Радий Хәбиров кемдән ярҙам һорай?

Һуңғы ваҡытта енәйәтселәр Башҡортостан Башлығы Радий Хәбировтың видеояҙмаларын үҙгәртеп, бөтөнләй икенсе мәғәнә биреп баҫтыра башланы. Был аҙнала ла ошоноң ише ялғандар булды. Дөрөҫлөктө “Фактчекинг по-башкирски” каналы асыҡланы.

Билдәһеҙ аккаунттарҙан социаль селтәрҙәрҙәге пабликтарҙың тәҡдимдәренә Башҡортостан Башлығының сираттағы ялған мөрәжәғәтен ебәрҙеләр, унда ул, йәнәһе, Беларусь властарына ашығыс рәүештә нефть продукттарын поставкалауҙы арттырыуҙы һорап мөрәжәғәт итә.

Был видео – ялған. Уның тауышы үҙгәртелгән, ә мәғәнәһе танымаҫлыҡ итеп боҙоп күрһәтелә. Ысын яҙма иһә 2025 йылдың 21 октябрендә баҫылып сыға. Унда Радий Хәбиров Рәсәйҙең мәғариф министры Сергей Кравцов менән осрашыу йомғаҡтары тураһында һөйләй. Был сираттағы тапҡыр ЦИПСО эше, уларға ышанмағыҙ.

Шулай уҡ был аҙнала, имеш, Башҡортостандың Ауыл хужалығы министрлығынан хат таратылды. Унда 2026 йылдың 17 авгусындағы 93‑сө бойороҡ тураһында әйтелә, уға ярашлы 1 сентябрҙән “Агростартап” һәм “Ғаилә фермаларын үҫтереү” гранттарына тик демобилизацияланған МХО ҡатнашыусылары өсөн генә өҫтөнлөклө 70 процент квота индерә тиелә.

Йыл башынан бирелгән ғаризаларҙы икенсе сиратта ҡарарға, ә лимит бөткәс, 2027 йылға резервҡа күсерергә тәҡдим ителә. Хатҡа “бойороҡ” ҡушылған һәм район башлыҡтарына 31 авгусҡа тиклем пландарҙы актуалләштереүҙе үткәрергә ҡушылған.

Был – ялған. Башҡортостан Ауыл хужалығы министрлығы был документтарҙың дөрөҫлөгөн рәсми рәүештә кире ҡаға.

Беренсенән, 2026 йылдан алып “Агростартап” һәм “Ғаилә фермаларын үҫтереү” гранттары юҡ. Махсус хәрби операцияла ҡатнашыусылар өсөн айырым “Агромотиватор” программаһы эшләй, конкурс үтте лә инде, еңеүселәр билдәләнде.

Икенсенән, гранттар бүлеүҙең раҫланған ҡағиҙәләрен ҡайтанан ҡарау булмай, бер ниндәй квоталар ҙа тәғәйенләнмәй.

Тикшерелмәгән документтарға ышанмағыҙ!

Социаль селтәрҙә элекке депутат Иглин үҙәк район дауаханаһы лаборантының үҙен ҡыҫҡартыуҙары тураһында уға илап мөрәжәғәт итеүен хәбәр итте. Яҙманың тәүге вариантында инвалид бала һүрәтләнә, һәм автор балаһының ғүмере өсөн көрәшкән әсәгә ҡарата мәрхәмәтһеҙлеккә асыулана. Һуңыраҡ был мәғлүмәт ни өсөндер юҡҡа сыға, һәм текста: “Эштән мәхрүм итеп, ни өсөн шул тиклем йөрәкһеҙ булырға мөмкин? Ул ташламалар һорамай. Уға былай ҙа ауыр”, – тигән һүҙҙәр генә ҡала.  

“Фактчекинг по-башкирски” каналы Иглин үҙәк район дауаханаһының баш табибы Артур Ғәлиуллин менән бәйләнешкә инә һәм эштәрҙең ысынбарлыҡта нисек барғанын асыҡлай.

Эйе, дауахана лабораторияһында 1-се кимәлдәге клиник-диагностика лабораторияһына планлы үҙгәртеп ҡороу бара. Эйе, штат берәмектәрен ҡыҫҡарталар, әммә үҙәкләштереү сиктәрендә, Һаулыҡ һаҡлау министрлығының штаттан тыш баш белгесе менән килешеп. Һәр хеҙмәткәргә альтернатив вакансиялар тәҡдим ителә. Һәм иң мөһиме, 2026 йылдың 20 авгусына лабораторияла инвалид бала тәрбиәләүсе бер хеҙмәткәр ҙә юҡ. Йәғни “әсәйҙе эштән ҡыуалар” тигән тарих арттырыу ғына түгел, ул баштан уҡ уйлап сығарылған хәл.

Күрәһең, автор тәүҙә хәлде ҡуйыртыу өсөн инвалид баланы ҡуша, ә мәғлүмәт раҫланмағас, был өлөштө шым ғына алып ташлай, һәм “йөрәкһеҙлек” тураһында дөйөм һүҙҙәр генә ҡалдыра.

Яҙмала һүҙ барған лаборант менән һөйләшеү алып баралар, лабораторияла ҡалырға тәҡдим итәләр, әммә ул төнгө сменаларҙан баш тарта. Шул саҡта уға йорт янында эш табыла, ул ризалаша. Бынан тыш, 20 августа баш табип менән ҡабаттан осрашыу була, унда хеҙмәткәр яңы урынға сығырға әҙер булыуын раҫлай. Уның хакимиәткә дәғүәһе юҡ.

Телеграм каналдарҙың береһендә Иглин районының Келәш ауылынан ялыу баҫылған. “Йәй буйына сүп-сарҙы сығармайҙар, ул серей, еҫләнә, эттәр һәм һыйырҙар сүплек ташый, ә ялыуҙарҙы иғтибарһыҙ ҡалдыралар!” Хәл ҡурҡыныс, әйтерһең, ауыл сүп-сарға батҡан. Ысынбарлыҡ ниндәй?

Келәш ауылындағы Завод урамы, 7 адресы буйынса урынлашҡан майҙансыҡтан ҡаты коммуналь ҡалдыҡтарҙы график буйынса аҙнаһына ике тапҡыр - шишәмбе һәм шәмбе көндәрендә сығаралар. Һуңғы планлы сығарыу шишәмбе, 18 августа, була. Бынан ҙур габаритлы сүп-сарҙы ла алып сығалар. График буйынса киләһе сығарыу шәмбегә, 22 авгусҡа планлаштырылған.

Үткән шәмбе, 15 августа, ауылға юлға сыҡҡанда машина боҙола һәм ысынлап та килеп етмәй. Эйе, был күңелһеҙ күренеш, әммә был сүп-сар йәй буйына сығарылмай тигәнде аңлатмай. Был - төбәк операторы контролгә алған берҙән-бер осраҡ.

“Обмен авто авторынок Уфа” паблигы админы үҙенең MAX каналына яҙылыусыларҙы йәлеп итергә ҡарар итә һәм пилотһыҙ аппараттар һөжүменән һуң емерелгән йорт тураһында пост баҫтыра.

Әммә бындай һөжүм булмай – яңылыҡ тулыһынса уйлап сығарылған булып сыға.

Иллюстрация өсөн админ Магнитогорскиҙағы емерелгән йорттоң иҫке фотоһын ҡуллана. Ул 2018 йылдағы фажиғәнән һуң төшөрөлгән, бина емерелеү һөҙөмтәһендә 39 кеше һәләк булған. Роскомнадзор эш ҡуҙғата. Суд баҫманың кешеләрҙе юлдан яҙҙырыуын һәм паника тыуҙырыуы ихтимал булыуын асыҡлай. Админ, 38 йәшлек ир, ултырышҡа килмәгән. Һөҙөмтәлә ялған баҫма өсөн уға 30 мең һум штраф тәғәйенләнә.

Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ: Башҡортостанда БПЛА һөжүмдәре һәм уларҙың эҙемтәләре тураһында мәғлүмәт баҫтырған өсөн административ яуаплылыҡ ҡаралған. Атап әйткәндә, пилотһыҙ аппараттың һөжүм итеү йәки ҡолап төшөү урынын, уның осоу траекторияһын, зыян күреү характерын һәм башҡа шундай мәғлүмәттәрҙе билдәләү өсөн фото һәм видео таратыу тыйыла.

Тыйыуҙы боҙған өсөн штраф ҡаралған: граждандар өсөн – 3-5 мең һум; вазифалы кешеләр өсөн – 10 меңдән 30 мең һумға тиклем; ойошмалар өсөн – 100-500 мең һум.

Шул уҡ ваҡытта һөжүм тураһында алдан уҡ ялған мәғлүмәт баҫтырыу федераль ҡануниәт буйынса яуаплылыҡҡа тарттырырға мөмкин булған айырым мәсьәлә булып тора.

Енәйәтселәр ҡорбандар менән мессенджерҙар аша бәйләнешкә инә, брокерҙар йәки инвестиция консультанттары булып сығыш яһай һәм биржала тиҙ һәм еңел эш хаҡы алыу һылтауы менән телефонға сит ҡушымталар ҡуйырға күндерә.

Аралашыу барышында улар ҡорбанға баҫым яһай башлай: отошло килешеү тураһында хәбәр итәләр, ул кисектереүҙе түҙеп тормай. Был баҫым аҫтында улар мобиль банк ҡушымталары аша бер нисә операция үткәрергә һәм аҡсаны ялған иҫәптәргә күсерергә мәжбүр итә, әммә аҡса алғандан һуң бәйләнешкә сығыуҙан туҡтай.

Мәҫәлән, Стәрлетамаҡтан 53 йәшлек инвалидлыҡ буйынса пенсионер ҡатын ошондай баҫым аҫтында 350 мең һумдан ашыу кредит аҡсаһынан мәхрүм ителгән.

Бер ҡасан да сит кешеләргә аҡса күсермәгеҙ һәм уларҙың үтенесе буйынса ҡушымталар ҡуймағыҙ. Легитим инвестиция компаниялары мессенджерҙар аша ашығыс күсереүҙе талап итмәй һәм йөҙ процент табыш гарантияламай. Еңел эш хаҡы тураһында шикле тәҡдимдәр булғанда, трубканы һалығыҙ һәм мәғлүмәтте банктарҙың йәки брокерҙарҙың рәсми сайттары аша тикшерегеҙ.