Башҡортостандың агросәнәғәт комплексы: 2025 йыл йомғаҡтары һәм үҫеш векторы

Конференцияла !майлы культуралар - ауыл хужалығы культуралары араһында иң килемлеһе! тип билдәләнде.

- Игенгә хаҡ бөгөн аграрийҙарға әүҙем инвестициялар һалырға мөмкинлек бирмәй. Беҙ сеймал һатыу хаҡы бик түбән булған баҙарҙа йәшәргә мәжбүрбеҙ, - тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Илшат Фәзрахманов. Игенгә түбән хаҡтар профицит һәм эске баҙарҙа юғары конкуренция һөҙөмтәһе булып тора. Был үҫемлекселектең инвестиция йәлеп итеүсәнлеген кәметә. Шул уҡ ваҡытта арзан сеймал – малсылыҡ һәм аҙыҡ-түлек сәнәғәте өсөн ыңғай, унда продукцияның үҙҡиммәте түбәнерәк, ә маржиналь культураға хаҡ юғарыраҡ.

Экспорт: эшкәртеүгә һәм яңы баҙарҙарға ставка

Йыл башында экспорт үҫеше әкренәйһә лә, былтырғы күрһәткестәрҙе яйлап уҙып китте. Октябрҙең икенсе декадаһына республика агросәнәғәт комплексы продукцияһын экспортлау күләме 261,3 миллион доллар тәшкил итте. Был 2024 йылдың ошо уҡ осорона ҡарағанда 37 миллион долларға юғарыраҡ. БР Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары – ауыл хужалығы министры Африканы (Алжир), Һиндостанды, Ҡытайҙы, Иранды, БДБ илдәрен Башҡортостан агрокомплексы продукцияһын экспортлауҙың төп йүнәлештәре тип атаны. Ассортиментта майлы продукция, ҡоро һөт, шрот, ҡымыҙ, етен өҫтөнлөк итә.

- Беҙҙең маҡсат - сеймал түгел, ә ҡиммәткә эйә продукция. Беҙ сыр, балалар аҙығы, ҡоро һөт һатырға теләйбеҙ. Был валюта килеме лә, эшкәртеүгә ярҙам да, - тип белдерҙе Илшат Фәзрахманов.   

Агросәнәғәт комплексында кадрҙар: уҡыусынан алып топ-менеджерға тиклем

Традицион кадрҙар әҙерләү системаһы һанлы агросәнәғәт комплексы талаптарына тап килмәй. Агродрондар, автоматлаштырыу, яңы технологиялар индереү яңы компетенциялар талап итә, шуға күрә республикала агрокластарҙы, агроколледждарҙы һәм университетты берләштергән система эшләй башланы, тип һыҙыҡ өҫтөнә алды төбәк аграр ведомствоһы башлығы.

- Беҙҙең маҡсат – 2030 йылға студенттарҙың 60 проценты уҡыу йорттарына ингәнгә тиклем үк предприятиелар менән килешеү төҙөргә тейеш, – тине ул. - Белгестәр генә түгел, тармаҡтың буласаҡ лидерҙарын әҙерләү мөһим. Студент аудиторияла ултырыу өсөн түгел, ә мотивация менән уҡырға тейеш.

Башҡортостанда «Аҙыҡ-түлек хәүефһеҙлеген технологик тәьмин итеү» милли проектының «Агросәнәғәт комплексында кадрҙар» проекты ярҙамында 2025 йыл аҙағына тиклем агросәнәғәт комплексы өлкәһендә кадрҙар әҙерләүгә 1 миллиард һум йүнәлтеләсәк, тип хәбәр итте Илшат Фәзрахманов. Был республика аграр вузын ремонтлау, яңы һөнәрҙәр әҙерләү, уҡытыусылар өсөн торлаҡты субсидиялау, шулай уҡ миҙгелдә эшләгән студенттарға ауыл хужалығы предприятиелары өсөн эш хаҡын субсидиялау. Шулай уҡ спикер бөгөн Башҡорт дәүләт аграр университетының икенсе корпусында асылған «Агросәнәғәт комплексының ҡала һөнәрҙәре» стартын иғлан итте. Был - интерактив белем биреү майҙансығы, унда балалар һәм үҫмерҙәр заманса ауыл хужалығының нисек ойошторолоуын ҡараясаҡ, төрлө һөнәрҙәрҙә үҙҙәрен һынап ҡараясаҡ һәм технологияларҙың һәм фәндең көн һайын үҙ өҫтәлендә күргән аҙыҡ-түлекте үҫтерергә ярҙам итеүен күрәсәк. Майҙансыҡты  Рәсәй Ауыл хужалығы министрлығы ойошторған.

Инфраструктура: тар урындар һәм үҫеш нөктәләре

Киптереү комплекстары һәм келәттәр – майлы культураларҙы киңәйтеү өсөн төп кәртә, тип билдәләнде матбуғат конференцияһында. Элеватор, орлоҡ комплекстары төҙөү дауам итә, элеккеләре яңыртыла, әммә уға байтаҡ аҡса талап ителә.

- Әгәр аграрийҙар киптереү ҡеүәтенә инвестициялар һалһа, майлы культуралар өсөн майҙандарҙы арттыра аласаҡбыҙ. Әммә бер уңыш өсөн төҙөү маҡсатҡа ярашлы түгел, инфраструктура иҡтисади яҡтан аҡланыр өсөн иң юғары түгел, ә уртаса күп йыллыҡ күләмгә тап килергә тейеш, – тип билдәләне Илшат Фәзрахманов.

 2026 йылға фараздар һәм тармаҡ ҡеүәте

БР Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары – ауыл хужалығы министры, 2026 йылға фараздарҙы әйтеп, майлы һәм мал аҙығы культуралары өсөн майҙандарҙың үҫеүе мөмкин, тип атаны. Иген майҙандары элекке кимәлдә ҡаласаҡ. Агросәнәғәт комплексының мөмкинлектәре күләмдәрҙе арттырырға мөмкинлек бирә, тип билдәләнде. Аҙыҡ-түлек сәнәғәте үҫеше файҙаланылмаған мөмкинлектәрҙең индикаторы булып тора. Әммә һатыу һәм эшкәртеү баҙарын киңәйтмәйенсә, етештереүҙең үҫеше профицитҡа һәм хаҡтарҙың түбәнәйеүенә килтереүе ихтимал. – Беҙ ике тапҡырға күберәк етештерә алабыҙ, әммә һорау - ҡайҙа һатырға? Эшкәртеүҙе һәм экспортты үҫтерергә кәрәк, - тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Илшат Фәзрахманов.

Беҙҙең МАХ каналына https://max.ru/gazetabashkortostan ҡушылығыҙ.