Сәләмәт быуындың киләсәге бар

Пандемия “ҡамасауларға” маташһа ла...

Физик культура менән әүҙем тормошто пропагандалау һөҙөмтә­һендә илебеҙҙә спорт менән даими шөғөлләнгән кешеләр һаны йылдан-йыл күбәйә. Бөгөн Рәсәйҙә улар – яҡынса 40 процент. Ошо күрһәткесте тағы ла арттырыу өсөн һөҙөмтәле эш алып барыла. Тағы дүрт йылдан сәләмәт тормош алып барыусылар һаны 55 процент булыр, тип күҙаллана. Бер уйлаһаң, был буй етмәҫлек хыял да түгел. Өҫтәүенә ошо йүнәлештәге эштәр федераль һәм төбәк кимәлендә атҡарыла. Рәсәй Президенты Владимир Путиндың май указдары нигеҙендә барлыҡҡа килгән “Демография” милли проектының “Спорт – йәшәү нормаһы” проекты сиктәрендә ил төбәктәрендә күп функциялы заманса спорт объекттары – боҙ ареналары, бассейндар, физкультура-һауыҡтырыу комплекстары хасил була. Әйт­кәндәй, һуңғы бер нисә йылда Баш­ҡортостанда ла спортҡа, сәләмәт тормош алып барыуға ынтылыш тағы ла нығыраҡ артты. Быға рес­публикабыҙҙа спорт объектта­ры­ның бер-бер артлы барлыҡҡа киле­үе, әлбиттә, йоғонто яһамай ҡалманы.

Былтыр йыл аҙағында Өфөлә “Төҙөүсе” стадионы аръяғында шорт-трек үҙәге асылды. Билдә­ләнеүенсә, киләсәктә был үҙәк Бөтә Рәсәй һәм халыҡ-ара ярыштарҙы ҡабул итә аласаҡ. Төҙөлөш 2012 йылда башланғайны. Тик төрлө сәбәптән бер нисә тапҡыр туҡта­тылды. Эш бер йыл элек йәнә яңыр­тылды һәм бина, ниһайәт, сафҡа инде.

Быйыл март башында Өфөләге Республика спорт әҙерлеге үҙә­гендә Николай Валуев исемендәге бокс буйынса олимпия резервының спорт мәктәбе үҙ эшен башланы. Илебеҙҙә ошоға тиклем бындай спорт мәктәбе юҡ ине. Өҫтәүенә бында Олимпия уйындарында ҡатнашасаҡ спортсылар әҙерләнәсәк.

Үҙенсәлекле белем усағын асыу тантанаһына билдәле спортсы үҙе лә килгәйне. Ҙур бинала өс бокс рингы урынлашҡан. Хәҙер унда республиканың бар спортсылары шөғөлләнә ала. “Көрәш юлдары тигеҙ генә түгел. Был – тәү сиратта холоҡтар алышы. Ул иһә сыныҡтыра һәм тормошта үҙ көсөңә ышаныс бирә”, – тигәйне Николай Валуев.

Шулай итеп, Олимпия резервы мәктәбен­дә республика, ил кимәлендәге ярыштарҙы үткәреү өсөн майҙансыҡ булдырылды.

Халыҡ-ара спорт көрәше үҙәге баш ҡалалағы Октябрь районының Глумилин биҫтәһендәге Гәрәев – Архитектор Рехмуков – Нуриев – Комсомол урамдары кварталында төҙөләсәк. “Башинформ” мәғлүмәт агентлығы хәбәр итеүенсә, үҙәкте төҙөү проекты Башҡортостандың Республика адреслы инвестиция программаһына инде­релгән.

Быйыл республика халҡы һәм спортсылар өсөн 10-дан ашыу яңы һәм яңыртылған спорт объектының асылыуы планлашты­рылғайны. Был хаҡта республиканың Йәштәр сәйәсәте һәм спорт буйынса ми­нистр­лығында үткәрелгән киңәй­тел­гән ултырыш­тарҙың береһендә ведомство етәксеһе Руслан Хәби­бов белдергәйне. Тик коронавирус пандемияһы сәбәпле, әлегә ҡайһы бер саралар кисектерелеп тора.

Рәсәйҙә иң яҡшы икәнлеген раҫланы

Мәғлүм булыуынса, Өфөләге Спорт әҙерлеге үҙәге Рима Баталованың исемен йөрөтә. Республикабыҙҙың һаулығы буйынса мөмкинлектәре сикләнгән спортсыларының ҡаҙаныштары иһә тотош донъяға билдәле. Рима Баталова – еңел атлетика буйынса 13 тапҡыр Паралимпия уйындары, 18 тапҡыр донъя, 43 тапҡыр Европа, 36 тапҡыр донъя чемпионы. Ул алты тапҡыр рәттән Паралимпия уйындарында ҡатнашҡан. “Рима Баталова – тере легенда. Ул – үҫеп килгән быуындар өсөн өлгө”, – тип хәбәр иттеләр министрлыҡта.

16 сентябрҙә Мәскәүҙәге Ҡунаҡһарайҙа уҙғарылған III Бөтә Рәсәй “Спорт менән йәшәйем” форумында Башҡортостандың Рима Баталова исемендәге спорт әҙерлеге үҙәге иң яҡшы спорт объекты тип танылды һәм уның етәксеһе Юлиә Чачина “Спорт менән йәшәйем” премияһына лайыҡ булды.

Тағы шуныһы ҡыуаныслы: Ишем­байҙа Боҙ аренаһы сафҡа инә. Киләсәктә ул да ҙур дан-ҡаҙа­ныштарға өлгәшер, тип өмөт итәбеҙ. Был объекттың дөйөм майҙаны – дүрт мең квадрат метрҙан ашыу. 500 урынлыҡ аренаның хаҡы 270 миллион һумдан күберәк тәшкил итә.

Бында спортҡа балаларҙы күберәк ылыҡтырыу өсөн барлыҡ шарттар тыуҙырылған. Өҫтәүенә был – яңы эш урындары ла, яңы тренерҙар эшкә йәлеп ителәсәк. Боҙ һарайында хоккей, фигуралы шыуыу буйынса секциялар асыласаҡ. Тимәк, был – төбәктә яңы спортсылар тәрбиәләнәсәк һәм улар республикабыҙ данын ил, донъя күләмендәге спорт сараларында яҡлаясаҡ, тигән һүҙ.

Төҙөлөш эштәре дауам итә

Быйыл спортсылар һәм спорт һөйөүселәр оҙаҡ көткән ваҡиғалар­ҙың береһе, ниһайәт, тормошҡа ашты: баш ҡалала 50 йылдан ашыу капиталь ремонт күрмәгән “Нефтсе” бассейны файҙаланыуға тапшырылды. Быға тиклем бинала 1967 йылда төҙөлгәндән алып бер тапҡыр ҙа капиталь ремонт эштәре атҡарылмаған. Бассейн 70 процентҡа иҫкергәйне. Хәҙер ул – өр-яңы спорт комплексы.

Дөйөм майҙаны биш мең квадрат метрҙан ашыу булған 50 метр оҙонлоҡтағы ҡоролманың һыу юлы тәрәнлеге – бер ярымдан биш метрға тиклем. Спорт объекты замансалаштырылған, залдарҙа ҡорамалдар урынлаштырылған, һыуға һикереү өсөн вышкалар һаҡлап ҡалынған. Әйткәндәй, Көйөргәҙе районының Ермолаевка ауылындағы 25 метр оҙонлоғон­дағы йөҙөү бассейнын төҙөү эштәре 2018 йылдың көҙөндә үк башланғайны. Объекттың дөйөм хаҡы – 100 миллион һумдан саҡ ҡына күберәк. Төҙөлөштөң заказсыһы – Башҡортостандың Капиталь төҙөлөш идаралығы, генераль подрядсыһы – “ГК Прогресс” яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте.

Спорт объектының дөйөм майҙаны 1,6 меңдән ашыу квадрат метрҙы тәшкил итә. Ул сәғәтенә 40 кешене хеҙмәтләндереү ҡеүәтенә эйә. Проектҡа ярашлы, 25 метр оҙонлоғондағы дүрт һыу юлы ҡаралған.

9 сентябрҙә Әлшәй районының Раевка ауылында ла бассейны булған физкультура-һауыҡтырыу комплексы эш башланы. Башҡортостан Башлығы Радий Хәбиров 2024 йылға тиклем республиканың һәр район үҙәгендә бассейн буласағы хаҡында белдергәйне. Әйткәндәй, республика етәкселеге башланғысы менән былтыр тотош республикала физкультура-һауыҡтырыу үҙәктәрен төҙөү буйынса программа эшләнгәйне. Уға ярашлы, Башҡортостан ҡалаларында һәм райондарында йыл һайын бер нисә спорт объекты төҙөлөп сафҡа индереләсәк. Тимәк, йәш быуын бассейнға ҡытлыҡ кисермәйәсәк, сәләмәтлеген нығытасаҡ.

Шуныһы ҡыуандыра: Башҡорт­ос­танда спорт объекттарын төҙөү эше дауам итә. Мәҫәлән, Өфөнөң Орджоникидзе районын­дағы “Нефтсе” стадионы биләмәһендә йыл әйләнәһенә эшләгән футбол манежы төҙөлә. Объектта эш быйыл апрелдә башланғайны.

Ябыҡ футбол манежы Адреслы республика инвестиция программаһы нигеҙендә һалына. 6,5 мең квадрат метрлыҡ бинаның ҙур өлөшөн яһалма япма түшәлгән футбол майҙаны биләй. Төҙөлөштө 2022 йыл аҙағына тамамларға уйлайҙар. Әйткәндәй, был объект республикала тәүге дәүләт манежын тәшкил итәсәк.

Бәхеткә күрә, республикабыҙҙың спорт өлкәһендә ҡыуаныслы яңылыҡтар даими булып тора. Уларҙың береһе – “Ауыл тренеры” программаһы эш башланы. 11 спорт төрө – спорт көрәше, бокс, көрәш, хоккей, биатлон, еңел һәм ауыр атлетика, уҡ атыу, каратэ, спорт йүнәлешле һәм тай боксы буйынса 15 тренер 600 мең һумлыҡ сертификат аласаҡ.

Был белгестәр Архангел, Бәләбәй, Белорет, Бөрө, Балтас һәм Өфө райондарынан.

“Аҡса ҡулға түгел, сертификат итеп бирелә. Уларҙы өй һатып алыуға йәки төҙөүгә тотонорға мөмкин. Беҙ – Рәсәйҙә ошо программаны тормошҡа ашыра башлаған берҙән-бер төбәк. Уның менән башҡалар ҙа ҡыҙыҡһына. Әлегә өс йылда 250 тренерға аҡса бирергә иҫәп тотабыҙ. Белгестәр әйте­үенсә, шулай итеп, ауылдарҙағы тренерҙарға ҡытлыҡты бөтөрәсәкбеҙ һәм спорт комплекстарын нығытасаҡбыҙ”, – тип белдергәйне Башҡортостан Башлығы Радий Хәбиров.

Тимәк, хәҙер спорт республика ҡала­ларында ғына түгел, ауылдарыбыҙҙа ла киң үҫеш аласаҡ. Ә был иһә киләһе быуын сәләмәт тормош алып барасаҡ һәм респуб­ликабыҙ артабан да сәскә атасаҡ, тигән һүҙ.