Өләсәйемдең ҡулдары ниңә шундай йылы икән?

Көҙ етте. Иртән ихатала әрем еҫе тора. Ҡояш әле яңы саҡ офоҡтан күтәрелгән, ә өләсәйем инде баҡсала. Яулығын бәйләгән, ҡулындағы кәрзине тулы ҡыяр.

— Торҙоңмы, йоҡосо? — ти ул, мине күреп. — Әйҙә, бөгөн ҡыяр тоҙларбыҙ. Һауа һалҡын ғына, шәп була.

Уның тауышы тыныс, әммә шат. Көҙ — уның яратҡан миҙгеле. Баҡса тулы уңыш, өй тулы тәмле еҫтәр. Был — уның байлығы.

Беҙ ҡыяр йыуабыҙ. Иртәнге һыу һалҡын, әле ҡояш уны йылытып өлгөрмәгән, бармаҡтарым өшөй. Өләсәйем һарымһаҡ әрсей, ә мин үләндәр йыямын. Ул элек колхозда эшләгән. Йәш сағында иртәнән кискә тиклем баҫыуҙа, фермала йөрөгән. Шуға ла ҡулы эшкә өйрәнгән. Хәҙер дә тыныс ултырмай: йә баҡсала, йә мал янында, йә өйҙә эш менән булып тик йөрөй.

Тоҙ һалғанда, бер банкаға күберәк һиптем, ахыры. Өләсәйем күреп ҡалды ла, ҡулымды ипле генә тотто:

— Ашыҡма, ейәнсәрем. Ашыҡҡан — ашҡа бешкән, тигәндәр бит. Тоҙ артыҡ булһа, ҡыш буйы ашарға ярамаҫ. Әҙерәк һал, унан тағы ҡушырбыҙ.

Ул ҡыярҙы банкаларға теҙә. Һәр береһен урынына ултырта, үлән һала, тоҙ һибә. Был эште ул йөҙҙәрсә тапҡыр эшләгән. Ҡулы яттан белә.

Мин уның ҡулдарына ҡарайым. Йыйырсыҡлы, бармаҡтары бөгөлгән, тырнаҡтары ҡыҫҡа. Күп эш күргән ҡулдар. Был ҡулдар мине лә үҫтергән: иртүк тороп бутҡа бешергән, төндә сирләһәм – маңлайымдан һыйпаған.

Көн уртаһында өләсәйем бер  нисә банканы айырым ҡуйҙы.

— Был — күрше Ғәлиә апайға, — тине. — Ул былтыр мин ауырып ятҡанда ярҙам итте. Дарыу алып килде, аш бешерҙе. Хәҙер ул үҙе ауырый, баҡсаһы насар булды быйыл.

— Өләсәй, үҙебеҙгә етәме? — тип һораным.

— Етә, ейәнсәрем. Биргәнең ҡайта. Яҡшылыҡ юғалмай, ул таралған һайын арта, — тине ул.

Уның һүҙҙәре ябай ғына, әммә эсендә аҡыл бар. Ул бушҡа ғына әйтмәй – ул үҙе шулай йәшәй.

Ҡыяр тоҙлап инде кис етте. Ҡояш байыны. Беҙ банкаларҙы баҙға төшөрҙөк. Баҙ эсе һалҡын, ер еҫе сығып тора. Өләсәйем банкаларҙы матурлап теҙеп ҡуйҙы.

— Быйыл күп булды, — тине. — Ҡышҡа етә. Апайың менән ағайың ҡаланан ҡайтҡас, уларға ла ебәрербеҙ.

Өйгә кергәс, өләсәйем сәй ҡайнатты. Өҫтәл артына ултырҙыҡ, тәҙрәнән ай яҡтылығы төшә ине.

— Өләсәй, — тим, — мин дә өйрәнәм. Һин миңә өйрәтәһеңме?

Ул минең башымды һыйпаны. Ҡулы йылы, йомшаҡ ҡына.

— Өйрәтәм, ейәнсәрем. Һин дә үҙ ҡулдарың менән эшләрһең. Бер көн килә, һин дә ейәнсәреңә өйрәтерһең. Беҙҙең ғаилә шулай йәшәй.

Мин уға ҡараным. Ул арыған, әммә йылмайып ултыра. Уның ҡулдары өҫтәлдә ята. Күп эш күргән ҡулдар. Йылы ҡулдар.

Ошо көндө мин аңланым: өләсәйемдең тоҙлаған ҡыяры — ул бары тик ҡыяр түгел. Ул — уның ғүмере, уның мөхәббәте, уның хәтере. Һәм мин был хәтерҙе үҙ ҡулдарымда алып китәм.

Фото: нейроселтәрҙән.