Һәр бала үҙ ризығы менән тыуа

– Әлиә, бала саҡтағы шаян, малайҙарҙан ҡалышмаған ҡыйыу ҡыҙҙың фәҡәт уландар әсәһенә әүерелеүенә аптырамайым, тик күп балалылар рәтендә күреүем аптырата ла, һоҡландыра ла.

– Минең ике яҡтан да өләсәй­ҙәрем күмәк балалы булған: береһе – биш, икенсеһе һигеҙ балаға ғүмер биргән. Бала сағым үткән быуаттың 90-сы йылдарына тура килде. Еңел заман түгеллеген бөтәбеҙ ҙә беләбеҙ. Ғаиләлә ике бала хаттин ашҡан тигән төшөнсә лә һеңдерелде. Әйткәндәй, үҙем дә ҡустым менән генә үҫтек. Әммә эргә-тирәмдә күп һанлы туған­дарымдың һәр саҡ бер-береһенә ҙур терәк һәм ярҙамсы булып йәшәүе, ике туғандарым менән үткәргән күңелле, бәхетле бала сағым, күрәһең, булмышыма һеңеп ҡалғандыр. Шуға ла инанам: ғаилә ишле булһа, унда бәхет тә күберәк!

– Учалыла тыуып үҫкәнеңде беләм...

– Эйе, бәхетле бала сағым тороп ҡалған ыҡсым, күркәм, күңелемә бик яҡын ҡала ул. Автовокзал янында ғына йәшә­нек, юл ыңғайы райондың төр­лө яғына юлланған туған-тыу­маса гел инеп сыға торғай­ны. Әсәйем Рәмзиә менән атайым Марат һәр саҡ алсаҡ кү­ңелле, кешелекле булды, ишек­тәре лә һәр кемгә асыҡ ине.

Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, атайым биш йыл элек был донъя­ны ташлап китте. Изге йө­рәк­ле, сабыр холоҡло, кеше­ләргә яғымлы, мәрхәмәтле, эшһөйәр, киң күңелле кеше булды...

Әсәйем янына һәр саҡ ашҡынып ҡайтам. Серҙәшем, терәк-таянысым ул. Эргәһендә ҡустымдың ғаиләһе булыуына шатланам: яңғыҙлыҡтан да ауыр тойғо юҡ.

– Шулай ҙа Сибай – һинең яҙмышыңды хәл иткән ҡала.

– Сибай институтында белем алғанда, ғүмерлек мөхәб­бәтемде, ышаныслы терәгемде – Ринат Ғарифуллин исемле егетте осраттым, өсөнсө курс­тан һуң уға кейәүгә сыҡтым. Хә­ҙерге күҙлектән ҡарағанда, йәш кенә булғанмын, ләкин тормош юлымдың ҡайһы яҡҡа йүнә­лә­сәген аныҡ аңлап, яһаған аҙымыбыҙ өсөн оло яуаплылыҡ тойоп ҡабул ителгән ҡарар ине был.

Үкенесем юҡ: тормоштоң бар шатлыҡ-көйөнөстәрен Ринат менән бергә үттек һәм ки­ләсәктә лә шулай булһын, Алла бирһә.

Тәүге улыбыҙ Дауыт студент саҡта уҡ, дүртенсе курста, донъяға килде. Уҡыуҙы ла, бала ҡарауҙы ла бергә алып барыу, әлбиттә, еңелдән булманы, әммә маҡсат, тырышлыҡ һәм Аллаһ Тәғәләнең ҡөҙрәте көс биргәндер.

Инглиз теле уҡытыусыһы дипломын алғандан һуң, 2003 йылдан мәктәптә белем бирәм. Эшемде һәм балаларҙы мөкиб­бән яратам.

– Бер-бер артлы тыуған биш улың хаҡында ла һөйләһәң ине. Ҡыҙ бала – наҙлы бала, ти­ҙәр, ә ир-азаматтар тәрбиә­ләү икеләтә яуаплы бурыс һымаҡ.

– Биш улымдың бер-бер артлы донъяға килеүе миңә ҡа­масау булманы, сөнки эш менән бала тәрбиәләүҙе бергә алып барып була, тип иҫәп­ләйем. Шулай ҙа ҡатын-ҡыҙ бәхете – ғаиләлә, балаларыңдың иҫән-һау булыуында, ата-әсәһен шатландырып үҫеүҙә. Аллаһ Тәғә­ләнең беҙгә Дауыт, Ислам, Рамаҙан, Мөхәммәт һәм Абдрахман исемле биш ул бүләк итеүенә мең рәхмәт. Улар – тор­мошобоҙҙоң асылы, төп мәғәнәһе.

Өлкән улыбыҙ Дауыт профессиональ футбол менән шө­ғөл­ләнә, спорт йүнәлешле 5-се Республика мәктәп-интернатында ХI класта уҡый. Ул “Өфө” футбол командаһының йәштәр төркөмөндә уйнай.

Дауыт тыуғас, уҡытыусым осрағайны. Баланың исемен һорағас: “Дауыт – Давид тигән һүҙ. Дэвид Бекхэм кеүек шәп футболсы булыр, тимәк”, – тигәйне. Юрағаны юш килде, футбол – улымдың тормош мәғәнәһе.

Дауыттың өлгөһөндә тағы ике улыбыҙ ошо спорт төрө менән мауығып китте. Улар – 2007 һәм 2011 йылғы үҫмерҙәр командалары ағзалары. Ағала­рына оҡшап, профессиональ спорт юлын һайлармы – ваҡыт күрһәтер. Миңә “Өфө” футбол командаһының спортсылар үҫкән ғаиләләргә даими иғтибар күрһәтеүе, бигерәк тә күп балалы ғаиләләргә хәстәрлекле булыуы бик оҡшай.

Донъя мәшәҡәттәренә кил­гәндә, төрлө ваҡыттар булып китә: һөйөнәбеҙ ҙә, көйөнәбеҙ ҙә тигәндәй. Әммә, һис шикһеҙ, тәрбиәүи ҡиммәттәр араһында уландарыбыҙҙың татыу, бер-береһе өсөн терәк, берҙәм булып үҫеүенә өҫтөнлөк бирәбеҙ. Иманлы, тәүфиҡлы булһындар, тип теләйбеҙ.

– Ысынлап та, биш баланы үҫтереү, тәрбиәләү еңелме, тип һинән йыш һорағандарын күҙаллайым...

– Был һорауҙы йыш ишетәм. Ә нимә еңел һуң был донъяла? Аллаһ Тәғәләгә инанған кеше булараҡ, Ҡөрьәндә яҙылған изге һүҙҙәрҙе килтерәм: “Ярлы­лыҡтан ҡурҡып, балалары­ғыҙҙың ғүмерен ҡыймағыҙ. Беҙ уларға ла, һеҙгә лә ризыҡ би­рербеҙ.

Балаларҙың ғүмерен ҡыйыу – иң оло гонаһ”. Ауыр­лыҡтар булһа ла, эргәмдә һәр һүҙемде аңлап торған ирем булғанға, ата-әсәләрҙең ярҙа­мын, рухи таянысын тойғанға, уларҙы йырып сығырлыҡ көс-ҡеүәт табабыҙ һәм алға бара­быҙ. Иң мөһиме – һаулыҡ һәм именлек булһын. Атайымдың юҡлығын ҡайһы саҡта айырыу­са тоям, уның кәңәше, йылы һүҙе, иғтибары ниндәй урынлы булыр ине, тип уйлап ҡуям.

Шуныһы үкенесле: хәҙерге заманда ғаилә ҡиммәттәре үҙгәрә, туғанлыҡ ептәре өҙөлә, кешеләр үҙ ҡаҙанында ғына ҡайнап, балалар менән артыҡ аралашмайынса йәшәүҙе хуп күрә. Хәйер, заман тиҙлеге лә юғары – эш, донъя мәшәҡәт­тәре, көндәлек проблемалар йырынын йырып сығыу ҙа еңел түгел. Әммә Мөхәммәт пәйғәм­бәр хәҙистәренең береһендә әйтелгәнсә, Аллаһ Тәғәлә былай тигән: “Мин туғанлыҡ ептәре булдырҙым... Кем дә кем шуларҙы өҙә, мин дә улар менән бәйләнеште өҙәсәкмен...”

Өләсәй мәктәбе кеүек төшөн­сәнең төҫһөҙләнеүе лә борсой мине. Быуындар бәйләнеше – ғүмерҙең дауам ителеше бит ул. Шул мөнәсәбәттәр һөҙөмтә­һендә халҡыбыҙҙың ғөрөф-ғәҙәттәре, йолалары бөгөнгә тик­лем килеп еткән, һәр кеше­нең үҙбилдәләнеш нигеҙе бит ул. Һис шикһеҙ, ошондай бәйлә­нештәр ныҡ булғанда, рухи яҡтан бөтөн кү­ңелле, маҡсатлы шәхес тәрбиәләнә, минеңсә.

Ғөмүмән, телен, илен, хал­ҡын хөрмәт иткән нәҫел ҡал­дырған, балаларына донъяуи ғына түгел, рухи ҡиммәттәрҙе лә һеңдерә алған ғаиләләр ни тиклем күберәк икән, респуб­ликабыҙҙың нигеҙе лә шул тиклем ныҡ буласаҡ.

– Әңгәмә өсөн ҙур рәхмәт, Әлиә!