Эш ҡыуаныс ҡына килтерһен

Хеҙмәт хәүефһеҙлеге мәсьәләләре донъяла һәр саҡ көн үҙәгендә торасаҡ. Планетаға ябырылған пандемия осоронда барыбыҙ ҙа уның мөһимлеген айырыуса тойҙоҡ, аңланыҡ шикелле. Производствола бәхетһеҙлек осраҡта­рынан күпме кеше һәләк була, инва­лидлыҡҡа дусар ителә, ғаиләһен яҡ­лау­һыҙ ҡалдыра, балалар етем ҡала. Үкенескә ҡаршы, был хаҡта көн дә тигәндәй ишетеп, күреп торабыҙ. Ста­тистиканың дөрөҫлөккә тап килмәүен эксперттар ҙа раҫлай, сөнки күп кенә компания штраф түләмәҫ өсөн бәхет­һеҙлек осраҡтарын йәшерә. Әлегә Рәсәй был йәһәттән хеҙмәтте һаҡлау буйынса уңыштары менән маҡтана алмай. Сәнәғәт, төҙөлөш, транспорт, ауыл хужалығы, файҙалы ҡаҙыл­малар табыу өлкәһе иң хәүефлеләрҙән һанала. Беҙ ғүмеребеҙҙең күп өлөшөн эштә үткәрәбеҙ, шуға күрә уның хәүефһеҙ булыуы һәр кем өсөн мөһим. Ҡайҙан килеп сыҡҡан был байрам – Хеҙмәтте һаҡлау көнө? 1989 йылда АҠШ һәм Канада хеҙмәткәрҙәре эштә һәләк булған иптәштәре иҫтәлегенә хәтер кисәһе үткәрә. Проблеманың башҡа илдәр өсөн дә көнүҙәк икәнлеге асыҡлана. 2003 йылда Халыҡ-ара хеҙмәт ойошмаһы был көндө рәсми рәүештә үткәреүҙе тәҡдим итә. Бөгөн уны 175 илдә билдәләйҙәр, шул иҫәптән Рәсәйҙә лә.

Быйыл ул “Хеҙмәтте һаҡлауҙы яраҡлаштырыу һәм был өлкәнең киләсәге” лозунгыһы менән үтә. Маҡсаты – йәмәғәтселектең һәм дәүләттең эш урындарында бәхетһеҙлек осраҡтары һәм профессиональ сирҙәргә бәйле проблема­ларға, йәрәхәтләнгән һәм һәләк булғандар яҙмышына иғтибарҙы йүнәлтеү.

Былтыр хеҙмәтте һаҡлау һәм эш шарттарын ойоштороу буйынса республика конкурсында төрлө тармаҡтан 140 предприятие “Иң яҡшы ойошма” исемен алыу өсөн көс һынашты. Хеҙмәтте һаҡлауға бүленгән сығым­дарҙы үҙләштереү, бәхетһеҙлек осраҡ­тарының булмауы, коллектив киле­шеүҙә ҡаралған сараларҙың үтәлеше һәм башҡа пункттар буйынса күрһәт­кестәр иҫәпкә алынды. Былтырғы осор һөҙөмтәләре буйынса беренсе урынға – “Транснефть-Урал” акционерҙар йәмғиәте, икенсе урынға – “Энергетик” дауалау-һауыҡтырыу үҙәге, өсөнсө урынға Бәләбәй һөт комбинаты лайыҡ булды.

Быйыл ғинуарҙан иҡтисади эшмә­кәр­лектең төрлө өлкәләрендә Хеҙмәтте һаҡлау буйынса яңы ҡағиҙәләр индерелде. Пандемияға бәйле, эш урындарында хәүефһеҙлек ҡағиҙәләрен һаҡлау, дистан­циялағы эшмәкәрлек буйынса өҫтәмәләр ҡабул ителде. Эш биреүсе хәүефһеҙ хеҙмәт шарттарын тәьмин итергә бурыслы. Был бөтә нормаларға ярашлы эш урынына, ял ваҡытын билдәләүгә, ойошма иҫәбенә махсус кейем һәм һаҡланыу сара­лары алыуға, инструктаж үткәреүгә, тәү­ге ярҙам сараларын өйрәтеүгә, медицина тикшеренеүенән тыш эшкә алмауға, хеҙмәттең бөтә үҙенсәлектәрен аңлатыуға ҡағыла.

Һәр тармаҡтың эш урынында хеҙ­мәтте һаҡлау тәртибе, нормалары ҡа­ралған. Тауыш кимәле, яҡтылыҡ, һаҡ­ланыу саралары – барыһы ла мөһим.

Коронавирус инфекцияһына бәйле үҙгәрештәр тормоштоң бөтә өлкәһенә үтеп инде. Эш шарттарының ҡатмарлы булыуына ҡарамаҫтан, эш биреүсе хеҙ­мәтте ойоштороу буйынса нормаларҙы һәм талаптарҙы элеккесә үтәргә бурыслы. Хәҙерге мәлдә төп маҡсат – хеҙмәткәр­ҙәрҙе инфекция йоҡтороуҙан һаҡлау, эш урынында тейешле шарттар тыуҙырыу.

“Роспотребнадзор” тәҡдимдәренә ярашлы, күп кенә ойошмалар пандемия осоронда ситтән тороп эшләү тәртибенә күсте. Был инфекция таралған мәлдә маҡсатҡа ярашлы аҙым булды, йәмәғәт транспортында, ашханаларҙа сирҙе йоҡтороу кимәле аҙайҙы.

Пандемияның ҡасан тамамланыры, өсөнсө “тулҡындың” булыу-булмауы әлегә билдәһеҙ, вирустың таралыуына юл ҡуймау өсөн төп сараларҙы үтәү элеккесә көнүҙәк булып ҡала: гигиена әйберҙәре запасын булдырыу, хеҙмәт­кәрҙәрҙең һаулығын даими контролдә тотоу, үҙ-ара бәйләнештәрҙе кәметеү, хеҙмәтте һаҡлау ҡағиҙәләрен теүәл үтәү, биналарҙы йыйыштырыу һәм елләтеү, һауаны зарарһыҙ­лан­дырыу. Әлеге ваҡытта сит илгә сыҡҡан һәм әйләнеп ҡайтҡан кешеләр булған осраҡта, уларҙың тест биреүе һәм ике аҙна изоляцияла булыуы шарт.

Быйыл көҙ Рәсәйҙә 25-се тапҡыр “Хеҙмәтте һаҡлау һәм хәүефһеҙлек” тип аталған халыҡ-ара күргәҙмә һәм форум үткәреләсәк. Бындай ҙур саралар производствола имгәнеүҙәрҙе һәм бәхетһеҙ­лек осраҡтарын ҡыҫҡартыуҙың, хеҙмәт кешеһенең сәләмәтлеген һәм ғүмерен һаҡлауҙың, юғары донъя стандарттарына ярашлы эш урындары булдырыуҙың ни тиклем әһәмиәтле, көнүҙәк мәсьәлә булыуын раҫлай. Былтыр пандемия арҡа­һында форум онлайн тәртибендә үтте, был юлы унда тағы ла күберәк илдәрҙең ҡатнашыуы, эшлекле бәйләнештәр урынлаштырылыуы, партнерҙар табылыуы, файҙалы килешеүҙәр төҙөлөүе көтөлә.

Быйыл 1 апрелдә республикала иғлан ителгән хеҙмәтте һаҡлау айлығы тамам­ланыуға яҡынлаша. Хеҙмәт мәҙәниәтен күтәреүгә, эш урын­дарының хәүефһеҙле­генә һәм уңай­лылығына йүнәлтелгән са­раларҙың бушҡа булмаҫына, кешеләрҙең сәләмәтлеген һаҡлауға лайыҡлы өлөш индереренә өмөтләнәбеҙ.