Иҫке Ҡоҙашҡа яңы һулыш биреп

Ә был тирәлә, ысынлап та, яҙҙың ҡабатланмаҫ йәме: баҫыуҙарҙа иртәнән миҙгел эштәре гөрләй. Иҫке Ҡоҙаш ауыл советына ҡараған Султый эргәһендәге һөрөнтө ерҙе иңләгән техника тракторсыһы Константин Митаев билдә­ләүенсә, элек ошондай бер майҙандағы бурыстарҙы ҡырҡ­лап кеше атҡарһа, хәҙер шул иҫәптең дүрттән бер өлөшө лә етә. “ИТС-Агро” яуаплылығы сикләнгән йәмғиәтенең сифатлы һәм йылдам эшмәкәрлек алып барыуы һөҙөмтәһе был.

Ике йыл элек Яңауылдағы “Алексеевка” совхозының мал­сылыҡ комплексын, ауыл хужалығы объекттарын һатып алып, заманса үҫтереү бурысын йөкмәгән инвестор – Ижевск ҡалаһынан Михаил Попов – эште тәү сиратта техника паркын яңыртыуҙан башлап, хеҙмәтсәндәр иңенә төшкән йөктө күпкә кәметкән. “Элекке кеүек ватылып ыҙалатҡан иҫке техниканы ремонтлап ваҡыт уҙғармағас, барыһы ла ырай”, – ти тракторсы Константин Юрьевич.

Был ерҙәрҙең яңы хужаһы Михаил Попов – Яңауыл егете. Ижевскиҙа йәшәһә лә, тыуған яғында ауыл хужалығын үҫтереүҙе хәстәрләп, Ҡалтасы районында ла өлгө булырлыҡ уңышлы эшмәкәрлек алып бара ул. Яңауылда әле сәсеү майҙандарының иң күбе уларҙыҡы – 7200 гектар.

– “ИТС-Агро” быйыл да күберәк иген культуралары сәсә, – ти баш агроном Рәлиф Зиҡаф улы. – Әйткәндәй, район хужалыҡтары араһында улар ғына рапс үҫтерә. Быйыл да был культура 700 гектар майҙанды биләйәсәк. Билдәле булыуынса, рапсты үҫтереү еңелдән түгел, ул күп тапҡыр эшкәртеүҙе, тәрбиәләп тороу­ҙы, һауа шарттарына бәйле төрлө саралар күреүҙе талап итә. Ошо сәбәпле, Рәсәй буйынса алғанда ла, тармаҡта әлеге культураны сәсеү бер аҙ кәмегән. Был, әлбиттә, һатыу­ҙағы хәлгә лә бәйле – рапс беҙҙә тәү сиратта экспорт өсөн тәғәйен­ләнә. Уны үҙебеҙҙә эшкәртеү ныҡлы яйға һалынһа, файҙаһы, һис шикһеҙ, күберәк буласаҡ. Илдең ауыл хужа­лығы буйынса алға киткән төбәктәрендә рапс төпрәһе малды туҡландырыуҙа киң ҡулланыла. Йәнә шуныһы: 2020 йылдан Рәсәйҙә соя, рапс кеүек майлы культуралар етештереүселәргә дәүләт ярҙамы күрһәтелә башланы. Был “Халыҡ-ара кооперация һәм экспорт” милли проекты бурыстарына ярашлы атҡа­рыла.

Баш агроном һөйләүенсә, рапс тамыры бүлендегенән тупраҡта санация яһала, йәғни ул таҙара, һөҙөмтәлә киләһе йылда шул баҫыуҙа иген культуралары, айырыуса ужым бойҙайы сәсһәң, уңыш көтөл­гән­дән күпкә мул буласаҡ.

– Ғөмүмән, “ИТС-Агро” еңел түгел, әммә табышлы эш менән шөғөлләнә, – ти баш агроном. – Инвесторҙың пландары күп. Улар район мәнфәғәтендә уңышлы тормошҡа ашырылыр тигән ышаныстабыҙ. Эш күбәйһә, эргә-тирәләге ауыл­дарҙа кеше һаны ла аҙаймаҫ ине. Юғиһә беҙҙә лә, башҡа яҡтарҙағы кеүек үк, урындағы халыҡтың ситкә китеү пробле­маһы юҡ түгел. Бына ошо ауылдар араһындағы юлдар ҙа яҡшырыр, тип өмөтләнәбеҙ.

Дөйөм алғанда, районда быйыл сәсеү эштәре 62 меңдән ашыу гектар майҙанда башҡа­рыла. Был хеҙмәтте атҡарған­дар араһында күпселекте ҙур аграр йәмғиәттәр биләй, шулай уҡ ауыл хужалығы етештереү кооперативтары, крәҫтиән (фермер) хужалыҡтары ла бар. Төп таянысыбыҙ – ер, шуға ла әлеге миҙгел эштәре беҙҙең өсөн күңел байрамы ғына ул, ти Яңауыл уңғандары.

Яңауыл районы.