Башҡортостан телдәренең яһалма зиһен технологияларында үҫеше тураһында

Өфөлә Башҡортостан телдәренең яһалма зиһен технологияларында үҫеше тураһында һөйләшеү үтә

30 сентябрҙә Өфөлә «Башҡортостандың тел һәм мәҙәни мираҫы: мәғлүмәт йыйыу һәм уларҙы яһалма зиһен өлкәһендә ҡулланыу мөмкинлектәре» тигән презентация сессияһы үтә. Ҡатнашыусылар тел моделдәрен өйрәтеү өсөн ниндәй материалдар кәрәклеге һәм республика телдәре һәм мәҙәниәте тураһындағы мәғлүмәттәрҙе һанлы проекттарҙа нисек ҡулланып булыуы тураһында һөйләшә.

Осрашыу 15:00–17:00 сәғәттә Геном үҙәгендә үтә. Адресы: Өфө ҡалаһы, Зәки Вәлиди урамы, 32/2Б. Сараға студенттар, журналистар, дәүләт хеҙмәткәрҙәре, яҙыусылар, педагогтар, йәмәғәт эшмәкәрҙәре һәм эшҡыуарҙар саҡырыла. Сара барышын «Бәйләнештә» социаль селтәрендә тура эфирҙа ла ҡарарға мөмкин буласаҡ.

Сараны Башҡорт телен һаҡлау һәм үҫтереү ойошмаһы, Өфө фән һәм технологиялар университеты, Башҡортостандың Һанлы үҫеш министрлығы, «БЮТ» телеканалы һәм Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте ойоштора.

Айнур Хәйбуллин, Өфө фән һәм технологиялар университетының һанлы трансформация буйынса проректоры, башҡорт теленең ЯИ моделен тулыландырыуҙың хоҡуҡи механизмдары тураһында һөйләйәсәк һәм «Таҙа мәғлүмәт — һанлы тел» темаһына сығыш яһаясаҡ. Башҡортостан Республикаһының Һанлы үҫеш министрлығының төбәк һанлы трансформацияһы идаралығы етәксеһе Сергей Степанов сығанаҡ материалдарҙан әҙер тел датасеттарына тиклемге юл тураһында һөйләйәсәк. Программаның беренсе өлөшөндә шулай уҡ «Башҡортостан Республикаһы» нәшриәт йортоноң генераль директоры Зөлфиә Рәхмәтуллина сығыш яһаясаҡ.

Йыйылған мәғлүмәттәр менән нимә эшләп була?

Сессияның айырым өлөшө йыйылған мәғлүмәттәрҙе ғәмәлдә ҡулланыуға арнала. Йәмәғәт эшмәкәре һәм белгес Айгиз Ҡунафин «Архивтан - йәнле ҡулланыуға: Башҡортостандың тел һәм мәҙәниәте тураһында асыҡ мәғлүмәттәрҙе бөгөн белем биреү, медиа һәм һанлы продукттарға нисек әйләндерергә» тигән оҫталыҡ дәресе үткәрәсәк. Видеомейкер Батыр Ғәлимов башҡорт телендә контент булдырыу тураһында һөйләйәсәк. Шулай уҡ белем биреү өлкәһе вәкиленең сығышы көтөлә. Практик өлөштә архив материалдары менән эшләү, уларҙы һанлы мәғлүмәткә әйләндереү, белем биреү материалдары, медиаконтент һәм башҡа продукттар әҙерләгәндә ҡулланыу мәсьәләләре ҡараласаҡ.

Программа Башҡортостан Хөкүмәте Премьер-министрының беренсе урынбаҫары, БР Хөкүмәте ҡарамағындағы «Башҡортостан Республикаһы халыҡтары телдәре тураһында»ғы Законды тормошҡа ашырыу буйынса комиссия рәйесе Урал Килсенбаев ҡатнашлығындағы фекер алышыу менән тамамланасаҡ.

Тел моделдәренең эшләүе өсөн күп күләмдә мәғлүмәт кәрәк: текстар, тәржемәләр, аудиояҙмалар, киң мәғлүмәт саралары материалдары, белем биреү һәм мәҙәниәт ресурстары. Тел буйынса машиналар эшкәртеүенә әҙерләнгән сифатлы мәғлүмәттәр күберәк булған һайын, уны заманса технологияларҙа ҡулланыу мөмкинлектәре лә киңәйә.

"Бөгөн телде үҫтереү өсөн булған текстарҙы, китаптарҙы, аудиояҙмаларҙы һәм башҡа материалдарҙы һаҡлау ғына етмәй, уларҙы һанлы мөхиттә ҡулланыуға әҙерләү ҙә мөһим. Тел моделдәре мәғлүмәттәр нигеҙендә өйрәнә. Шуға күрә ниндәй текстар, телмәр яҙмалары һәм башҡа материалдар йыйылыуы, уларҙың нисек әҙерләнеүе телдең заманса технологияларҙа ниндәй мөмкинлектәргә эйә булыуына туранан-тура йоғонто яһай",  — тине Башҡорт телен һаҡлау һәм үҫтереү ойошмаһы директоры Гөлназ Рауил ҡыҙы Йосопова.

30 сентябрҙә ҡатнашыусылар Башҡортостанда ошондай мәғлүмәттәрҙе нисек йыйыу һәм улар нигеҙендә нимәләр булдырыу мөмкинлеге тураһында һөйләшәсәк.

Сараның тура эфиры "Бәйләнештә"» һәм Рутюб социаль селтәрендә ойошторола: https://vkvideo.ru/live-27097047_456302395, https://rutube.ru/video/4b05e6412be5d212b6d5fab5eef8cc9c/. Сарала ҡатнашыу өсөн алдан теркәлеү кәрәк. Ҡатнашыусылар һаны сикләнгән: https://forms.yandex.ru/u/6aaccab295add5277e3f8992