Тәбиғәтте һаҡлауға – дәүләт гранты

Яңыраҡ булдырылған Экология һәм тәбиғәтте һаҡлау проекттары президент фонды 2025 йылға Рәсәй Федерацияһы Президенты гранттары алыуға конкурс иғлан итте.

Уның башҡаларҙан бер ни тиклем айырмаһы бар. Беренсенән, тик экология йүнәлешендәге проекттар күҙ уңында тотола. Икенсенән, ҡатнашыу шарттары иреклерәк: айырыуса һаҡланған тәбиғәт биләмәләренә идара итеүсе коммерцияға ҡарамаған ойошмалар, учреждениелар, шулай уҡ 18 йәше тулған әүҙем Рәсәй граждандары заявка бирә ала.

Башҡортостан өсөн конкурс бигерәк тә көнүҙәк. Ни өсөн тигәндә, республикабыҙ үҙенсәлекле тәбиғәт объекттарына – ҡурсаулыҡтарға, милли парктарға, йылғаларға, урмандарға бай. Улар айырым иғтибар һәм һаҡсыл ҡараш талап итә. Конкурс ярҙамында экологик белемде нығытыуға, тирә-яҡ мөхитте, һирәк осраған йәнлектәрҙе һаҡлауға йүнәлтелгән башланғыстарҙы яҡлау мөмкинлеге барлыҡҡа килде.

Кемдәр ҡатнаша ала?

Айырыуса һаҡланған тәбиғәт биләмәләренә идара итеүсе коммерцияға ҡарамаған ойошмалар, учреждениелар, шулай уҡ 18 йәше тулған әүҙем Рәсәй граждандары, биш кешегә тиклемге командалар, ике-өс ойошманан (коммерцияға ҡарамаған ойошмалар, учреждениелар) торған консорциум.

Ниндәй проекттарҙы тәҡдим итергә мөмкин?

1. Һирәк осраған һәм юғалыу хәүефе аҫтында торған йәнлектәрҙе, уларҙың йәшәгән урындарын һаҡлауға йүнәлтелгән проекттар.
2. Биологик төрлөлөктө өйрәнеү һәм күҙәтеү өлкәһендәге проекттар.
3. Айырыуса һаҡланған тәбиғәт биләмәләренең кадрҙар ҡеүәтен, шулай уҡ экология туризмын, унда хәйриәлек, ирекмәнлек эшмәкәрлеген үҫтереүгә булышлыҡ иткән проекттар.
4. Ҡырағай йәнлектәрҙе, уникаль һәм реликтлы экология системаларын, “Ҡыҙыл китап”ҡа индерелгән үҫемлек төрҙәрен һаҡлауға йүнәлтелгән мәғлүмәти, белем биреү проекттары.
5. Рәсәй Федерацияһының Арктика зонаһында тәбиғәтте һаҡлауға булышлыҡ иткән проекттар.

Заявкаларҙы ҡасан тапшырырға?

2025 йылдың 30 апреленә тиклем президентскийфондприроды.рф сайтында ҡабул ителә.

Конкурс ике этапта үтәсәк. Ҡатнашыусылар тәүҙә проект идеяларын тәҡдим итә. Эксперттар улар араһынан айырыуса көнүҙәк булғандарын һайлап ала. Унан ошо заявкалар тулыландырыласаҡ, артабан йәнә эштәргә эксперт баһаһы үткәрелеп, балдар ҡуйыласаҡ. Конкурсҡа йомғаҡ 2025 йылдың авгусында яһала. Хупланған проекттарҙы 1 сентябрҙән үк тормошҡа ашыра башларға мөмкин.

Грант фондының күләме күпме?

Бер миллиард һум.

Грант ярҙамы күпме биреләсәк?

1. Положениеға ярашлы, ойошмалар (айырыуса һаҡланған тәбиғәт биләмәләренә идара итеүсе коммерцияға ҡарамаған ойошмалар, учреждениелар) йәки консорциумдар өсөн грант суммаһы буйынса сикләүҙәр ҡаралмаған.
2. 18 йәше тулған граждан 1,5 миллион һумға тиклем грант һорай ала.
3. Бер нисә (бишкә тиклем) граждан һәр береһе өсөн 1,5 миллион һумға ҡәҙәр грант һорай ала, әммә дөйөм сумма биш миллион һумдан артмаҫҡа тейеш.

Баһалауҙың ниндәй критерийҙары бар?

1. Проекттың көнүҙәклеге һәм ижтимағи әһәмиәте.
2. Логик бәйләнеш һәм проекттың тормошҡа ашырылыу мөмкинлеге.
3. Проекттың үҙенсәлекле булыуы.
4. Тәбиғәтте һаҡлауҙа ыңғай һөҙөмтәгә өлгәшеү мөмкинлеге.
5. Проект бюджетының ысынбарлыҡҡа тап килеүе.
6. Проектты тормошҡа ашырыуҙың киңлеге, файҙаланылған ғәмәли эш өлгөләрен таратыу мөмкинлеге.
7. Шәхси өлөш күләме (йәлеп ителгән ресурстар).
8. Проектҡа партнерҙар ярҙамы, уны үҫтереүҙең артабанғы мөмкинлектәре.
9. Планлаштырылған эшмәкәрлек проекты командаһының тәжрибәһе менән компетенцияларының ярашлылығы.
10. Заявка биреүсенең мәғлүмәти йәһәттән асыҡлығы, бәйләнеш тотҡан аудиторияһының киңлеге.

А. Нурмөхәмәтов фотоһы.