идараһы рәйесе, фило­логия фәндәре кандидаты, М. Аҡ­мулла исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия университеты доценты, БР-ҙың атҡаҙанған мәғариф хеҙ­мәткәре, БР Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай депутаты  Зәки Әлибаев, Башҡортостандың халыҡ яҙыу­сыһы, БР-ҙың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре, сатирик, әҙәбиәт һәм журналистика өлкәһендәге Рәсәй һәм халыҡ-ара кимәлдәге премиялар лауреаты Марсель Сәлимов, БР Журналистар союзы рәйесе, “Башҡортостан” республика гәзи­тенең баш мөхәррире Вәдүт Исха­ҡов, Ғ. Ҡунафиндың ике туған ҡустыһы – “Илһам шишмәләре” халыҡ-ара төркиәт фестивале, прозаиктарҙың Василий Шукшин исемендәге Бөтә Рәсәй конкурсы Гран-приҙарына лайыҡ булған күренекле яҙыусы-прозаик, БР-ҙың атҡаҙанған мәҙә­ниәт хеҙмәткәре, “Ағиҙел” республика журналының баш мөхәррире Мөнир Ҡунафин дауам итте.

Ғиниәт Сафиулла улы СССР Мәғариф дәүләт комитетының “Юғары белем биреү өлкәһендәге уңыштары өсөн” почет билдәһе, Рәсәй Дәүләт статистика комите­тының “2002 йылда Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыуҙағы хеҙмәттәре өсөн” миҙалы, республикабыҙҙың Салауат Юлаев ордены, “Хеҙмәт ҡаһарманлығы өсөн”, Башҡорт­ос­тан Республикаһы барлыҡҡа ки­леүгә – 100 йыл, Рәсәй Президенты етәкселегендәге дәүләт комитетына булышлыҡ итеү советының 1812 йылғы Ватан һуғышы иҫтәлеген мәң­геләштереү, Бөтә донъя баш­ҡорттары ҡоролтайының “Ал да нур сәс халҡыңа” миҙалдары менән бүләкләнә. М. Өмөтбаев исемен­дәге төбәк-ара, Башҡортостан Фәндәр академияһының юғары фәнни ҡаҙаныштары өсөн Мөхә­мәтсәлим Өмөтбаев исемендәге премияларға лайыҡ була, уға БДУ-ның почётлы профессоры тигән юғары исемдәр бирелә.

Башҡортостандың халыҡ ша­ғи­ры Мостай Кәрим талантлы һәм киң ҡарашлы ғалимдың хеҙмәтенә ошондай баһа биргән: “Ғиниәт Ҡу­нафиндың үҙенә һәм талантына их­тирам менән ҡарайым”. Халыҡ ша­ғирынан бындай хөрмәт һүҙҙәре ише­теү һирәктәр өлөшөнә генә тейә.

Сәхнәгә күтәрелгән мәғариф ветераны, арҙаҡлы аҡһаҡал, йәмәғәт эшмәкәре, Ғафури районы “Табын”дары ойошмаһы идараһы рәйесе Ғәлинур Ҡалмырҙин, тиҫтә йылға яҡын Ғафури районы хакимиәте башлығы вазифаһын башҡарған, дәүләт эшмәкәре, Стәрлетамаҡ районының “Искра” ЯСЙ-е ауыл хужалығы директоры Әхәт Шаһиев кисәнең төп сәбәпсеһенә ҡотлау һүҙҙәрен еткерҙе. Әхәт Хызыр улының юби­лярға бүләк иткән йыры бары­һының да күңеленә хуш килде.

– Тормош юлығыҙ һәм ижадта өлгәшкән уңыштарығыҙ милләте­беҙҙең бөгөнгө һәм киләсәк быуындары өсөн, һис һүҙһеҙ, юғары өлгө булып тора. Ғиниәт ағайы­быҙҙың яҡшы сифаттары араһынан ул тыуған еренә, халҡына тәрән һөйөү һәм ихтирам һаҡлай, уның ижадында ғына түгел, фәнни ҡараштарында һәм хеҙмәттәрендә лә был асыҡ сағыла. Ул – тыуған районының, тыуған ауылының, туған мәктәбенең ысын патриоты, – тине Ғәлинур Зиннур улы.

Артабан сәхнә түренә Ғиниә­тулла Сафиулла улының класташтары, дуҫтары сығып, бала саҡ һәм йәшлек хәтирәләрен барланы, йөрәк түренән сыҡҡан ҡотлау сәләмдәрен еткерҙе.

Һабаҡташтарына яуап итеп, Ғиниәтулла Сафиулла улы былай тине:

– Ошо мәлдә мин бик бәхетле, ҙур шатлыҡ кисерәм, сөнки бергә уйнап үҫкән һабаҡташтарым менән осрашам. Әле килеп, ошо йәшкә етеп, беҙҙең бәйләнештәрҙең өҙөл­мәй, һаман да халҡым, дуҫтар, фе­керҙәштәр тип, берҙәм йәшәүе­беҙ өсөн, туғандар, дуҫтар, клас­таштар, һеҙгә ҙур-ҙур рәхмәт, сәләмәт бу­лайыҡ, бергә-бергә йәшәргә яҙһын!

Юбилярҙың йәмәғәте – хәрби һәм дәүләт хеҙмәте ветераны, Баш­ҡортостан Республикаһының 1-се класлы дәүләт советнигы, отстав­калағы дәүләт именлеге комитеты майоры Гөлнур Ҡасим ҡыҙы:

– Эй, кешеләр, үҙе иҫән саҡта белһәгеҙсе шағир ҡәҙерен, тип яҙған бөйөк шағирыбыҙ Рәми ағай Ғарипов. Бөгөн яҡташығыҙ, арҙаҡ­лы ғалим, минең тормош иптә­шем­де ҡәҙерләп, хөрмәт күрһәттегеҙ. Ауылдар, мәктәптәр буйлап йөрө­нөк, бөтә ерҙә лә оло хөрмәт, маҡ­тау һүҙҙәрен ишеттек. Ул бәхетле булғас, мин дә бәхетле. Район ха­кимиәте башлығына һәм уның эшлекле командаһына ҙур рәхмә­тебеҙҙе еткерәм. Балалар алдында сығыш яһалды. Әгәр ошонда әйтелгән һүҙҙәрҙән сығып, бер нисә баланың күңеленә: “Эх, ошо ағай һымаҡ мин дә уҡып кеше, ғалим булһам ине” тигән уй-фекер ояла­һа, тимәк, беҙҙең был сарабыҙ үҙ маҡсатына ирешкән. Тормош иптә­ше булараҡ, холоҡ-фиғеле тура­һында әйткәндә, икенсе башҡорт халыҡ шағиры Назар ағай Нәжми яҙғанса, башҡортлоҡ ул милләт ке­нә түгел, ҡурай һымаҡ ҡырлы, юғары, тигән. Бына ошо башҡорт­лоҡ уның бөтөн холҡонда сағыла, башҡорт ул эскерһеҙ, ихлас, ҡу­наҡсыл, моңло. Балалары лайыҡ­лы булып үҫкән кеше бәхетле була,  балалары – ғорурлығы, йөҙгә ҡы­ҙыл­лыҡ килтермәнеләр. Ейәндәре булған кешене халыҡта, тимәк, ул дөрөҫ йәшәгән, уның артынан нә­ҫеле, эҙе ҡала, тип әйтәләр. Быйыл ғаилә ҡороп йәшәй башлауыбыҙға 50 йыл тула. Алдағы көндәрҙә лә Хоҙай Тәғәлә ошо һаулығыңдан айырмаһын, – тигән теләктәрен еткерҙе.

Ҡунафин көндәре үҙ маҡсатына иреште, һәр ике яҡ өсөн дә бик әһәмиәтле һәм фәһемле булды, бигерәк тә балалар күңелендә онотолмаҫ тәьҫораттар ҡалдырҙы.

Индира ИШКИНА.

Ғафури районы.