“Дядя” буласаҡ пилотһыҙ осоу аппараты операторҙарына кәңәштәр бирҙе

БПЛА взводы командиры “Дядя” позывнойлы яугир “Йәштәр гәзите”нә биргән интервьюһында фронтта эштең нисек анализланыуы, үҙеңде хеҙмәткә әҙерләү, унда китер алдынан нимәләр белергә һәм үҙең менән нимә алырға кәрәклеге тураһында һөйләне.

– Эште нисек анализлайһығыҙ?

– Башта факттарға, һуңынан кешеләргә, һуңынан уларҙың бер-береһе менән нисек тап килеүенә ҡарайым. 50 йәшеңдә инде матур һүрәттәргә алданмайһың: көндәр буйынса тәртип һаҡлайһың, ҡайҙа юғалтыуҙар, ҡайҙа өҙөклөктәр, ҡайҙа техника, ә ҡайҙа кешенең арығанлыҡтан яңылышыуын ҡарайһың. Бер аҙна элек булған ваҡиғалар менән сағыштыраһың, динамиканы күрәһең. Һәм егеттәр менән һөйләшеүгә ҡарап бер теүәл картина күҙаллайым, йәғни кем нисек тын ала, кем инде сиккә еткән, кем, киреһенсә, яңы дәртләнеп киткән. Шунан ултырып, бер фекергә киләм: нимә эшләнгән, нимә эшләнмәгән, ҡайһы урынды нығытып ебәреү мөмкинлеге бар... Һәм мотлаҡ көтөлмәгән осраҡтар өсөн урын ҡалдырам, тормош һәр ваҡыт берәй нәмә һелтәйәсәк, бында һығылмалылыҡ юҡ.

– Егеттәрҙең хәрби рухын нисек күтәрәһегеҙ?

– Беренсенән, дөрөҫөн әйтәм: әгәр ауыр икән – тимәк, ауыр, “барыһы ла еңел буласаҡ” тип алдауҙан тик насар ғына. Икенсенән, һәр кемгә бурысты аңлайышлы ҡуйырға һәм үҙенең хеҙмәте мөһим икәнде тойоуҙарын аңлатырға тырышам, мәҫәлән, береһе бәйләнеш тота, икенсеһе техниканы йүнәтә, өсөнсөһө егеттәрҙе дәртләндереп тора, быларҙың береһе генә эшләмәһә лә, эш килеп сыҡмаясаҡ. Өсөнсөнән, тыуған өй тураһында иҫкә төшөрәм: хаттар, посылкалар, туғандарҙан яңылыҡтар – ул саф һауа һулау кеүек. Үҙем дә ныҡ торам: өлкән кеше паникаға бирелмәгәндә, хатаны тыныс ҡына аңлағанда, егеттәр быны күрә һәм үҙҙәре лә ныҡ була бара. Шулай уҡ ваҡ-төйәк нәмәләр ҙә мөһим: ғәҙәти ял иттереү, йоҡоларын туйҙырыу, ҡайнар аш менән туҡландырыу. Тән ял итһә – рух та күтәрелә.

– Һеҙгә ҡушылырға теләгән егеттәргә нимә кәңәш итерһегеҙ?

– Шуны әйткем килә: эйе, бында ауыр, эйе, ҡурҡыныс, эйе, аяҡ та тотмай арыған саҡтар була, әммә тап шундай минуттарҙа һин нимәгә һәләтле булыуыңды аңлайһың. Һәм, әгәр ҙә һин ситтә генә тора алмайһың икән, тимәк, һин файҙалы булыр өсөн ярты юлдаһың.

Беренсенән, тәүҙә уҡыу, тир ағыҙыу, хаталар, осоштарҙы тикшереү, йәғни нисек бәйләнеш тотоу, нисек хәл-торошто баһалау, нисек һиңә арҡа терәгәндәрҙе ҡыйын хәлдә ҡалдырмау. Әммә шуны ла белергә кәрәк: тәжрибәле егеттәр ташлап ҡуймаясаҡ, кәңәш бирәсәк, өйрәтәсәк – беҙҙә барыһы ла шулай ойошторолған.

Икенсенән, үҙегеҙ менән тауҙай әйбер түгел, ә ысынбарлыҡта кәрәкле нәмәләрҙе генә алығыҙ, былар: сыҙамлыҡ, кешене тыңлай белеү, әйткән һүҙеңдә тороу. Әгәр техниканы йүнәтә, карталарҙы аңлай, беренсе ярҙам күрһәтә беләһегеҙ икән – һеҙ алтын. Әгәр белмәһәгеҙ, хәҙер үк өйрәнә башлағыҙ: сөнки полигонда һәм һуғыш эсендә былар бик ҡиммәткә төшә һәм хәүефлерәк.

Өсөнсөнән, башығыҙҙы әҙерләгеҙ. Бында бер көн менән генә йәшәргә ярамай, әммә бер йыл алдан фаразлау ҙа мәғәнәһеҙ: тигеҙлекте һаҡларға өйрәнегеҙ, тирә-яҡтың шау-шыуында һәм тотороҡһоҙлоғонда башығыҙҙағы һалҡынлыҡты юғалтмағыҙ. Һәм иҫегеҙҙә тотоғоҙ: көс – ул бер ҡасан да ҡурҡмау түгел, ә хатта ҡурҡыныс булғанда ла алға барыу. Беҙҙә тап шуны ҡәҙерләйҙәр: кеше ауырлыҡтан ҡасмай, ә уны яйлап-яйлап үтеп сыға.

Дүртенсенән, яҡындарығыҙ менән бәйләнештә тороғоҙ, әммә улар өсөн борсолоу менән бергә үҙегеҙҙе юғалтырға юл ҡуймағыҙ. Уларҙың таянысы – һеҙҙең ойошҡанлыҡ менән эш итеүегеҙ: эшегеҙҙе тыныс һәм теүәл аҡыл менән эшләгәндә, улар ҙа, барыһы ла дөрөҫ юлда, тип ҡабул итәсәк.

Бишенсеһе, бында ни өсөн килгәнегеҙҙе аңлап килегеҙ. “Сөнки барыһы ла” түгел, “Бер нәмәнән ҡасыу өсөн” түгел, ә үҙең өсөн, ир-егет бурысың өсөн, эргәңдәгеләр өсөн яуаплылыҡты үҙ өҫтөнә алыуыңды аңлап.

Әгәр килергә хәл итһәгеҙ, иҫегеҙҙә тотоғоҙ: беҙ һеҙҙе кешеләрсә ҡаршы аласаҡбыҙ, республика бөтә кәрәкле нәмәләр менән тулыһынса ярҙам итәсәк. Беҙ шул иҫәптән “Өфөлө” башҡорт дрондарында һәм “Ҡыш бабай” ауыр гексакоптерҙарында эшләйбеҙ. Уларҙы етештереүҙе төбәк Башлығы шәхси контролдә тота.

Беҙҙә характерҙы, рухыңды төшөрмәүҙе, уйлап эш иткән башты ҡәҙерләйҙәр. Бында кемдең яһалма икәнен, ә кемдең иңгә-иң терәшеп эшләргә әҙер булыуын тиҙ күреп була һәм тап шундай кешеләр ысын терәк булып китә. Һеҙ “йәшел” булып килерһегеҙ, ә уйлағандан да нығыраҡ булып сынығып сығырһығыҙ. Сөнки беҙ бергәбеҙ, бергә уҡыйбыҙ, бергә алға барабыҙ. Әгәр һеҙгә эске тауышығыҙ “был миңә кәрәк” тип әйтә икән – һеҙҙең урынығыҙ бында.

Фото: “Йәштәр гәзите”нән.

Беҙҙең МАХ каналына ҡушылығыҙ: https://max.ru/gazetabashkortostan