Йәм табып йәшәргә нимә ҡамасаулай?

Сер түгел, беҙҙең зырлап әйләнеп торған шау-шыулы заманда оптимис­тарға еңелерәк тура килә. Шуныһы ла мәғлүм, тормошҡа ҡарашыбыҙ әйләнә-тирәләге хәл-ваҡиғалар менән бәйлән­мәгән, барыһы ла мөнәсәбәтебеҙҙән тора.

Беҙгә тормоштан йәм табып йәшәргә нимә ҡамасаулай? Һеҙҙе оптимист булыуҙан яҙлыҡтырған биш төрлө уй-фекер менән таныштырабыҙ.

1. Үҙебеҙ ҡуйған маҡсатҡа өлгәшһәк, бәхетле буласаҡбыҙ.

Нимәнелер һатып алып ҡына, ниндәйҙер маҡсатҡа ирешеп йәки үҙгә­реш кисереп кенә, үҙеңде бәхетлемен тип иҫәпләп булмайҙыр. Тап ошо үҙгәрештәр барышында бәхет сатҡы­лары сағыуыраҡ була. Маҡсатыңа өлгәшеү менән һин тағы ла яңы үҙгәрештәргә һыуһағаныңды тояһың. Был хәлдең иге-сиге юҡ, сөнки кеше тәбиғәте шулай ҡоролған. Беҙ бит ҡәнәғәтләнеү тойғоһон үҙгәреш процесынан алабыҙ (мәҫәлән, эштәге карьера үҫешенән). Сабыйҙарыбыҙҙың нисек үҫкәнен күреүҙән, тәүге аҙымдарын яһауҙан шатлыҡ тойғоһо кисерәбеҙ. Улар буй еткереп, башлы-күҙле булғас, һөйөнөстәребеҙ тағы арта, әммә йыш ҡына балаларыбыҙҙың үҫеү, өлкәнәйеү осорон юҡһынып хәтерләйбеҙ.

Тормошоғоҙҙағы иң сағыу өс ваҡиғаны иҫегеҙгә төшөрөп ҡарағыҙ. Хәҙер ул аныҡ хәлдәргә әйләнеп ҡайтһағыҙ, шул осорҙағы кеүек шатланыр инегеҙме? Үҙегеҙҙең ниндәй бәхетле булғанығыҙҙы, бәлки, онотҡанһығыҙҙыр ҙа. Үҙгәрештәргә һәр саҡ асыҡ, әҙер булһағыҙ, бәхет тойғоһо һеҙҙе ташламаҫ.

2. Күҙ алдында көн дә бер үк күренеш.

Күптәребеҙ өсөн тормош – көндәлек мәшәҡәттәр менән тулы ғәҙәти көндәр һәм айҙар. Был насар ҙа, яҡшы ла тү­гел, ә ысынбарлыҡ. Һәүетемсә тормош ағышына күнеккәнбеҙ, тик кире хәл-ва­ҡиғалар йыйыла-йыйыла, беҙҙең теңкәгә нығыраҡ тейә, сөнки баш мейе­һе эшмәкәрлеге шулай көйләнгән, бер үк күренеште көн дә эшкәртә торғас, ул ҡуҙғытыусы матдәләр етештерә башлай, кешелә ҡәнәғәтһеҙлек тойғоһо көсәйә.

Тимәк, һеҙгә лә күҙ алдындағы “һү­рәт­те” алыштырырға кәрәк, өр-яңы той­ғолар тыуһын, тормош сифаты яҡшыр­һын өсөн. Баш мейеһенә күберәк мәғлү­мәт биреү донъяны киңерәк та­нырға, үҫешергә ярҙам итә. Тормо­шоғоҙҙан йәм тапмай башлаһағыҙ, “һүрәтте” мотлаҡ алмаштырырға (музей, театр, концерт, күргәҙмә залдарына юл тотоғоҙ, китап уҡығыҙ һәм башҡалар) тырышығыҙ.

3. Йоҡо туймай, дөрөҫ туҡ­лан­майбыҙ.

Даими арыу, дөрөҫ туҡланмау – үҙең­де насар тойоуҙың билдәһе. Йоҡо­һоҙ­лоҡ һәм диеталар нервы систе­ма­һына хәүеф менән янай. Бындай хәлдә ниндәй ыңғай уйҙың булыуы мөмкин.

Ошоға бәйле бер ҡыҙыҡлы миҫал. Тикшеренеүҙән күренеүенсә, иртәнге яҡта судта апелляцияны ҡараған судьялар эштәрҙең ни бары 20 проценты буйынса ыңғай ҡарар сығара. Төштән һуң был һан ҡырҡа үҙгәрә – 60 про­центҡа етә. Туҡланыуҙың уй-фекергә нисек йоғонто яһауын күрһәткән сағыу миҫал түгелме ни был?

Әгәр ҙә һеҙ әйләнә-тирәгеҙҙә бары насарлыҡ ҡына күрәһегеҙ икән, үҙе­геҙ­ҙең нимә, нисек ашауығыҙға иғтибар итегеҙ. Бәлки, һеҙгә диета тураһында уй­ламаҫҡа кәрәктер? Рационды сәлә­мәтләндереү яғына үҙгәртеп ҡарағыҙ.

Көн дә йоҡоһо туймаған кешенең телмәрендә күберәк негатив булыуы ғәжәп түгел. Һәйбәт туҡланған һәм йоҡоһо туйған кеше һәр ваҡыт эргәһендә яңы мөмкинлектәр күрә, уның баш мейеһе күберәк мәғлүмәтте “йоторға” һәм эшкәртергә һәләтле.

4. Насарлыҡта... бары насарлыҡ күрәбеҙ.

Тормоштағы иң насар, кире хәлдән дә сығыу юлы бар. Ваҡыт үтеү менән был ваҡиғаларға бөтөнләй башҡа күҙлектән ҡарау мөмкин. Ҡайһы саҡта күңелһеҙ хәлде анализлау өсөн ваҡыт һәм аңлау талап ителә. Негатив фекер­ләү – кешенең булмышына ҡаршы кил­гән ғәмәл, сөнки баш мейеһе башҡаса эшләй, ул һығылмалы ла, хәрәкәтсән дә.

5. Бөтә ғәйепте стресҡа яп­һарабыҙ.

Һүҙ ҙә юҡ, нервы көсөргәнешлеге һәм стресс тормоштағы ауырлыҡтарҙы тағы ла тәрәнәйтә төшә, әммә уның яҡшы яҡтары тураһында иҫкә лә төшөрмәйбеҙ. Стресс кисергәндә кешенең хәтере үткерләнеп китә, тыныс ваҡытта уйлап та ҡарамаған ҡарарҙар ҡабул итеүгә һәләт асыла. Психологтар әйтеүенсә, стрестың физик һәм аҡыл сәләмәтлегенә тәьҫир итеүсе яҡшы яҡтарын файҙалана ла белергә кәрәк. Стресс – организмдың бөтә ресурстары тупланыуы тигән һүҙ. Хеҙмәттә янып эшләгән һәр кем стресс кисерә. Әммә ундай хеҙмәткәрҙе нисек “бәхетһеҙ” тип иҫәпләргә мөмкин?