Сәйәсәт һәм хоҡуҡ
6 Октябрь 2024, 18:05

Ғәйеплеләр язаһыҙ ҡалмай...

Тамғалар, тирмәләр, табиптар, кампус... Был аҙнала тағы ниндәй темалар тикшерелде? 

Ғәйеплеләр язаһыҙ ҡалмай...Ғәйеплеләр язаһыҙ ҡалмай...
Ғәйеплеләр язаһыҙ ҡалмай...

Был аҙнала республиканың сәйәси тормошонда Рәүфә Рәхимова исеме өҫтөнлөк алды. Киров районы суды Рәсәй Ҡораллы Көстәрен дискредитациялау тураһындағы статья буйынса медиаменеджерҙы ғәйепле тип тапты. Суд ултырышына Рәүфә Рәхимова килмәне, уның ҡарамағындағы Рәмил Рәхмәтов журналистарға уның отпускынан ҡайтмауын әйтте.

Судтың ҡарарына ул аңлатма бирмәне, ләкин “Пруфы”ларҙа уның аңлатмаларынан был былай ҙа аңлашыла.

“Беҙ бик йыш айырым кешеләрҙең шәхси амбициялары йәки мәнфәғәттәре дөйөм милли мәнфәғәттәргә ҡаршы килгән хәлдәр менән осрашабыҙ. Был илебеҙҙең нигеҙҙәрен дискредитациялауҙан башҡа нәмә түгел”, - тип белдерҙе Рәхимова.

Фантазиялар... Дискредитациялы баҫма материалдары Федераль именлек хеҙмәте идаралығы хеҙмәткәрҙәренең иғтибарын йәлеп итте. Һуңынан Өфөлә полиция бүлеге тарафынан административ протокол төҙөлдө.

Бер нәмә лә үҙгәрмәй: “Пруфы” нәшриәтсеһе теләһә кемдең күҙендә сүп-сар тапһа ла, үҙенең бүрәнәһен күрмәйәсәк. Икенсе илгә яуаплылыҡтан ҡасыу, социаль селтәрҙәге аккаунттарҙы юйыу - ул өлкән кешенең тәбиғи тәртибеме ни? Мәғлүмәт яланына әйләнеп ҡайтҡас, яҙылыусыларҙың уңайһыҙ һорауҙарын да юя башланы.

“Пруфы” баҫмаһы был аҙнала контрактсылар рәтенә тороусыларға реклама яһарға булды. Ләкин махсус хәрби операция биләмәһенә барыу иң яҡшыһы Мәскәү аша, йәнәһе, унда бер тапҡыр бирелә торған түләү ҙә юғарыраҡ, ә эш хаҡы һәм шарттар яҡшыраҡ, тип хәбәр иттеләр. Әммә аҡса түләү шарттарын бутап бөтөрҙөләр. Биш миллион һумлыҡ ҙур сумма хеҙмәттең беренсе йылында бер тапҡыр бирелә торған һәм айлыҡ түләүҙәрҙән тора, ә шунда уҡ түләнмәй.

Шулай итеп, Башҡортостанда ошондай уҡ түләү йылына 3 миллион 750 мең һум тәшкил итә. Әгәр исемле башҡорт подразделениеларына хеҙмәт итергә барһалар, сумма йылына 4 миллион 365 мең һум тәшкил итәсәк. Мәғлүмәт Башбат.РФ-та бар. “Фактчекинг по-башкирски” телеграм-каналы ни өсөн контракт буйынса үҙ төбәгеңдән китергә кәрәклеген аңлатты. 

Республикала хеҙмәт барышында матди ярҙам хатта Мәскәүҙә тәҡдим ителгәнгә ҡарағанда юғарыраҡ булған исемле башҡорт подразделениеларына хәрби хеҙмәткәрҙәр йыйыла;

Республиканан күп кенә яугирҙәр (исемле бүлексәләр генә түгел, мобилизацияланғандар ҙа) компактлы хеҙмәт иткән бөтә бүлексәләр республиканан һәм муниципалитеттарҙан гуманитар конвойҙар менән даими ярҙам ала;

Улар өсөн Башавтотранс автобустары менән отпускыға һәм кире ҡайтыуға үҙәкләштерелгән ташыу ойошторолған.

Башҡортостан Хөкүмәте, ҡала һәм район хакимиәттәре, хәрби комиссариаттар, йәмәғәт ойошмалары һәм хоҡуҡ һаҡлау органдары хәрби хеҙмәткәрҙәргә лә, уларҙың ғаилә ағзаларына ла ваҡытында ярҙам күрһәтеүгә йүнәлтелгән. Беҙ был ярҙам төрҙәре тураһында бер нисә мәртәбә мәғлүмәт бирҙек инде.

МХО-ға үҙ төбәгенән киткәндәр матди мөмкинлектәрҙән тыш, туғандаш шарттар ҙа таба - яҡташтары менән бергә хеҙмәт итеү һәр ваҡыт еңелерәк һәм тынысыраҡ.

Социаль селтәрҙәрҙә өфөләр һыу башняһы янындағы тирмәләрҙә төшөрөлгән тамғалар дөрөҫмө, юҡмы икәнлеге хаҡында фекер йөрөтә. Бер кеше быны тамғалар түгел, ә инглиз-саксон рундары, төрки һәм болғар халыҡтары араһында улар файҙаланылмаған тип ҡабул иткән.

Был тирмәләр өфөләрҙең иғтибарын августа уҡ, Өфөнөң 450 йыллыҡ юбилейын киң билдәләгәндә, йәлеп итте. Улар Салауат Юлаев майҙанында урынлашҡан булған, хәҙер күсмә тирмәләр күсерелде.

Конус рәүешендәге күсмә тирмәләр Азияның күсмә халыҡтарының торлағы булып тора һәм уларҙа түңәрәк буйлап һүрәттәр төшөрөлгән. Бер тирмәлә – башҡорт биҙәге, икенсеһендә ырыу-ҡәбилә билдәләре – тамға төшөрөлгән.

Ғалимдар был билдәләрҙе күп тикшерә һәм тамғаның күсмә халыҡтарҙың, шул иҫәптән башҡорттарҙың ырыу-ҡәбилә символдарынан иң ныҡ һаҡланғаны булып сыға. Тамға –халыҡтың боронғо икәнлеге һәм унда яҙма булғаны күрһәткесе.

Эйе, ғалимдар башҡорт ырыу-ҡәбилә тамғаларының Төрки ҡағанаттары заманындағы рун яҙмаһы хәрефтәре менән оҡшашлығын таба.

“Башҡорт тамғалары күп төрлө. Уларҙың аналогтарын төрлө сығышлы рундарҙа табырбыҙ тип ышанам. Тамғалар шул тиклем төрлө, уларҙың систематикаһын асыҡлау ярайһы уҡ ҡатмарлы (ғалимдар ошондай уҡ ынтылыштарҙы бер нисә тапҡыр яһаған)”, - тип билдәләне Башҡорт ҡоролтайының башҡарма комитеты рәйесе Юлдаш Йосопов.

Шуға күрә бында бер ниндәй ҙә инглиз-сакстарҙың ҡатнашлығы юҡ.

“Бәйләнештә”ге төркөмдәрҙең береһендә яҙылыусынан Туймазыла һәм Туймазы районында ашығыс ярҙамдар етешмәүе хаҡында ялыу хәбәре килде. Бөтә районға улар икәү генә, ә фельдшер берәү, тип яҙа автор һәм медицина ярҙамын көтөүгә ваҡыт сарыф итергә ярамағанлығын билдәләй.

Был мәғлүмәт ялған булып сыҡты. Әлеге ваҡытта ашығыс медицина ярҙамы станцияһында 122 хеҙмәткәр эшләй, уларҙың икәүһе – табип, 70-е – урта персонал.

Ашығыс медицина ярҙамы автопаркында 15 машина, уларҙың 12-һе көн һайын линияла, Туймазы ҡалаһын да, тотош районды ла хеҙмәтләндерә.

Һаулыҡ һаҡлау министрлығы билдәләүенсә, ашығыс саҡыртыуҙарҙы ваҡытында хеҙмәтләндереү – 92,5 процент, юл-транспорт ваҡиғаларында – 98 процент. Автор, юл фажиғәһенә эләгеп, ашығыс ярҙамды көтөп алып булмауын билдәләп, хата фекергә төшөргән. Бер бригадаға уртаса йөкләмә 8,8 процент тәшкил итә. Пациенттар Туймазы үҙәк район дауаханаһына килтерелә.

Сираттағы тапҡыр тикшерелгән сығанаҡтарҙы ғына уҡыуығыҙҙы һәм селтәрҙәге бөтә нәмәгә ышанмауығыҙҙы һорайбыҙ.

“Пруфы” баҫмаһы уҙған аҙнала Өфөлә төҙөлгән яңы студенттар кампусына бәйләнде. Үҙҙәренең яҙмаһында улар “ниндәйҙер” ҡәнәғәт булмаған кешеләргә һылтанып, аҡсаны студенттар өсөн ятаҡҡа тотонорға кәрәк, тип раҫлай. Әммә, билдәләп үтергә кәрәк, киң мәғлүмәт сараларының бурысы – тулы һәм дөрөҫ мәғлүмәт биреү.

Яңы кампуста студенттарҙы нимә көтәсәк? Унда дүрт меңдән ашыу студент өсөн заманса торлаҡ тәҡдим ителәсәк. Кампус иҫке студент ҡаласыҡтары форматына алмашҡа килә һәм яңы инфраструктура менән йыһазландырыла.

Уның составына уҡыу һәм ғилми корпустар, лабораториялар, эшлекле зоналар, сауҙа майҙансыҡтары һәм скверҙар инә. Был киңлектәрҙе студенттарҙан тыш, Өфө халҡы һәм ҡунаҡтары ла ҡарай аласаҡ. 2024 йылдың аҙағына Геном үҙәге төҙөлөшөн тамамлау күҙаллана, унда 17 лаборатория эшләйәсәк. Ғалимдар кеше геномын асыҡлау менән шөғөлләнәсәк. Үҙәктә шулай уҡ “Мәктәп 21” белем биреү платформаһы эшләйәсәк, унда теләгән һәр кем уҡый ала. Беҙҙә һәр саҡтағыса фәнде һәм йәш ғалимдарҙы үҫтереүгә ҙур иғтибар бүленә. Был турала Башҡортостан Башлығы Радий Хәбиров күп тапҡырҙар әйтте.

 

 

Автор:Альфия Мингалиева
Читайте нас