Көслө иҡтисад – илебеҙҙең бойондороҡһоҙлоғо нигеҙе

Августа уҙған “Урал Аръяғы-2026” Бөтә Рәсәй инвестиция һабантуйында муниципаль инвестиция стандартын индереү рейтингына йомғаҡ яһалды. Ул Башҡортостан Республикаһының урындағы үҙидара органдарының инвестициялар йәлеп итеү буйынса эшмәкәрлегенең һөҙөмтәлелеген күтәреү, бизнес ихтыяждарын иҫәпкә алып инвестиция һәм эшҡыуарлыҡ эшмәкәрлеген тормошҡа ашырыу өсөн уңайлы шарттар булдырыу һәм муниципаль берәмектәрҙә инвестиция проекттарын оҙатыу буйынса системалы эште ойоштороуға берҙәм ҡараш булдырыу маҡсатында әҙерләнгән.

Стратегик башланғыстар агентлығының генераль директоры Светлана Чупшева белдереүнсә, бизнес өсөн уңайлы шарттар булдырыу дәүләт өсөн мөһим бурыс булып тора. Илдең көслө иҡтисады туранан-тура Рәсәйҙең бойондороҡһоҙлоғона йоғонто яһай һәм уның суверенитетын нығыта. Бөгөн уңайлы инвестиция мөхитен булдырыу буйынса эш федераль һәм төбәк кимәлендә алып барыла.

– Көслө иҡтисад – илебеҙҙең бойондороҡһоҙлоғо һәм суверенитеты нигеҙе. Бында эшҡыуарҙар һәм инвесторҙар өсөн уңайлы шарттар булдырыу буйынса системалы эш талап ителә. Башҡортостанда был эш төбәк кимәлендә генә түгел, муниципаль кимәлдә лә алып барыла. Һеҙ муниципалитеттар рейтингы аша ярышыу компонентын өҫтәнегеҙ, иң яҡшы тәжрибәләр менән уртаҡлашыуҙы яйға һалдығыҙ, биләмәләр өсөн өҫтәмә мотивация булдырҙығыҙ. Был реаль һөҙөмтәләр бирә, – тине Светлана Чупшева “Урал Аръяғы-2026” Бөтә Рәсәй инвестиция һабантуйында сығыш яһағанда.

– Башҡортостан йыл һайын эшлекле берләшмәләр менән бергә агентлыҡ төҙөгән Милли инвестиция рейтингы лидерҙары өсәү иҫәбенә инә. Төбәк социаль-иҡтисади үҫештең иң яҡшы күрһәткестәренең береһен күрһәтә, шул иҫәптән сәнәғәт етештереүендә һәм инвестициялар йәлеп итеүҙә. Был һеҙҙең дөйөм еңеүегеҙ һәм ғорурланырлыҡ дөйөм һөҙөмтәгеҙ, – тип өҫтәне Стратегик башланғыстар агентлығының генераль директоры.

2026 йылда инвестиция һабантуйының төп темаһы “Еңеү иҡтисады” булды, уның төп күрһәткестәренең береһе – инвестиция эшмәкәрлеге алып барыу өсөн уңайлы шарттар булдырыу. Һуңғы ете йылда республикала йыл һайын инвестициялар күләме өс тапҡырға тиерлек артҡан, ә төбәктең инвестиция портфеле 1,3 триллион һумлыҡ 2,5 мең проектҡа тиклем арттырылған. Бәләкәй һәм урта бизнес субъекттары һаны 20 процентҡа тиерлек арта, шул уҡ ваҡытта был секторҙа мәшғүлдәр һаны – 59 процентҡа.

Бөгөн Башҡортостанда муниципаль кимәлдә “эшҡыуарлыҡ сәғәттәрен” һәм республика кимәлендә “инвестиция сәғәттәрен” даими үткәреүҙең үҙенсәлекле практикаһы тормошҡа ашырылды. Улар бизнестың власть менән туранан-тура диалогын ойошторорға һәм конкрет ярҙам сараларын күрһәтеү тураһында оператив ҡарарҙар ҡабул итергә мөмкинлек бирә.

Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте Премьер-министрының беренсе урынбаҫары – Башҡортостандың иҡтисади үҫеш һәм инвестиция сәйәсәте министры Рөстәм Моратов белдереүенсә, төбәктә инвесторҙар өсөн уңайлы шарттар булдырыуҙа бөтә власть кимәле ҡатнаша, ә республика етәкселеге һәм шәхсән Радий Хәбиров инвесторҙарға оператив рәүештә кире бәйләнеш алыу мөмкинлеге бирә. Был фекер нигеҙендә инвестиция мөхитен формалаштырыу өлкәһендәге төп документтарҙы – Төбәк һәм муниципаль инвестиция стандарттарын системалы синхронлаштырыу ята.

– Бындай ҡараш беҙгә һуңғы ете йылда йыл һайын инвестиция үҫешен тәьмин итергә мөмкинлек бирҙе. Капитал һалыуҙар үҫешен тупланған темптары буйынса республика – Волга буйы федераль округында беренсе. Былтыр инвестициялар күләме тарихи максимумға етте. Ул 852 миллиард һумдан ашҡан. Был һөҙөмтә бөтә кимәлдәге инвесторҙар менән берлектә эшләү һөҙөмтәһе булды, – тине Рөстәм Моратов.

Муниципаль инвестиция стандартына инвесторҙар һәм эшлекле берләшмәләр тарафынан бизнес-шерифтарҙың эшмәкәрлеген баһалау, ярҙам сараларының һөҙөмтәлелеге, эшҡыуарлыҡ сәғәттәрен конверсиялау, инвестиция проекттары динамикаһы, тышҡы иҡтисади эшмәкәрлек, һанлаштырыу, юл буйы сервисы, инвестиция профилен булдырыу, эшҡыуарлыҡ эшмәкәрлеген алып барғанда административ кәртәләрҙе кәметеү һәм яҡлау кеүек төп йүнәлештәр һалынған бизнес, шул иҫәптән контроль-күҙәтеү эшмәкәрлеге буйынса саралар.

Был йүнәлештәрҙең һәр береһе муниципалитетта инвестиция мөхитенә һәм йәшәү сифатына йоғонто яһаусы реаль механизм булып тора. Муниципаль стандарт Бөгөн Башҡортостандың барлыҡ ҡала округтарында һәм муниципаль райондарында индерелгән һәм һигеҙ төп блоктан тора, уларҙың һәр береһендә аныҡ талаптар, тәҡдимдәр һәм баһалау критерийҙары бар.

2025 йылда муниципаль инвестиция стандартын индереү һөҙөмтәләре буйынса “Ауыл муниципаль райондары” категорияһында рейтингта 1-се урынды – Өфө районы, 2-се урынды – Стәрлетамаҡ районы, 3 урынды - Ейәнсура районы яуланы. “Административ үҙәктәре ҡала биләмәләре булған муниципаль райондар” категорияһында Благовещен районы – 1-се, Белорет районы – 2-се, Ишембай районы 3-сө урынға сыҡты.

“Ҡала округтары” категорияһында 1-се урынды Стәрлетамаҡ ҡалаһы, 2-се урынды – Нефтекама ҡалаһы яулаһа, Өфө ҡалаһы 3-сө урынға сыҡты.

Фото: economy.bashkortostan.ru.