

Экстремистик телеграм-канал, Башҡортостандың баш ҡалаһында ир-егеттәрҙе күпләп хәрби комиссариаттарға саҡыралар һәм Оборона министрлығы менән контрактҡа ҡул ҡуйырға өгөтләйҙәр, тигән мәғлүмәт тарата. Йәнәһе, повестка буйынса килмәү Дәүләт хеҙмәттәрен ябыуға һәм илдән сығыуҙы тыйыуға килтерә.
Был мәғлүмәт - ялған. “Фактчекинг по-башкирски” каналы барыһын да тикшерҙе. Рәсәйҙә контракт буйынса хәрби хеҙмәт шәхси ғариза буйынса һәм документтарға ҡул ҡуйғандан һуң ғына рәсмиләштерелә. Ҡул ҡуйырға мәжбүр итеү мөмкин түгел.
Хәрби комиссариатҡа саҡырыуҙарға килгәндә, был хәрби комиссариаттарҙың планлы эше, ул һәр ваҡыт “Хәрби бурыс һәм хәрби хеҙмәт тураһында”ғы Федераль законға ярашлы алып барыла. Закон буйынса хәрби иҫәптә торған граждандар хәрби комиссариатҡа саҡырыу буйынса килергә тейеш. Повесткала күрһәтелгән көндән алып 20 көн үткәс, сәбәпһеҙ килмәү ысынлап та ваҡытлы сикләүҙәргә килтерә.
Килмәү өсөн ҡабул ителгән сәбәптәр: ауырыу, яҡын туғандарының ауыр хәле, ерләүҙә ҡатнашыу, еңеп сыҡҡыһыҙ көс тәьҫире һәм комиссия йәки суд тарафынан танылған башҡа шарттар.
Хәрби бурысты боҙған өсөн административ һәм енәйәт яуаплылығы ҡаралған. Контракттарға мәжбүри ҡул ҡуйыу юҡ. Хәрби комиссариаттарҙың хәрби иҫәп мәғлүмәттәрен аныҡлау буйынса планлы эше бар.
Һуңғы көндәрҙә Башҡортостан һәм башҡа төбәктәр эшҡыуарҙарына электрон почтаға хәүефле хаттар килә башланы. Роспотребнадзор 294-се Федераль закон буйынса пландан тыш тикшереү тураһында хәбәр итә һәм почта хеҙмәттәре өсөн QR-код буйынса түләүҙе һорай. Ышаныслы яңғырай, һәм күптәр алдана ала.
Әммә был - ялған. Ведомство үҙе рәсми иҫкәртеү менән сығыш яһаны: улар бындай хаттар ебәрмәгән. Бөтә контроль-күҙәтеү саралары һәм иҫкәртеү визиттары хәҙер 294-се Федераль законға түгел, ә 248-се Федераль законға ярашлы үткәрелә. Белдереүҙәр берҙәм дәүләт хеҙмәттәре порталында (ЕПГУ) шәхси кабинет аша килә, ә һуңынан электрон почтаға ҡабатлана, унда сараның аныҡ номеры, адресы һәм башҡарыусының бәйләнештәре ҡуйыла. Һәм иң мөһиме - был хаттарҙа бер ҡасан да аҡса һорамайҙар. Бизнес өсөн бөтә тикшереүҙәр һәм иҫкәртеү визиттары тулыһынса бушлай.
Әгәр һеҙгә түләү талап иткән хат килһә, белегеҙ, был - мутлашыусылар. Улар ялған бланктар һәм QR-кодтар ҡулланып, аҡсағыҙҙы тартып ала. Һылтанмалар буйынса үтмәгеҙ, кодтарҙы сканерламағыҙ, карта мәғлүмәттәрен индермәгеҙ.
Хәйбулла районынан үҙен йәмәғәтсе тип танытҡан Буранбай Асҡар социаль селтәрҙә асыуланып пост урынлаштырҙы. Ул эре ҡырсынташ түшәлгән юл фотоһын баҫтыра һәм чиновниктарҙың быға нисек юл ҡуйыуы тураһында аптырашта ҡала.
Ысынбарлыҡта хәл нисек? Йәнтеш - Оло Әбеш участкаһында юл эштәре алып барыла. Әммә активисты асыуландырған әйбер – ул һуңғы япма түгел, ә аралыҡ этап. Әле юлда етешһеҙлектәрҙе бөтөрәләр, соҡорҙарҙы ҡаплайҙар һәм профилде тергеҙәләр. Фотоға эләккән ҙур ташты нигеҙ өсөн ҡулланалар, уны һуңынан тығыҙлайҙар һәм тигеҙләйҙәр.
Хәбәр ителеүенсә, 6 августа подрядсы юл япмаһын тығыҙлай башлай. Был участкала эштәр етешһеҙлектәрҙе тулыһынса бөтөргәнгә тиклем дауам итәсәк.
Киң мәғлүмәт сараларында ҡыҙының медицина колледжына уҡырға инә алмауы хаҡында яҙған әсә тураһында мәғлүмәт таралды. Ҡатын әйтеүенсә, документтар тапшырғанда льготаға хоҡуҡты раҫлауҙа ҡыйынлыҡтар тыуа: айырым квотала ҡатнашыу өсөн МХО ҡатнашыусыһының статусын раҫлаусы белешмә талап ителә, әммә ғаилә уны билдәләнгән ваҡытта ала алмай.
Ысынбарлыҡта хәл нисек? Абитуриент Башҡортостанда урынлашҡан колледжға түгел, ә икенсе төбәктең белем биреү ойошмаһына уҡырға инергә тырыша. Ғаилә мөрәжәғәт иткәндән һуң “Ватанды һаҡлаусылар” дәүләт фондының Башҡортостан буйынса филиалы тейешле ярҙам күрһәтте. Ғаилә Мәсетле районы буйынса социаль координатор ҡарамағында тора.
Фондтың рәсми яуабында былай тиелә: "Социаль координатор һеҙҙең мәсьәләне хәл итеүҙә ярҙам күрһәтте. Белешмә алдығыҙ. Социаль координаторығыҙ менән бәйләнештә ҡалығыҙ”.
Белешмә алыу мәсьәләһе хәл ителә. Шул уҡ ваҡытта баҫмала һүҙ Башҡортостандан ситтәге белем биреү ойошмаһына инеү хаҡында барғаны тураһында әйтелмәй, шуға күрә уҡыусыларҙа хәл республика колледждарының береһендә булған тигән дөрөҫ булмаған тәьҫорат барлыҡҡа килеүе ихтимал.
Хәтерегеҙгә төшөрәбеҙ: фонд филиалының социаль координаторҙары республиканың барлыҡ ҡала һәм райондарында эшләй. Улар МХО-ла ҡатнашыусыларға һәм уларҙың ғаилә ағзаларына документтар әҙерләүҙә, ярҙам сараларын алыуҙа һәм килеп тыуған мәсьәләләрҙе хәл итеүҙә ярҙам итә, мөмкин тиклем ҡыҫҡа ваҡыт эсендә кәрәкле ярҙам күрһәтергә тырыша.
Әгәр һеҙгә йәки яҡындарығыҙға ярҙам кәрәк булһа, “Ватанды һаҡлаусылар” дәүләт фондының Башҡортостан буйынса филиалына мөрәжәғәт итергә мөмкин: 8 (347) 268-01-02, rf02@fzo.gov.ru.
“Подслушано Ишимбай” каналында Салауат ҡалаһында "ашығыс ярҙам бригадаһы пациентты туғандарының өйөнә алып килеп, урамда эскәмйәлә ҡалдырған" тигән пост баҫылып сыҡты. Бынан алда ғына канал авторҙары эскәмйәлә ятҡан кешенең үле булыуы тураһында яҙған. Һуңыраҡ улар кешенең тере, әммә ауырыу булыуын асыҡлай, һәм ошо хәлдә табиптар уны ҡалдырып киткән ти.
Әммә ысынбарлыҡ башҡаса күренә. Салауат хакимиәте мәғлүмәттәре буйынса, күрһәтелгән адрес буйынса саҡырыу ысынлап та теркәлгән. Әммә ашығыс ярҙам бер кемде лә алып килмәй һәм урамда ҡалдырмай. Табиптар килгән мәлдә пациент эскәмйәлә ултыра. Фельдшер уны ашығыс ярҙам машинаһында ҡарай һәм, медицина күрһәтмәләренә таянып, уны медицина учреждениеһына алып барырға ҡарар итә.
Ашығыс хеҙмәттәрҙең эш принциптарын аңлау мөһим. Ашығыс ярҙам пациенттарҙы өйҙәренә алып бармай һәм уларҙы подъездарҙа йәки урамда ҡарауһыҙ ҡалдырмай. Ашығыс медицина ярҙамының бурысы – ашығыс ярҙам күрһәтеү һәм, әгәр ғүмергә йәки һаулыҡҡа хәүеф янаһа, кешене табиптар күҙәтеүе аҫтында стационарға алып барыу. Был осраҡта табиптар шулай эшләгән дә.
Енәйәтселәр Башҡортостан халҡын ялған йорт чаттарына индерә һәм, Telegram тотороҡһоҙ эшләй, шуға күрә йәшәүселәрҙең аралашыуы икенсе мессенджерға күсерелә, тип хәбәр итә. Был һылтау менән мутлашыусылар шәхси мәғлүмәттәрҙе һәм СМС-тан кодтарҙы ала, ә һуңынан аҡсағыҙҙы урлай.
Был - мутлыҡ схемаһы. Аферистар йәшәүселәрҙең ышанысына һәм өйҙәге ваҡиғалар тураһында белергә теләүенә таяна. Ысынында, был шәхси мәғлүмәттәргә һәм банк ҡушымталарына инеү өсөн хәйлә.
Әгәр ошондай хәбәр килһә, күршеләр йәки йорт рәйесе менән туранан-тура бәйләнешкә инеп, мәғлүмәтте аныҡлау яҡшыраҡ. Уяу булығыҙ, мутлашыусыларҙың хәйләләренә юлыҡмағыҙ.
Беҙҙең МАХ каналына https://max.ru/gazetabashkortostan ҡушылығыҙ!