ИННОПРОМ: ҡаршылыҡтар беҙҙе сыныҡтыра ғына

7-10 июлдә Башҡортостан Башлығы Радий Хәбиров етәкселегендәге республика делегацияһы Екатеринбургта үтәсәк «ИННОПРОМ-2026» халыҡ-ара сәнәғәт күргәҙмәһендә ҡатнаша. Күргәҙмә сәнәғәт сәйәсәтен, технологик үҫеште, кооперацияны һәм инвестиция проекттарын тормошҡа ашырыуҙы тикшереү өсөн төп федераль майҙансыҡтарҙың береһе булып тора.

Делегацияның эш программаһында Рәсәйҙең Сәнәғәт һәм сауҙа министрлығы, Сәнәғәтте үҫтереү фонды, ҙур сәнәғәт компаниялары етәкселеге менән осрашыуҙар, шулай уҡ күргәҙмәнең эшлекле программаһында ҡатнашыу ҡаралған. Башҡортостан машиналар эшләү, нефть химияһы, пилотһыҙ авиация системалары, сәнәғәт кооперацияһы, «Алга» махсус иҡтисади зонаһы, сәнәғәт кластерҙарын һәм индустриаль инфраструктураны үҫтереү өлкәһендәге проекттарын тәҡдим итә.

Республика Башлығы Радий Хәбиров билдәләүенсә, санкция баҫымына ҡарамаҫтан, Башҡортостан Рәсәйҙең алдынғы сәнәғәт төбәктәренең береһе статусын һаҡлап ҡалды.

- Беҙ бик ҡатмарлы заманда йәшәйбеҙ. Сәнәғәтебеҙгә бығаса күрелмәгән санкциялар баҫымы яһала. Әммә беҙҙең бурыс – аяҡта баҫып ҡалыу ғына түгел, ә үҙ позицияларыбыҙҙы нығытыу, тағы ла көслөрәк булыу. Шуға күрә үҫеш өсөн яңы мөмкинлектәр асабыҙ һәм алға барыуҙы дауам итәбеҙ, – тип билдәләне Радий Фәрит улы.

Республиканың «ИННОПРОМ» халыҡ-ара сәнәғәт күргәҙмәһендә ҡатнашыуы Башҡортостан сәнәғәтенең юғары үҫеш кимәлен һәм уның федераль сәнәғәт сәйәсәтен тормошҡа ашырыуҙағы ролен сағылдыра. Республика - илдең иң эре индустриаль үҙәктәренең береһе, нефть химияһы, машиналар эшләү, металлургия, электр энергетикаһы һәм химия сәнәғәтендә ныҡлы позицияларын һаҡлай. Нәҡ шуға күрә Башҡортостан үҙ проекттарын тәҡдим итеү һәм сәнәғәт кооперацияһын киңәйтеү өсөн күргәҙмә майҙансыҡтарын әүҙем файҙалана.

Быйылғы динамика ла төбәк иҡтисадының тотороҡлолоғон раҫлай. Ғинуар-май айҙары йомғаҡтары буйынса сәнәғәт етештереү индексы 105,6 процент тәшкил итте, был ил һәм Волга буйы федераль округы буйынса уртаса кимәлдән юғарыраҡ. Үҫештең төп драйверы булып эшкәртеү тармаҡтары ҡала, улар тауар етештереүҙе 8,9 процентҡа арттырҙы.

Башҡортостан сәнәғәт сәйәсәтен тормошҡа ашырыу һөҙөмтәлелеге буйынса Волга буйы федераль округы төбәктәре араһында беренсе урынды, ә дөйөм федераль рейтингта дүртенсе урынды биләне. Бынан тыш, республика Рәсәй Федерацияһы төбәктәренең башҡарма власть органдарының сәнәғәт өлкәһендәге һөҙөмтәлелек рейтингында иң яҡшы әйҙәүсе төбәк тип танылды.

Башҡортостан етәкселегенең сәнәғәт сәйәсәте федераль кимәлдә традицион рәүештә юғары баһа ала. Төбәк идара итеү командаһының бер нисә йыл дауамында сәнәғәт етештереүе күрһәткестәрен арттырыу буйынса эҙмә-эҙлекле эше республикаға федераль рейтингтарҙа алдынғы урындарҙы тәьмин итә. Башҡортостан Рәсәй Сәнәғәт һәм сауҙа министрлығының сәнәғәт сәйәсәтен тормошҡа ашырыу һөҙөмтәлелеге рейтингында бер нисә тапҡыр беренсе урынды биләне, унда предприятиеларға ярҙам итеү саралары, сәнәғәт инфраструктураһын үҫтереү, кадрҙар сәйәсәте, инвесторҙар менән эшләү һәм продукцияны һатыуҙы арттырыу баһалана. Республика Рәсәйҙең башҡа субъекттары өсөн заманса сәнәғәт сәйәсәтен тормошҡа ашырыуҙа өлгөлө төбәктәрҙең береһе булып ҡала.

Технологик лидерлыҡ Башҡортостанды үҫтереүҙең төп йүнәлештәренең береһенә әүерелде. Башҡортостан Рәсәй Президенты тарафынан технологик суверенитет өлкәһендә ҡуйылған бурыстарҙы үтәүгә көс һала, предприятиеларҙы роботлаштырыу, етештереүҙе һанлаштырыу, радиоэлектроника сәнәғәтен, химияны, станоктар эшләүҙе һәм яңы материалдарҙы ҡулланыуҙы киңәйтеү өҫтөнлөклө йүнәлештәр булып тора.

Үҙенең юғары технологиялы производстволарын булдырыуға Башҡортостанда айырым иғтибар бүленә. Республика яңы милли проекттарҙы тормошҡа ашырыуҙа әүҙем ҡатнаша, «Алга» махсус иҡтисади зонаһы майҙансығында заманса предприятиелар асыла, конкуренцияға һәләтле Ватан продукцияһын сығарыусы предприятиеларға ярҙам итә һәм федераль үҫеш институттары менән хеҙмәттәшлекте киңәйтә.

Башҡортостан пилотһыҙ авиация системаларын үҫтереү буйынса Рәсәйҙә лидерҙар иҫәбендә. Һуңғы йылдарҙа республика пилотһыҙ авиация системалары өлкәһендә иң үҫешкән төбәк экосистемаларының береһен булдырҙы. Рәсәй субъекттарын «дронификациялау» буйынса пилот рейтингы йомғаҡтары буйынса Башҡортостан өсөнсө урынды биләне һәм тармаҡты үҫтереү буйынса илдең иң яҡшы төбәктәре иҫәбенә инде. Республика базаһында пилотһыҙ авиация системаларының фәнни-етештереү үҙәге формалаша, бында 25 резидент-компания эшләй. 2025 йылда төбәктә туғыҙ меңгә яҡын пилотһыҙ осоу аппараты етештерелде, ә 2026 йылға план кәм тигәндә 13 мең аппарат тәшкил итә. Пилотһыҙ технологиялар Башҡортостандың сәнәғәт махсуслашыуының яңы йүнәлештәренең береһенә әүерелде.

Республика сәнәғәткә ярҙам итеүҙең федераль инструменттарын мөмкин тиклем әүҙем ҡуллана. Сәнәғәтте үҫтереүҙең иң мөһим факторҙарының береһе булып федераль финанслау институттары менән эшләү ҡала. Биш йыл эсендә Сәнәғәтте үҫтереү фонды ярҙамы менән дөйөм инвестиция күләме 51,8 миллиард һумлыҡ 240 проект финансланған. Ташламалы заёмдар предприятиеларға яңы производстволар асырға, ҡорамалдарҙы яңыртырға һәм продукция сығарыуҙы арттырырға мөмкинлек бирә.

Сәнәғәткә федераль финанслау йәлеп итеүҙә Башҡортостан иң әүҙем төбәктәрҙең береһе булып ҡала. Төбәк Сәнәғәтте үҫтереү фонды үҙенең ярҙам программалары линейкаһын булдырҙы һәм федераль фонд менән берлектәге финанслау механизмдарын тормошҡа ашыра.

Башҡортостан илдәге иң үҫешкән сәнәғәт инфраструктураларының береһен формалаштыра. Республика яңы производстволар урынлаштырыу өсөн майҙансыҡтар селтәрен эҙмә-эҙлекле киңәйтә. Бөгөн төбәктә 14 индустриаль парк, 20 технопарк һәм 31 сәнәғәт кластеры эшләй. Сәнәғәт кластерҙары һаны буйынса Башҡортостан Рәсәйҙә беренсе урынды биләй, индустриаль парктар һәм технопарктарҙы үҫтереү буйынса лидерҙар иҫәбенә инә. Илдең иң һөҙөмтәле сәнәғәт махсус иҡтисади зоналары иҫәбенә ингән «Алга» махсус иҡтисади зонаһын үҫтереү дауам итә. Уның майҙансыҡтарында нефть химияһы, машиналар эшләү, яңы материалдар һәм башҡа юғары технологиялы йүнәлештәрҙә проекттар тормошҡа ашырыла.

«ИННОПРОМ» сәнәғәт кооперацияһы һәм инвестиция проекттарын тормошҡа ашырыу өсөн яңы мөмкинлектәр аса. Күргәҙмәнең эшлекле программаһы илдең иң эре сәнәғәт компаниялары менән хеҙмәттәшлек серияһын үҙ эсенә ала. Күргәҙмәлә Урал тау-металлургия комбинаты, Рус баҡыр компанияһы, «Синара» төркөмө, «Урал» автомобиль заводы, Сәнәғәтте үҫтереү фонды һәм башҡа ойошмаларҙың етәкселеге менән осрашыуҙар планлаштырылған. Иғтибар үҙәгендә — яңы инвестиция проекттарын тормошҡа ашырыу, транспорт һәм сәнәғәт инфраструктураһын үҫтереү, Башҡортостан предприятиелары продукцияһын һатыуҙы киңәйтеү, федераль ярҙам сараларын йәлеп итеү һәм төбәк-ара сәнәғәт кооперацияһын үҫтереү мәсьәләләре.

ФЕКЕР
Олеся НИКОЛАЕВА, «ОПОРА РОССИИ» Бөтә Рәсәй бәләкәй һәм урта эшҡыуарлыҡ йәмәғәт ойошмаһының Башҡортостан төбәк бүлексәһе рәйесе:

«Сәнәғәтте үҫтереү Башҡортостандың иҡтисади үҫешенең төп факторҙарының береһе булып ҡала. Республика Башлығы Радий Хәбиров етәкселегендә сәнәғәт төбәк сәйәсәтенең төп өҫтөнлөктәренең береһе булып тора. Һуңғы йылдарҙа Башҡортостан иҡтисадҡа инвестициялар күләмен тиерлек ике тапҡырға арттырҙы һәм 2019 йылдан алып капиталь һалымдарҙың өҙлөкһөҙ үҫешен һаҡлап килә.

Бөгөн республика бер үк ваҡытта ғәмәлдәге предприятиеларҙы модернизациялау, яңы производстволар булдырыу, сәнәғәт инфраструктураһын үҫтереү һәм заманса технологияларҙы индереү бурыстарын хәл итә. Бындай ҡараш төбәк иҡтисадының конкурентлыҡ һәләтен нығытырға һәм артабанғы сәнәғәт үҫеше өсөн нигеҙ булдырырға мөмкинлек бирә».

Фото: "ИННОПРОМ" күргәҙмәһе сайты.