Социаль мәсьәлә
17 Апреля 2020, 08:39

Берҙәм булғанда ғына еңәсәкбеҙ

Тик сабырлыҡ, түҙемлек һәм... тәртип кәрәк.

Һис шикһеҙ, әлеге осорҙа республика халҡы ғына түгел, тотош ил, хатта Ер шары бығаса күрелмәгән тарихи осор кисерә: кешелек замандың иң хәтәр күренеше – биологик көрәш юлында. Уйлап ҡараһаң, башҡа һыймаҫлыҡ кеүек: мәмерйә кешеһенән алып хайран ҡалырлыҡ алдынғы технологиялар булдырған заманға еткән ҡәүемебеҙ бөгөн күҙгә күренмәгән дошман – микробтар менән көрәшергә мәжбүр. Әммә бер-бер артлы төрлө ил-ҡәүемдәрҙе тубыҡландырған ҡоротҡос коронавирусҡа күп ҡалманы тип өмөтләнәйек: кешелек уны еңеү юлында, тик сабырлыҡ, түҙемлек һәм... тәртип кәрәк.


Һандар ни һөйләй?


...Ағымдағы аҙна коронавирус инфекцияһын иҫкәртеү йәһәтенән республикала күрелә башлаған саралар осоронда иң тынғыһыҙҙарының береһе булды. Мәғлүм булыуынса, 6 апрел­дән Ғ. Ҡыуатов исемендәге республика клиник дауаханаһы карантин режимында эшләй, унда меңдән ашыу кеше бикле ҡала һәм ҡәһәрле вирус менән көрә­шә. Республиканың Һаулыҡ һаҡлау министрлығы даими ойошторған онлайн брифинг­тарҙа мәғлүм булыуынса, унда әлеге ваҡытта тулыһынса эшлекле мөхит булдырылған, дауахананы коронавирус менән көрәшеү госпиталенә әйләндереү эштәре дауам итә. Govid-19 инфекцияһы менән сирлеләр терапия корпусына эвакуация­ланған. Дарыуҙар, кәрәк-яраҡ­, һаҡланыу саралары унда тулыһынса етә, хатта запас бул­дырылған. Унан тыш, дауахана хеҙмәткәрҙәре араһында zomm-форматта бәйләнеш булды­рылған, хеҙмәткәрҙәр хәҙер үҙ-ара аралаша ала, сөнки карантин режимында булғас, нигеҙҙә, һәр табип махсус костюмда бер үҙе эшләргә мәжбүр.
Ошо аҙнала шулай уҡ баш ҡаланың эре медицина учреж­де­ниеларының береһе – 21-се дауаханаһы карантинға ябыл­ған.


Ҡурҡыуға бирелергә ярамай


Ғөмүмән, коронавирус менән сирләгән пациенттар ҡайһы дауаханаларҙа ята? 15 апрелдә һаулыҡ һаҡлау министры Максим Забелин госпитализа­циялан­ған 116 сирленең 29-ы Ғ. Ҡыуатов исемендәге республика клиник дауаханаһында, баш ҡаланың йоғошло ауырыу­ҙар дауаханаһында – 56, Дим биҫтәһендәге госпиталдә – һигеҙ кешенең, шулай уҡ Октябрьский, Нефтекама, Күмертау, Сибай, Бәләбәй, Стәрлетамаҡ, Бөрө, Дүртөйлө, Туймазы ҡала­ларындағы, Бөрйән, Ейәнсура райондарындағы дауаханаларҙа ла коронавирус менән сирләгән кешеләрҙең барлығын әйтте.
Республикалағы ике дауаханала экстракорпораль мембраналы оксигенация аппараты (ЭКМО) бар: береһе Ғ. Ҡыуатов исемендәге дауаханала, икенсе­һе Дим биҫтәһендәге госпиталдә. Аныҡлабыраҡ әйткәндә, был ҡорамал үпкә һулау функция­һын юғалтҡанда ҡулланыла, ошо ағза протезы ролен үтәй һәм үпкәне яһалма елләтеү аппараттарынан ҡеүәтлерәк тип иҫәпләнә.
Социаль селтәрҙәрҙә Баш­ҡортос­танға Ҡытайҙан ярҙамға табиптар килгән икән тигән хәбәргә ҡарата иһә Максим Забелин Һаулыҡ һаҡлау ми­нистрлығы аша рәсми рәүештә бер генә Ҡытай табибы ла килгәне юҡ, тип белдерҙе.
Коронавирус менән сирләгән кешеләрҙе ҡан ҡойоу юлы менән дауалау һөҙөмтәле икән, тигән хәбәргә лә Максим Забелин асыҡлыҡ индереп үтте:

– Был мәсьәлә тикшерелә, хеҙмәттәштәрҙең тәжрибәһе өйрәнелә. Әлегә был эш, нигеҙҙә, Мәскәүҙә фәнни-тикшеренеү кимәлендә башҡарыла. Беҙҙә иһә был юлды Республика ҡан ҡойоу станцияһы һәм Башҡорт дәүләт медицина университеты өйрәнә. Әгәр ҙә Рәсәй Һаулыҡ һаҡлау министрлығының методик тәҡдимдәре менән хуплана икән, беҙҙә лә был ысул ҡулла­ныласаҡ, – тине ул.
Сирлеләрҙең йәшенә кил­гәндә, ведомство етәксеһе Баш­ҡорт­останда коронавирус инфек­цияһы рәсми раҫланған кешеләрҙең ике процент сама­һын бәлиғ булмағандар тәшкил итеүен, пациенттарҙың 85 проценты 18-ҙән 65 йәшкәсә булыуын билдәләп үтте.
Вафат булғандарға килгәндә, коронавирустан үл­гән бер пациентҡа 33 йәш булған. Ул – Мәсетле районынан, шәкәр диабетынан яфалан­ғаны мәғлүм. Икенсе пациентҡа – 52 йәш, ул – Стәрлетамаҡтан. Бығаса киҫкен лейкоздан дауаланған.

Әммә коронавирус инфекция­һы өсөн сиктәр юҡ: был аҙнала шулай уҡ күңелһеҙ хәбәрҙәр өҫ­тәлеп торҙо. Мәҫәлән, ошо көндәрҙә Өфө ҡалаһының Совет районы хакимиәте башлығы Рөстәм Рәхмәтуллин юғары температура һәм һалҡын тейеү билдәләре менән ваҡытлыса эшкә яраҡһыҙ тип танылған. Унан, бындай осраҡта талап ителгәнсә, коронавирус инфек­цияһына анализ алғандар, ә Совет районы хакимиәте ситтән тороп эшләү режимына күскән, хеҙмәткәрҙәр үҙ-үҙеңде изо­ляциялауҙа. Хакимиәт бина­һын­да, барлыҡ бүлмәләрҙә, тышҡы биләмәһендә лә дезинфекция үткәрелгән.
Өфөнөң Октябрь районында ла 122-cе балалар баҡсаһы карантинға ябылды: унда бер сабыйҙың ата-әсәһендә Govid-19 вирусын тапҡандар.
Мәғлүм булыуынса, баҡса­ның дежур төркөмөнә 22 сабый йөрөгән.

Шулай ҙа ҡурҡыуға бире­лергә ярамай, бөтә эпидемиологик сараларҙы, хәүефһеҙлек ҡағиҙәләрен теүәл үтәргә, уяу­лыҡты юғалтмаҫҡа кәрәк. Әйт­кәндәй, был йәһәттән ирек­мән­дәр хәрәкәттәре һәр саҡ ярҙамға килергә әҙер. Ҡайһы бер ыңғай яңылыҡтарҙы ла барлап үтәйек.


Ирекмәндәргә рәхмәт


Миҫал өсөн, ошо көндәрҙә Өфөнөң 21-се дауахана табиптарына өр-яңы “Лада-Ларгус” машинаһы тапшырылды. Медиктар улар ярҙамында оло йәштәгеләрҙең хәлен белергә сығасаҡ. Транспорт сараһы “Табиптарға рәхмәт” (“Спасибо врачам”) акцияһы сиктәрендә “Берҙәм Рәсәй” партияһының төбәк бүлексәһенән учреждение ҡарамағына тапшырылған.
– Был санитар автомобилен беҙ оло йәштәге кешеләрҙе диспансер күҙәтеү өсөн файҙала­на­саҡбыҙ. Тәү сиратта Өфө райо­нында йәшәгәндәргә барасаҡ­быҙ. Машинаға төшөрөлгән #СпасибоВрачам логотибы кешеләргә был еңел булмаған ваҡытта табиптар һәр ваҡыт эргәләрендә икәнлеген иҫкәртеп торасаҡ, – ти 21-се ҡала клиник дауаханаһы поликлиникаһы мөдире Марат Шәрәфетдинов.
Унан тыш, бер “Лада Веста” автомобилен “Беҙҙең хәстәр” Берҙәм ирекмәндәр үҙәгенә биргәндәр. “Лада Веста” тәүге көндә үк ауыр хәлдә ҡалған ғаиләгә ярҙамға йүнәлгән. Олия Әсәҙуллина – карантинға ябылған Ғ. Ҡыуатов исемендәге республика клиник дауаханаһы хеҙмәткәре. Өйҙә уның ун йәшлек улы һәм күптән түгел операция кисергән оло йәштәге әсәһе ҡа­рауһыҙ ҡалған. Олия яҡындары өсөн бик борсолоп, ирекмәндәргә мөрәжәғәт иткән. Улар иһә ярҙам йөҙөнән билдәле ресторандар селтәре әҙерләгән бушлай ризыҡтар һәм аҙыҡ-түлек запасы килтергән.
Ошо ҡатмарлы осорҙо йәм­ләүсе тағы бер күркәм күренеш: марттан алып Башҡорт дәүләт медицина университеты база­һында коронавирус инфекция­һын иҫкәртеү йәһәтенән ирекмән медиктар штабы ойошторолған, төбәк штабының эше “Демография” милли проектына ярашлы алып барыла.
БДМУ-ның ирекмән медиктары карантинда һәм үҙизо­ляцияла булған кешеләргә, оло йәштәгеләргә һәм аҙ мобилле граждандарға аҙыҡ-түлек, да­рыу­ҙар һәм тәүге ихтыяждағы әйберҙәр һатып алыуҙа, коммуналь түләүҙәрҙе атҡарыуҙа яр­ҙам күрһәтә. Шулай уҡ медицина учреждениеларына кил­гән­дәргә дистанциялы термометрия һәм ҡулдарын антисептик менән зарарһыҙландырыу үткәрә, генераль йыйыштырыу яһай, документация менән эшләй, оло йәштәгеләргә һәм аҙ мобилле кешеләрҙең өйҙәренә рецептар алып бара.
Йәш һәм әүҙем ирек­мән­дәрҙең эшендә республика Баш­лығының ҡатыны Каринэ Владимировна Хәбирова ла ҡат­нашыуы мәғлүм.
Ирекмән медиктарҙан тыш республикала, ғөмүмән, оло йөрәкле, ҡаһарман булмышлы кешеләрҙең күп икәнлегенә инанабыҙ: Башҡортостандың теге йәки был тарафынан битараф булмаған кешеләрҙең яҡ­таштарына ярҙам итеүе, ауыр саҡта иңен ҡуйыуы хаҡында хәбәрҙәр алып торабыҙ, шөкөр!
...“Һеҙ беҙҙе арыны тип уйлайһығыҙмы? Эйе, ары­ған­лыҡ тойғоһо бар, әммә эшләгән эшебеҙ кешеләргә ни тиклем шатлыҡ һәм бәхет килтерә! Уларҙың рәхмәт һүҙҙәрен ишеткәндән һуң икенсе һулыш асылғандай тойола, артабан эшләргә көс-ҡеүәт барлыҡҡа килә. Һәм беҙ артабан оло йәш­тәгеләргә дарыуҙар һәм аҙыҡ-түлек алып барыу эшен илһам­ланып дауам итәбеҙ. Беҙгә ышаныуығыҙ өсөн рәхмәт!” – социаль селтәрҙә студенттар бына ошондай яҙыу ҡалдырған. Эйе, беҙ берҙәм һәм бергә бул­ғанда ғына был ҡәһәрле вирусты тиҙерәк еңеүгә өлгәшәсәкбеҙ!
Читайте нас