Бер нисә йылдан һуң "аҡыллы" кейемле кешеләр урамда йөрөй башлармы?

Башҡортостан Хөкүмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, Өфө дәүләт нефть техник университеты ғалимдары күптән инде “аҡыллы” кейем әҙерләү менән шөғөлләнә. Ғәҙәти спорт костюмы йәки белгестең эш формаһы датчиктар менән йыһазландырыла, терморегуляция мөмкинлегенә эйә һәм башҡа бик күп ғәжәп һәләттәргә эйә була. Ижадсыларҙың фантазияһы сикһеҙ, бәлки, бер нисә йылдан һуң "аҡыллы" кейемле кеше, төймәгә баҫып, арауыҡта хәрәкәт итә йәки күҙгә күренмәҫ була алыр.

Университетты үҫтереү программаһының “Өҫтөнлөк 2030” стратегик программаһы сиктәрендәге “Тормоштоң яңы мөхите” стратегик проекты лабораторияһында кешенең һанлы аҙашы нигеҙендә кейем етештереү өсөн антропометрик параметрҙар алыу технологияһы эшләнә һәм камиллаштырыла.

Яҙ-йәй-2023 уникаль спорт кейемдәре коллекцияһы һәм ҡушымталар менән берләштерелгән датчиктар менән 3D САПР (VR) һанлы кеше аҙашын проектлау ысулы әҙер. Ҡорамалдарҙан бөтә күрһәткестәр телефонға ҡушымтаға килә, унда ҡулланыусы күнекмәләрҙән һуң үҙенең һөҙөмтәләрен ҡарай. Шулай уҡ ҡушымта көн, аҙна, ай һәм йыл өсөн статистика йыя, был спортсының үҫеш динамикаһын күрергә ярҙам итә. Костюмдар өлгөләре һынап ҡаралды, һынауҙар Өфө дәүләт нефть техник университетының Архитектура-төҙөлөш институтының спорт комплексы базаһында үтте.

Өфө дәүләт нефть техник университетының “Автоматлаштырыу, телекоммуникация һәм метрология” кафедраһы менән берлектә башҡарылған “Хеҙмәткәрҙең физиологик торошон күҙәтеү һәм контролдә тотоу системаһы менән махсус тәғәйенләнешле инновациялы куртка эшләү” исемле комплекслы сығарылыш квалификация эше – Кейем технологияһы һәм конструкцияһы кафедраһының аҡыллы кейем етештереү буйынса тағы бер эше. Нигеҙ итеп Сорғот тегеү фабрикаһының әҙер әйбере алына. Уны модернизациялайҙар, датчиктарға - кеҫәләр һәм приборҙарҙы сығарыу өсөн тишектәр менән тулыландыралар, уҡыу ҡоролмаһы мәғлүмәттәрен ҡарау өсөн экрандар эшләйҙәр. Әлбиттә, был осраҡта әйберҙе йыйыу эҙмә-эҙлелеге, узелдарҙы эшкәртеү ысулдары һәм етештереү оҙайлығы үҙгәрә.

Дизайн-проектлау “Texel Portal MX” бодисканеры һәм махсуслаштырылған компьютер программалары менән йыһазландырылған Кейем технологияһы һәм конструкцияһы кафедраһының өс үлсәмле технологиялар менән Кейем проектлау ғилми-тикшеренеү лабораторияһы базаһында үткәрелә. Улар ярҙамында кешенең һанлы аҙашын  булдырырға һәм кейемде контактһыҙ ысул менән оператив рәүештә проектларға мөмкин.

Ольга Будеева, "Өс үлсәмле технологиялар менән кейем проектлау" ғилми-тикшеренеү лабораторияһы етәксеһе:

- Бөгөн проектлау һәм һанлы кейем етештереү яңы саҡ башлана. Был - урта һәм бәләкәй бизнес өсөн дә, ҙур производстволар өсөн дә талап ителгән мәсьәлә. Өс үлсәмле кейем проектлау системаһы еңел сәнәғәт предприятиеларына өлгөләр әҙерләүгә сығымдарҙы кәметергә, шәхси тегеүҙә миҫалдар һанын кәметергә, ҡулайлаштырыу ысулдарын ҡулланырға, made-to-measure-ға ихтыяжды арттырырға, ә глобаль мәғәнәлә тәбиғәттә углерод эҙен кәметергә мөмкинлек бирәсәк. Быларҙың барыһы менән дә, башҡалар менән дә юғары уҡыу йорттары араһындағы кампуста ӨДНТУ-ның “Кибер-ательеһы” шөғөлләнәсәк.

Фото: pravitelstvorb.ru