Спорттың файҙалы икәнлеге хаҡында барыһы ла бик яҡшы хәбәрҙар. Шуға һәр кем үҙе яратҡан спорт төрө менән шөғөлләнергә ынтыла: кемгәлер йөҙөү оҡшаһа, бәғзеләр йүгерергә әүәҫ. Иң мөһиме: физик күнекмәләр менән ихлас күңелдән шөғөлләнегеҙ. Халыҡ-ара ҡатын-ҡыҙҙар көнө алдынан гүзәл зат организмы өсөн файҙалы спорт төрҙәре һәм уларҙың үҙенсәлектәре хаҡында яҙырға булдыҡ.
Ҡатын-ҡыҙҙарҙы тиккә генә гүзәл зат вәкилдәре тип атамайҙар. Улар – өй ҡотон һаҡлаған әсәй һәм ҡатын, туғандарына терәк апай һәм һеңле. Тормоштағы бурыстары ла уларҙың үтә мөһим: ғаилә именлеген, торлаҡта йәшәү йәмен һәм, ғөмүмән, йәшәйештең асылын тәьмин итеүселәр. Ҡатын-ҡыҙҙарһыҙ тормош һанһыҙ.
Шуға уларға сәләмәт булыу зарур. Ә бына һаулыҡты иһә физик күнекмәләр, спорт нығыта. Өҫтәүенә, ҡатын-ҡыҙ, тормошта ниндәй генә хәлдәр теркәлмәһен, һомғол буйлы, ыҡсым кәүҙәле һәм матур булырға тейеш. Түбәндәге күнекмәләр тән ауырлығын контролдә тоторға ярҙам итә. Тағы спорт кәйефкә ыңғай йоғонто яһай икәнлеге, һөҙөмтәлә гүзәл зат вәкилдәренең тирә-яҡҡа бәхет-ҡыуаныс өләшергә, тормошта осраған төрлө ауырлыҡтарҙы еңеп сығырға ярҙам иткәнлеге хаҡында ла бик яҡшы беләбеҙ.
Тиҙҙән ер ап-аҡ ҡарҙан әрселер һәм тирә-яҡта көтөп алған яҙ хөкөм итер. Тәбиғәттең ошо гүзәл ваҡытында күптәр велосипедта елдерер. Ә был спорт төрөнөң файҙаһы бик күп. Ошо транспорт сараһында бер нисә километр араны урағандан һуң, йоҡоғоҙ сәләмәт буласаҡ, йәғни “әүен баҙарынан” ял итеп уянасаҡһығыҙ. Сөнки был транспорт төрөндә даими елдереү организмдан йоҡоға талырға ҡамасаулаған стресс гормонын – кортизолды сығарасаҡ.
Тағы был спорт төрө ашҡаҙан эшмәкәрлегенә ыңғай йоғонто яһай. Организмдағы матдәләр алмашыныуының яҡшырыуы һөҙөмтәһендә аппетит барлыҡҡа килә, һәм аҙыҡ-түлек эшкәртелеүе яҡшыра.
Был спорт төрө сыҙамлы, әүҙем булырға, төрлө ауырлыҡтарға ҡаршы торорға булышлыҡ итәсәк. Эшкә лә бик теләп йөрөйәсәкһегеҙ. Быға спорт менән даими шөғөлләнеүегеҙ булышлыҡ итәсәк.
Велосипедта йөрөү мускулдарҙы нығытыу өсөн яҡшы. Был күнекмәләр аяҡтарҙы нығытып ҡына ҡалмай, тотош фигура торошона ла ыңғай тәьҫир итә. Һөҙөмтәлә тән матурлығығыҙ кәйефегеҙҙе күтәрер, аяҡ мускулдарығыҙ нығыныр, өҫтәүенә, матдәләр алмашыныуын тиҙләтеү кеүек үҙгәрештәр ҙә оҙаҡ көттөрмәҫ. Тағы, тәнегеҙ торошо яҡшырып ҡына ҡалмаясаҡ, уның ҡартайыу процесы ла әкренәйәсәк. Шулай уҡ һырҙар барлыҡҡа килеүҙе кәметкән коллагендың барлыҡҡа килеүе өсөн бына тигән шарттар тыуа.
Велосипедсылар варикоз ауырыуҙарынан һирәгерәк йонсой, сөнки аяҡтар менән педалдәрҙе ишкәндә ҡан әйләнеше яҡшыра. Шуға был спорт төрө менән дуҫ булыу файҙаға ғына.
Хәҙер бейеүҙең ниндәй генә төрө юҡ! Йәнең теләгәнен һайлап шөғөлләнергә мөмкин. Улар кәйефте күтәрә, әллә күпме калорияны “яндыра”, фигураны ипкә килтерә һәм донъялағы иң ҡиммәтле нәмәне – кеше ғүмерен оҙайтыуға булышлыҡ итә. Шулай итеп, үҙең өсөн әллә күпме плюстар табырға мөмкин. Әгәр спорт бейеүҙәре менән даими шөғөлләнһәң, артыҡ килограмдар хаҡында борсолмаҫҡа ла була.
Тағы шуныһы үҙенсәлекле: бейеү менән шөғөлләнеү – хәтерҙе, фекерләү ҡеүәһен арттырыу, тигән һүҙ. Был хаҡта белгестәр әйтә. Улар шулай уҡ бейеүҙең кеше организмында бәхет гормонын – эндорфинды – барлыҡҡа килтереүе хаҡында бәйән итә.
Бейеүҙәргә тәбиғәттә булған ритм хас. Бынан тыш, һәр кемдең үҙ биоритмы бар икәнлеген хәтерҙән сығармайыҡ. Бейеү менән шөғөлләнгәндәр йәшәү ритмынан “төшөп ҡалмай”, тормош даръяларында ла юғалмай, киреһенсә, уларҙың сәләмәтлеге нығына, рухи йәһәттән сыныға. Шуға ихлас күңелдән төрлө бейеүҙәр, шул иҫәптән спортҡа ҡағылышлылары менән шөғөлләнегеҙ һәм һәр көндөң ҡәҙерен белегеҙ. Үткәндәр тураһында уйланып, киләсәккә уй-хыялдар ҡорғанда, бөгөн, әлеге ваҡытта, тулы ҡанлы тормош менән йәшәү зарур икәнлеген онотмайыҡ!
Стрейчинг – аэробиканың бер төрө. Уның менән ололар ҙа, кеселәр ҙә шөғөлләнә ала. Был спорт төрө менән даими шөғөлләнеү һөҙөмтәһендә ҡан әйләнеше яҡшыра, мускулдар нығына. Стрейчинг та артыҡ тән ауырлығынан ҡотолорға ярҙам итә. Тағы ул организмда матдәләр алмашыныуын тиҙләтеү өсөн яҡшы.
Стрейчинг нимә өсөн кәрәк һуң? Иң тәү сиратта ул йәшлекте оҙайтыу һәм тән һығылмалылығын һаҡлап ҡалыу өсөн файҙалы. Ә был – ҡатын-ҡыҙҙар өсөн бик кәрәк сифат. Өҫтәүенә, был спорт төрө менән даими шөғөлләнгәндәр хатта 50 йәшендә лә йоганың бик ауыр позаларын эшләй алыу мөмкинлегенә эйә.
Һуңғы ваҡытта йогалатес иң популяр спорт күнекмәләренең береһенә әүерелде. Спорттың был йүнәлеше гүзәл заттар өсөн бигерәк файҙалы, ти белгестәр. Йога – физик һәм рухи йәһәттән камиллашыуға йүнәлтелгән боронғо һинд методикаһы ул. Пилатес – төрлө ыңғай хис-тойғолар, ял итеү ярҙамында һомғол буйлы булыу өсөн махсус система. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, күптәр йыш ҡына төрлө көсөргәнештәргә дусар була һәм тиҙ арыусан. Ошо ваҡытта йогалатес ярҙамға килә: ул йомшаҡ хәрәкәттәрҙән тора. Был күнекмәләр дөрөҫ тын алыуға ла йүнәлтелгән. Һөҙөмтәлә улар үпкә һәм диафрагма үҫешенә булышлыҡ итә. Тағы йогалатес үҙ-үҙеңә ышаныу тойғоларын арттыра. Ә был беҙгә, гүзәл заттарға, бик кәрәк һыҙат.
Йөҙөүҙең иң файҙалы спорт төрө икәнлеге хаҡында беләһегеҙме? Һыуҙа балыҡтай кинәнеү үҙеңде яҡшы формала тотоу өсөн кәрәк. Бындай күнегеүҙәр арҡа өсөн дә файҙалы. Өҫтәүенә, ул целлюлитҡа ҡаршы көрәшеү һәм мускулдарҙы нығытыу өсөн шәп. Тренажер залында бер сәғәт эсендә 500 тирәһе калорийҙан ҡотолһағыҙ, ошо уҡ ваҡыт эсендә йөҙөү менән шөғөлләнеү 653 калорийҙы юҡ итәсәк.
Көн һайын иртән физик күнекмәләр эшләү тәүлек әйләнәһенә көс тупларға ярҙам итә. Әйткәндәй, ҡытайҙар һәр иртә физик күнекмәләр эшләргә ярата. Был илдәге парктарҙа ла гимнастиканың төрлө төрө менән шөғөлләнгән кешеләр төркөмөн күрергә мөмкин.
Иртәнге гимнастиканы даими эшләү организмда ҡан әйләнешен, матдәләр алмашыныуын яҡшырта, токсиндарҙы сығара һәм шатлыҡ, бәхет гормоны булған эндорфиндың эшләнеүен тиҙләтә, иғтибарлылыҡты арттыра, стреслы хәлдәрҙән сығырға ярҙам итә. Әммә бындай күнегеүҙәр ябай һәм еңел булырға тейеш. Юғиһә йоҡонан уянып бөтмәгән организмдың көсөргәнеш кисереүе ихтимал.
Шуны онотмағыҙ: иртәнге гимнастика күңелегеҙҙә ҡәнәғәтләнеү тойғоһон ҡалдырырға тейеш. Хэл Элрод үҙенең тотош донъяға билдәле “Иртә магияһы” тигән китабында 21 көндө үтеп, 30-сы көнгә барып еткәс, кешелә ошо ғәҙәттең барлыҡҡа килеүен раҫлай. Ошо ваҡыттан һуң организм еңел генә йоҡонан уянасаҡ. Шулай итеп, иртәнге зарядкаға ҡарашығыҙ ҙа ыңғай яҡҡа үҙгәрәсәк. Был күнекмәләр әүҙем тормош алып бармағандар өсөн бигерәк кәрәк.
Гимнастика оҙайлылығы ярты сәғәттән артмауы зарур. Өҫтәүенә, күнекмәләрҙе башлар алдынан йөрәк һәм ҡан тамырҙары эшмәкәрлеген нормалләштереү өсөн бер стакан һыу эсергә тәҡдим итә белгестәр. Гимнастика алдынан улар ашарға кәңәш итмәй. Иртәнге ашты гимнастиканан һуң 20 минут үткәс, тамаҡ ялғау яҡшы икән.
Хәрәкәттә – бәрәкәт, тип юҡҡа ғына әйтмәгәндәр. Ошоно күҙ уңында тотоп, сәләмәт, тулы ҡанлы тормош алып барайыҡ, һәр көндөң ҡәҙерен белеп, сәләмәтлектә һәм шатлыҡта ғына йәшәйек, гүзәл заттар! Етеп килгән байрамыбыҙ тормошобоҙҙо тағы ла йәмләһен һәм барлыҡ уй-маҡсаттарығыҙ тормошҡа ашһын!