+18 °С
Дождь
Йәмғиәт
28 Января 2020, 10:16
Ижад кешеһенә йәш өсөн сиктәр юҡ
Тыуған яғыма ҡайтып әйләнгән һайын, уны үҙемсә яңынан асам, тигәйне иптәшем. Ә бына Рәсәйҙең атҡаҙанған рәссамы, БАССР-ҙың халыҡ рәссамы, ҡылҡәләм оҫтаһы Федор Кащеев белдереүенсә, өлкәнәйгән һайын тыуған төйәк магниттай үҙенә тарта, ә инде унан алған тәьҫораттарҙы әйтеп аңлатырлыҡ түгел. Айырыуса ижад кешеһе тыуып үҫкән яҡтарынан илһам, көс ала.
Тыуған яғыма ҡайтып әйләнгән һайын, уны үҙемсә яңынан асам, тигәйне иптәшем. Ә бына Рәсәйҙең атҡаҙанған рәссамы, БАССР-ҙың халыҡ рәссамы, ҡылҡәләм оҫтаһы Федор Кащеев белдереүенсә, өлкәнәйгән һайын тыуған төйәк магниттай үҙенә тарта, ә инде унан алған тәьҫораттарҙы әйтеп аңлатырлыҡ түгел. Айырыуса ижад кешеһе тыуып үҫкән яҡтарынан илһам, көс ала.
Кем тураһында һүҙ барғанын аңлағанһығыҙҙыр. Бөйөк рәссам Федор Александровичтың исеме республикабыҙҙа ғына түгел, тотош илебеҙҙә лә яҡшы таныш, хатта унан ситтә. Яҡташыбыҙҙы күптәр башҡорт һынлы сәнғәтенә нигеҙ һалыусыларҙың береһе булараҡ та белә. Ошо көндәрҙә танылған ижадсы 85 йәшлек юбилейын билдәләне.
Күркәм юбилейы көндәрендә уның юлы ҡанат нығытҡан Асҡын районына төштө. Федор Кащеев район тураһында күберәк мәғлүмәт алыу һәм халыҡ янында булыу маҡсатында Асҡын тарафтарында күп йөрөнө, бер нисә урында осрашыуҙар ойошторҙо.
– Ижад кешеһенә йәш өсөн сиктәр юҡтыр, – тип һөйләй әңгәмәсем. – Донъяны бүтәндәр шикелле ҡабул итәм, тик уны ҡағыҙға башҡаса төшөрәм. Шул ғына айырма. Әйткәндәй, үҙемде бер ҡасан да тыуған яғымдан айырманым, форсат сыҡҡан һайын Асҡынға ҡайтырға ашҡындым. Уңыштарына һөйөндөм, уны алға ебәреү өсөн кәңәштәремде еткерҙем.
Шул йәшкә етеүҙең сәбәптәрен дә һорашмай ҡалманыҡ. Бер ҡасан да үҙемде сикләп йәшәмәнем. Иркенлектә ғүмер итеүҙе бер нимә лә алмаштырмай тигән яуапты унан ишеттек.
Осрашыуҙар тураһында һүҙ башлағайныҡ. Матур байрам айҡанлы, Асҡын районының Асҡын ауылындағы “Тирмән” балалар ижады үҙәгендә ижад әһеле менән осрашыу йәнле үтте, бай йөкмәткеле күргәҙмә эшләне. Шулай уҡ Асҡын ауылының 1-се мәктәбендә лә оҫта уҡыусы балалар менән аралашты, уңыш сере тураһында һөйләне.
– Тыуған яғыма һәр саҡ ҡанатланып ҡайтам, еңелсә тулҡынланыу ҙа юҡ түгел, – тип дауам итә һүҙен Федор Кащеев. – Балаларҙың рәсемгә ынтылыуын күреү айырыуса ҡыуаныслы. Араларында шул хәтлем оҫталары осраштырғылай. Педагогтарға ундай шәп рәсем төшөрөүселәрҙе, ғөмүмән, талантлыларҙы үҫтереү кәрәклеген әйттем.
Мәктәп уҡыусыһы Рәҡип Фуатовҡа уҡытыусыһы рәсем дәресендә уға һәр саҡ “бишле” билдәһе ҡуя, һүрәттәрҙе килештереп төшөрә алғаны өсөн. Ҙур үҫкәс, малайҙың рәссам булып китмәүе лә бар, әммә бәләкәйҙән матурлыҡты бөтә тулылығында күреп өйрәнгәндәр башҡаларҙы яҡшылыҡҡа өндәй, яҡтылыҡҡа саҡыра. Малай яҡташы менән осрашыуына шатланып бөтә алмай.
Шул иғтибарға лайыҡ, Федор Александрович ише шәхестәр үҫеп килгән йәш быуынға һәр йәһәттән дә өлгө ролен үтәй.
Асҡын районы.
