Өфө урынлашҡан ер геология йәһәтенән ныҡлымы?

5-6 октябрҙә Өфөлә донъя кимәлендәге Евразия ғилми-белем биреү үҙәгенең Өфө вуз-ара кампусы базаһында хәүефле инженер-геологик процестарға дусар булған территорияларҙы үҫтереү проблемаларына арналған беренсе махсуслаштырылған форум үтте. Сара төҙөлөш хәүефһеҙлеге һәм экология өлкәһендә комплекслы ҡарарҙар әҙерләү өсөн ғалимдарҙы, инженер-эҙләнеүселәрҙе, проектлаусыларҙы һәм власть органдары вәкилдәрен берләштерҙе.

Форум илдең алдынғы фәнни һәм мәғариф үҙәктәренән эксперттарҙы йыйҙы. Улар араһында Мәскәү (М.В. Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты), Санкт-Петербург, Пермь, Өфө (Өфө фән һәм технологиялар университеты, Рәсәй Фәндәр академияһының Өфө федераль тикшеренеү үҙәге), Сыктывкар, Иркутск һәм Ҡазан ҡалалары вәкилдәре булды.

Пленар сессияла М.В. Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университетында экология-геология тикшеренеүҙәрен үҫтереү һөҙөмтәләре тыңланды; Башҡортостандың уникаль тәжрибәһе – «Шүлгәнташ» ҡурсаулығының ғилми хеҙмәткәре Ольга Червяцова мәмерйәне ЮНЕСКО-ның Бөтә донъя мираҫы исемлегенә уңышлы номинациялау тәжрибәһе менән уртаҡлашты. Шулай уҡ Рәсәй Фәндәр академияһы Өфө федераль тикшеренеү үҙәгенең Геология институтынан Александр Смирнов карст төрҙәре һәм Башҡортостан территорияһының улар менән зарарланыу кимәле тураһында һөйләне.

- Иғтибар үҙәгендә кеше һәм тәбиғәттең үҙ-ара тәьҫир итешеүе мәсьәләләре тора. Ғалимдар экзоген процестарҙың инженер ҡоролмаларына йоғонтоһо, Рәсәйҙең Европа өлөшөндәге биомаларҙағы һыу объекттарының динамикаһы һәм ерҙе файҙаланыуҙың экосистемаларҙың тотороҡлолоғона йоғонтоһо тураһында тикшеренеүҙәр тәҡдим итә. Айырым блок заманса саҡырыуҙарға: ҡаты көнкүреш ҡалдыҡтары полигондарын мультибарьерҙар ҡулланып проектлауға, тотороҡло үҫеш контексында ҡалаларҙа тупланған экологик зыян объекттарын бөтөрөүҙе һәм тирә-яҡ мөхитте бысратыуҙы анализлауға арналасаҡ, - тип һөйләне башҡортостан Республикаһының тәбиғәттән файҙаланыу һәм экология министры Нияз фазылов.

Эксперттар биләмәләрҙе һаҡлауҙың ғәмәли ысулдарын тикшерҙе. Программала карстҡа ҡаршы оборонаны проектлағанда тупраҡтың һаҡлау ҡеүәте, карст уңышһыҙлығы диаметрын прогнозлауҙың яңы ысулы, шулай уҡ карст хәүефен баһалау өсөн машиналь уҡытыуҙы ҡулланыу тураһында докладтар тәҡдим ителде.

- Өфөнөң тотороҡлолоғона айырыуса иғтибар бүленде: айырым доклад Башҡортостандың баш ҡалаһының карст тотороҡлолоғона һәм ауыл биләмәһенең Шүлгән йылғаһы бассейнының карст һыуҙары торошона йоғонтоһона арналды. Шулай уҡ сарала күренекле аналитик Һәм эҙләнеүсе Владимир Камаловты хөрмәтләп иҫкә алдылар.

- Өфөнөң тотороҡлолоғона айырыуса иғтибар бүленде. Айырым доклад Башҡортостандың баш ҡалаһының карст тотороҡлолоғона һәм ауыл биләмәһенең Шүлгән йылғаһы бассейнының карст һыуҙары торошона йоғонтоһона арналды. Шулай уҡ секцияла күренекле аналитик Һәм эҙләнеүсе Владимир Камаловты хөрмәтләп иҫкә алдылар, уның инженер-карст белгестәре өсөн ҡағиҙәләр йыйынтығын әҙерләүгә индергән өлөшө айырым сығыштың темаһы булды, – тип уртаҡлашты «УфаСтройизыскания» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте директоры Павел Челпанов.

Фото: https://bash.news