Юлдар хәҙер елеп үтерлек

2025 йыл йомғаҡтары буйынса Башҡортостан Рәсәйҙең автомобиль юлдары сифаты рейтингында 16-сы урындан 14-се урынға күтәрелде. Бөгөн төбәк, район-ара һәм урындағы әһәмиәттәге автомобиль юлдарының 69,2 проценты норматив талаптарға тап килә.

Һуңғы йылдарҙа Башҡортостан Республикаһы Башлығы Радий Хәбиров башланғысы менән юл инфраструктураһын үҫтереү төбәк сәйәсәтенең төп йүнәлештәренең береһенә әүерелде. Республикала яңы юлдар, күперҙәр һәм транспорт сиселештәре төҙөү, төбәк юл селтәрен модернизациялау һәм муниципалитеттарҙың транспорт мөмкинлеген арттырыу буйынса киң күләмле проекттар тормошҡа ашырыла.

Тик былтыр ғына ла 719 километр автомобиль юлы һәм дөйөм оҙонлоғо ике мең метрға яҡын булған күпер ҡоролмаһы норматив хәлгә килтерелде. Эш быйыл да дауам итә — яҡынса 750 километр юлды һәм 1,8 мең метр тирәһе оҙонлоҡтағы күперҙе яңыртыу планлаштырыла.

Башҡортостан юл инфраструктураһын үҫтереү буйынса алдынғы төбәктәр иҫәбенә инә. Республиканың идара итеү командаһының эҙмә-эҙлекле эше Башҡортостанға автомобиль юлдары сифаты буйынса Рәсәйҙә 14-се урынға күтәрелергә мөмкинлек бирҙе. Бөгөн юлдарҙың 70 процентҡа яҡыны тейешле талаптарға тап килә. Был транспорт инфраструктураһын үҫтереү буйынса системалы ҡарарҙарҙың һөҙөмтәһе, улар туранан-тура хәүефһеҙлеккә, халыҡтың хәрәкәтсәнлегенә һәм төбәктең инвестиция йәлеп итеүсәнлегенә йоғонто яһай.

Башҡортостан Башлығы башланғысы менән юл төҙөлөшө һәм ремонтлау республиканы үҫтереүҙең өҫтөнлөклө йүнәлештәренең береһенә әйләнде. Һуңғы йылдарҙа республикала бер нисә ҙур инфраструктура проекты тормошҡа ашырылды: Өфөнөң Көнсығыш сығыу юлы, Зинино юл үткәргесе, Пугачев һәм Рыленко урамдары киҫелешендәге яңы транспорт сиселеше төҙөлдө, Аркалы күпер буйлап хәрәкәт асылды, Пугачев урамын реконструкциялау һәм «Көньяҡ ҡапҡа» проектын тормошҡа ашырыу дауам итә.

Был проекттар юлдағы ваҡытты ҡыҫҡартып ҡына ҡалмай, улар төбәктең заманса транспорт ҡоролошон формалаштыра һәм ҡалалар менән райондарҙы артабан үҫтереү өсөн яңы мөмкинлектәр аса.
Шул уҡ ваҡытта республика Башлығы башланғысы менән 2023 йылда «сыңлаусы» юлдарҙы — халыҡ иң күп зарланған проблемалы участкаларҙы ремонтлау программаһы эшләтеп ебәрелде. Өс йыл эсендә был маҡсаттарға 12,5 миллиард һум йүнәлтелде, был төбәк һәм муниципаль трассаларҙы ла индереп, 354 км юлды норматив хәлгә килтерергә мөмкинлек бирҙе. Тағы бер мөһим ҡарар – баҡсасылыҡ ширкәттәренә илтеүсе юлдарҙы ремонтлау программаһы. 2022 йылдан алып дөйөм оҙонлоғо 84 километрға яҡын булған 38 юл ремонтланды, ун меңләгән баҡса участкаһы урынлашҡан 212 баҡсасылыҡ ширкәте уңайлы юл менән тәьмин ителде. Бындай ҡараш стратегик инфраструктура бурыстарын хәл итеү һәм республика халҡының көндәлек һорауҙарына тиҙ арала яуап биреү мөмкинлеген тыуҙыра.

Юл проекттары территорияларҙы тоташтыра һәм кешеләрҙең тормош сифатын күтәрә. Халыҡ көн һайын файҙаланған юлдарҙы үҫтереү – юл сәйәсәтенең өҫтөнлөгө. Ауыл һәм ҡасабаларҙы район үҙәктәре, федераль трассалар, сәнәғәт предприятиелары һәм социаль объекттар менән тоташтырыусы маршруттар ремонтлана. Стәрлетамаҡ – Белорет – Магнитогорск, Өфө – Инйәр – Белорет, Сибай – Аҡъяр юлдарын яңыртыу дауам итә, Танып йылғаһы аша күперҙәр реконструкциялана. Төп бурыс — сәйәхәттәрҙе хәүефһеҙерәк, тиҙерәк һәм уңайлыраҡ итеү.

Заманса юлдар эске туризмды үҫтереүҙең драйверына әйләнә.
Автомобиль юлдарын ремонтлағанда туристик маршруттарға айырым иғтибар бүленә. Республиканың иң күркәм юлдарының береһе — Стәрлетамаҡ—Белорет—Магнитогорск трассаһын яңыртыу дауам итә. Бында элекке ҡырсынташ юл урынына заманса асфальт түшәлде, шулай уҡ матур күренешле ял итеү майҙансыҡтары йыһазландырылды. Эштәр популяр Өфө—Инйәр—Белорет юлында ла алып барыла, был Башҡортостан буйлап сәйәхәттәрҙе уңайлыраҡ һәм хәүефһеҙерәк итә.

Республика юл селтәрен модернизациялауҙың юғары темпын һаҡлап ҡала. 2025 йылдағы рекордлы ремонт күләмдәренән һуң, Башҡортостан юл төҙөлөшө темптарын арттырыуҙы дауам итә. 2026 йылда яҡынса 750 километр юлды һәм дөйөм оҙонлоғо 1,8 мең метр булған күперҙәрҙее норматив хәлгә килтереү планлаштырыла. Өҫтөнлөклө йүнәлеш үҙгәрешһеҙ ҡала: республиканың бөтә ҡалалары һәм райондары халҡы өсөн заманса, хәүефһеҙ һәм ышаныслы транспорт инфраструктураһын үҫтереү.

ФЕКЕР

Марат ДӘҮЛӘТШИН, Башҡортостандың Транспорт һәм юл хужалығы министрлығы ҡарамағындағы Йәмәғәтселек советы етәксеһе:

«Бөгөн республика Хөкүмәте һәм шәхсән Башҡортостан Республикаһы Башлығы юл селтәрен үҫтереүгә айырым иғтибар бүлә. Һуңғы йылдарҙа был йүнәлештә етди аҙымдар яһалды: Көнсығыш сығыу юлы, Өфөлә Зинино юл үткәргесе, Пугачев һәм Рыленко урамдары киҫелешендәге транспорт сиселеше, Рыленко урамы төҙөлдө, Аркалы күпер асылды. Пугачев урамын реконструкциялау дауам итә, Стәрлетамаҡ — Белорет — Магнитогорск юлының элек гравий түшәлгән һигеҙ саҡрымына, шулай уҡ Бөрө — Тастуба — Сатка юлының 40 саҡрымына капиталь ремонт яһалды.

Быларҙың барыһы ла республиканың иҡтисади үҫешенә һәм унда йәшәүселәрҙең, ҡунаҡтарҙың хәүефһеҙлеген тәьмин итеүгә туранан-тура булышлыҡ итә».

Автор фотоһы.