+12 °С
Облачно
Эшҡыуар
18 Февраля 2020, 09:16
Табиплыҡтан – малсылыҡҡа
Бөгөн фермерҙар һәр төбәктә уңышлы эшмәкәрлек алып бара. Улар йәшелсәһен дә, емеш-еләген дә үҫтерә, хужалығында күпләп һыйыр малы аҫрай, йылҡы тотоп, бейә бәйләп, ҡымыҙын һатыуға сығара. Үҫемлекселектә матур ғына эш алып барғандар ҙа етерлек, балыҡ үрсетеп, ҡош-ҡорт тәрбиәләүселәр ҙә байтаҡ. Әлбиттә, фермерлыҡ менән һәр кем шөғөлләнә алмай, бары тырыштар, таһылдар, уңғандар ғына был өлкәлә ҡаҙаныштарға өлгәшә ала. Минеңсә, теләк, эшкә дәрт тә булһа, юлда осраған кәртәләр ҙә ҡамасау түгел ҡайһы саҡ.
Бөгөн фермерҙар һәр төбәктә уңышлы эшмәкәрлек алып бара. Улар йәшелсәһен дә, емеш-еләген дә үҫтерә, хужалығында күпләп һыйыр малы аҫрай, йылҡы тотоп, бейә бәйләп, ҡымыҙын һатыуға сығара. Үҫемлекселектә матур ғына эш алып барғандар ҙа етерлек, балыҡ үрсетеп, ҡош-ҡорт тәрбиәләүселәр ҙә байтаҡ. Әлбиттә, фермерлыҡ менән һәр кем шөғөлләнә алмай, бары тырыштар, таһылдар, уңғандар ғына был өлкәлә ҡаҙаныштарға өлгәшә ала. Минеңсә, теләк, эшкә дәрт тә булһа, юлда осраған кәртәләр ҙә ҡамасау түгел ҡайһы саҡ.
Подлубово ауылынан шәхси эшҡыуар, крәҫтиән (фермер) хужалығы етәксеһе Эмзар Оджахвердиев – һөнәре буйынса табип-педиатр. Силәбе медицина институтын тамамлағас, һаулыҡ һаҡлау өлкәһендә лә эшләп ала. Тик илдә сауҙагәрлек сәскә ата башлағас, ул яҙмышын ҡырҡа үҙгәртеп, үҙен сауҙала һынап ҡарарға йөрьәт итә.
Аҙаҡ Эмзар күп уйлап тормай, ауыл хужалығы тармағына тотона. Етмәһә, Ҡариҙел районының элекке бер етәксеһе уны районға эшкә саҡыра. 2008 йылдан алып ул малсылыҡта, ә 2015 йылда иһә крәҫтиән (фермер) хужалығы ойоштороп ебәрә. Бөгөн малсылыҡта ла, үҫемлекселектә лә ярайһы ғына уңыштарға өлгәшкән фермер хужалығына етәкселек итә. Эмзар Джалал-оғлы әле аяғында ныҡлы баҫып торған фермерҙар исемлегендә.
– Күп уйлап тормайынса, яҙмышымды ауыл хужалығы менән бәйләп, фермер хужалығы ойошторорға йөрьәт итеүемә үкенмәйем, мин бит ауыл малайы. Бала саҡтан мал араһында үҫкәс, был өлкә миңә ят түгел, – ти фермер.
Элекке совхоздан ҡалған бер нисә берәмек техника менән үҙ хужалығын булдыра. Ҡуртымға алынған биналарҙы, келәттәрҙе рәткә килтерә, һөтсөлөк фермаларына ремонт үткәреп, тирә-яғын кәртәләй, бер нисә кешене эшле итә. “Шөкөр, “нул”дән башлаған хужалығым әле уңышлы эшләй, әлбиттә, бында тырышлыҡтан башҡа, район етәкселегенең дә яҡлауы ҙур ярҙам булды”, – ти Эмзар.
Әле йәмғиәттең ере күп түгел, 300-ҙән ашыу гектар майҙанда үҫемлекселек менән шөғөлләнә. Ауыл эшсәндәре тырышлығы менән бөгөн ҡураларҙа 400 баш һыйыр малы аҫрала. Көтөүҙе йыл һайын яңыртып торалар, ә ишле малды тәрбиәләү өсөн заманса фермалар булдырылған. Бөгөн малсылар 160 баш һыйыр һауып, тоннаға яҡын продукцияны Өфө һөт заводына тапшыра.
Шуныһы ҡыуаныслы: фермер хужалығының эшмәкәрлеген район хакимиәте лә һәр яҡлап баһалап, ярҙамынан өҙмәй, төрлө программаларҙа ҡатнашырға саҡыра. 2018 йылда фермер хужалығы “Ғаилә һөтсөлөк фермаларын үҫтереү” программаһында ҡатнашып, биш миллион һумға яҡын грантҡа лайыҡ булған. Был аҡса фәҡәт һөтсөлөк фермаларын ремонтлауға, яңыларын төҙөүгә тотонолған. Ҡеүәтле ауыл хужалығы техникаһы һатып алғандар. Заманса һауын залы булдырылған. Әле 600 мең һум аҡса иҫәптә ята, ул аҡса мал һанын арттырыуға ла бүленәсәк икән.
– Эшмәкәрлегебеҙҙе төрлө яҡлап алып барабыҙ, яңы технологияларға таянып эш итәбеҙ, – ти хужалыҡ етәксеһе. – Хәҙер конкуренция осоро бит, баҙарҙа үҙ һатып алыусыңды бер тапҡыр юғалтһаң, аҙаҡ абруйыңды күтәреүе ауыр буласаҡ.
Әле ауыл эшсәндәре мал ҡышлатыуҙы уңышлы алып бара, бынан тыш яҙғы баҫыу эштәренә лә әҙерлек башланған. Оҫтаханаларҙа техника әҙерлек һыҙығына ҡуйыла.
Айрат Нурмөхәмәтов фотоһы.
