Махсус хеҙмәттәрҙә беҙҙең яҡташтар ҙа булған

Китап байрамының “Еңеү биләмәһе” сатырында “Махсус хеҙмәттәрҙең Башҡортостан легендалары” тигән бик мауыҡтырғыс әңгәмә булды. Сәйәси фәндәр кандидаты, Рәсәй Тарих йәмғиәтенең БР-ҙағы бүлексәһе рәйесе, БР Мәҙәниәт министрлығы ҡарамағындағы Гуманитар тикшеренеүҙәр үҙәге директоры Марат Мәрҙәнов архив эҙләнеүҙәре һөҙөмтәләре менән уртаҡлашты.

“Легенды спецслужб из Башкирии: очерки и документы” атамаһы менән баҫылып сыҡҡан китапта исемдәре Башҡортостан менән бәйле разведчиктар тураһында бәйән ителә. Марат Хәмитйән улы баҫма өҫтөндә эшләү тарихы менән таныштырҙы – материалдарҙы йыйыуға 10 йыллап ваҡыт сарыф ителгән.

– Материалдарҙы йыйыу, тәүсығанаҡтар, архивтар менән эшләү күп ваҡыт талап итә. Махсус архивтар ябыҡ бит. Ғәҙәттә, күп документ “йәшерен” тамғаһы менән һаҡлана. Шуға ла был ҙур, мәшәҡәтле эш, – тип асыҡланы ул.

Китапҡа 12 легендар разведчикка ҡағылышлы яҙмалар ингән. Уларҙың исеме илебеҙҙә генә түгел, хатта ки донъяла билдәле, тик уларҙың Башҡортостан менән бәйләнеше барлығын бик һирәктәр белә.

– “Ҡайтарылған исемдәр” музейында был уникаль һөнәр эйәләренеке лә урын алыуын теләйем, – тине Марат Хәмитйән улы, ни өсөн был темаға тотоноуының сәбәбен аңлатып.

– Ҡатмарлы, геосәйәси яҡтан тотороҡһоҙ заманда ватандаштарыбыҙҙың героик өлгөһөндә ҡурҡыу белмәүҙе, ә бөтә ихтыярҙы йыйып, һуғышҡа яҡын шарттарҙа үҙ хәрби бурысыңды үтәүҙе күрһәтеү – төп бурыс. Улар миҫалында үҫеп килгән быуынды Ватаныңды нисек яратырға икәнен өйрәтеү мөһим. Һүҙҙә генә түгел, ә атҡарған ғәмәлдәрең менән, – тине Марат Мәрҙәнов, илһөйәрлек тәрбиәһенә баҫым яһап.

Был осрашыуҙа ҡатнашҡандар тарихи хәтерҙе һаҡлауҙың ни тиклем мөһим икәненә тағы бер инанғандыр.

Рәүилә Ғатауллина.

Автор фотолары.