Күҙҙәр ҙә ял һорай

Рәсәй Һаулыҡ һаҡлау министрлығының ғилми-тикшеренеү үҙәге белгесе Марина Петрачкова уҡыу йылы башланыр алдынан балаларға күҙҙәр үткерлеген һәм сәләмәтлеген һаҡлауҙа нисек ярҙам итеү тураһында кәңәштәре менән уртаҡлашты.

– Балаларҙың күреү һәлә­тенең насарланыуы ғәҙәти хәлгә әүерелде. Сә­бәбе иһә йыш ҡына күрәш­лек йәки миопия менән бәйле. Сир башлыса мәктәп йылдарында үҫешә. Мәктәп­те тамамлау­сылар­ҙың 25-30 проценты күрәшлектән яфалана, йыл һайын быға дусар балалар һа­ны ла арта. Башланғыс клас­тарҙа уҡыу­сыларҙың кү­рәш­лек йыш­лығы алты-һигеҙ процент тәшкил итһә, өлкән клас­тарҙа 25-30 процентҡа етә.

Уҡыу йылында күҙҙәргә төшкән юғары көсөргәнеш арыта, астенопия башлана. Төп билдәләре – күреү һәлә­те­нең насарланыуы, баш ауыр­тыуы, күҙҙәрҙең әсетеп яфалауы, шуға күрә уҡыу йылы башланыу алдынан офтальмологка күренеү бик мөһим, сирҙе иҫкәртеү һәр саҡ еңелерәк. Һуңғы ун йыл эсендә миопия патология­һының киң таралыуы бил­дәле, айырыуса 7 – 15 йәш­лек бала­ларҙа йыш осрай.  

Бер нисә ябай ғына ҡағи­ҙә­не үтәү ҙә күҙҙәр сәләмәт­леген һаҡларға ярҙам итә­сәк: гад­жет­тарҙы уйлап, сама менән фай­ҙаланыу, балаға уңайлы ял һәм эш урыны әҙерләү, саф һауала күберәк йөрөү.

Ваҡытынан алда күреү һәләте насар­ланмаһын өсөн, күҙҙәрҙе ультрафиолет нурҙа­рынан һәм яҡты­лыҡтың тура төшөүенән һаҡ­ларға кәрәк. Рулдә бар­ған­да, пляжда ял иткәндә махсус ҡара күҙлек кейергә тәҡдим итәбеҙ. Смартфон, компьютер экрандары артыҡ яҡты булмаһын. Ҡала фатирҙарында һауаның ҡоро булыуы күҙҙәргә насар йоғонто яһай. Тәбиғәттә ял итеү күҙҙәр­ҙәге көсөргәнеш­те йомшарта, баш мейеһен кислородҡа байыта.

Тәмәке тартыу һәм алкоголь күреү нервыһын зарарлай, күҙҙәрҙең селтәрле шекәрәләге ҡан әйләнешен боҙа. Тимәк, сәләмәтлеккә зы­ян килтергән насар ғәҙәттәрҙән арыныу урынлы. Организмға витамин­дарҙың тейешле кимәлдә инеүе лә мөһим. Айырыуса А, Е, С витаминдары тупланған аҙыҡтар файҙа­лы. Кишер, ҡарағат, ҡара көрт­мәле – шулар иҫәбендә.

 Офтальмологта даими рәүештә тикшеренеү үтеү күҙ сирҙәренең аҙыуына кәртә булып тора. Иртә осорҙа дауалау уларҙы тулыһынса һауыҡ­тырырға ярҙам итә. Күҙ – ке­ше­нең тормошо, һаулығы, бул­мышы өсөн үтә әһәмиәтле ағза. Күреүсәнлекте юғал­тыу фажиғәгә тиң. Кешенең социаль, аралашыу мөмкинлек­тәре тарая, физик уңайһыҙлыҡ ҡына түгел, психологик проблемалар барлыҡҡа килә. Мәғ­лүмәт­тәрҙән күренеүенсә, ауы­рыуҙар күҙ табибына ваҡы­тында мөрәжәғәт иткәндә һуҡырлыҡ осраҡтары­ның 80 процентын булдырмаҫҡа, дауалау өсөн тейешле сараларҙы һайлап алырға һәм күреүсәнлек насарланыуын аҡрынайтырға мөм­кин булыр ине.

Динә АРЫҪЛАНОВА