Баҡсаңды рәсмиләштерҙеңме?

Хәтерегеҙгә төшөрәбеҙ: “дача амнистияһы” Рәсәйҙә 2006 йылдың 1 сентябрендә ҡабул ителгәйне. Хәҙер закон сығарыусылар уны тағы биш йылға оҙайтмаҡсы. Быға, бәлки, коронавирус пандемияһы ла сә­бәп­селер, сөнки тап ошо осорҙа күптәр дачаны йәйге ял урыны ғына түгел, даими йәшәү торлағына ла әйләндерҙе.

Шулай итеп, күптәр ҡурса­ла­ныу­ҙы тәбиғәт ҡосағында, шау-шыулы ҡаланан, күп ҡатлы йорттан ситтә үткәреү күпкә еңелерәк, ҡулайлыраҡ тип һананы. Шуға ситтән тороп уҡыу­ға, эшләүгә күсерелгән уҡыусылар, студенттар, хеҙмәткәрҙәр һәм хаҡлы ялдағылар үҙ дачаһына юлланды.

Йәйге ялды да күптәр курорттарҙа түгел, баҡса участкаларында үткәрҙе. Һөҙөмтәлә халыҡтың күп өлөшө уларҙы законлаштырырға ашыҡты. Бынан тыш, дачаһына зәңгәр яғыулыҡ, ут, һыу үткәрергә һәм ҡала ситендәге торлағын ҡуртымға бирергә теләгән­дәргә күсемһеҙ милеген теркәтергә тура килде. Әммә быйыл пандемия һөҙөмтәһендәге сикләүҙәр “дача амнистияһы” хоҡуғынан 2021 йылдың 1 мартына тиклем файҙаланыу мөмкинлеген ҡыҫҡартты.

“Дача амнистияһы” – ул баҡса­лар­ҙағы торлаҡ-ҡоролмаларҙы рәсмиләш­тереүҙең ябай ысулы. Башта баҡса­сылар үҙҙәренең ер участкаһын бер документ нигеҙендә рәсмиләштереү мөмкинлегенә эйә булғайны. Ул акт, килешеү, таныҡлыҡ йәки хужалыҡ китабынан яҙма ине. Ә 2017 йылдың 1 ғинуарынан тағы бер өҫтәмә документ – кадастр инженеры ғына төҙөй алған техник план – талап ителде.

2019 йылда тағы бер өҫтәмә талап барлыҡҡа килде: йорт урынлашҡан ер биләмәһенең сиктәре тураһындағы мәғлүмәттәрҙе Берҙәм дәүләт реестрына индереүҙе һоранылар. Ошо уҡ йылдың 1 мартынан 1 авгусҡа тиклем “дача амнистияһы” урынына ком­мер­цияға ҡарамаған баҡсасылыҡ ширҡә­тенә ҡоролмаларҙы теркәү ха­ҡында хәбәр итеү тәртибе ғәмәлдә булды: был ойошмаға төҙөлөштөң баш­ла­ны­уы һәм тамамланыуы хаҡын­да хәбәр итеү кәрәк ине. Тимәк, ауыл биләмә­ләрендә төҙөлөш йәки үҙгәртеп ҡороу өсөн рөхсәт ҡағыҙы талап ителде.

Һөҙөмтәлә урындағы хакимиәттән ҡо­ролманың ҡала төҙөлөшө параметр­ҙарына тура килеүе хаҡындағы белешмәне алыу өсөн өҫтәмә рәүештә ер участкаһының ҡала төҙөлөшө планын, файҙалы ҡаҙылма байлыҡтарҙың юҡлығы тураһындағы белешмә кәрәк ине. Өҫтәүенә ер участкаһы аэропорт биләмәһенә яҡын осраҡта “Росавиация” һауа транспорты федераль агент­лығы менән килешеү талап ителде.

Әгәр баҡса мәҙәни мираҫ тип та­нылған биләмәлә булһа, Мәҙәни мираҫ объекттарын дәүләт һаҡлауы буйынса идаралыҡтан ризалыҡ кәрәк. Был процедуралар ваҡытты күп алды һәм шуға ошо осорҙа коммерцияға ҡара­ма­ған баҡсасылыҡ ширҡәтендәге тор­лаҡты теркәү күләме кәмене. Һөҙөм­тә­лә закон сығарыусылар “дача амнис­тияһы”н 2026 йылға тиклем оҙайтҡанда халыҡтың был процедураны ябайлаш­тырырға тигән теләген иҫәпкә алған.

2019 йылдың 1 ғинуарынан өйҙәргә һәм коммерцияға ҡарамаған баҡса­сылыҡ ширҡәттәрендәге торлаҡҡа ҡала төҙөлөшө талаптары бер үк. Бынан тыш, баҡсаларҙа ла даими йәшәү урыны булараҡ теркәлергә мөмкин булды. Тимәк, “дача амнистияһы” биш йылға оҙайтылһа, тағы күптәр күсемһеҙ милеккә хоҡуғын законлаштыра ала­саҡ. Әйткәндәй, “Российская газета” баҫмаһы хәбәр итеүенсә, “дача амнис­тияһы” хоҡуғы барлыҡҡа килгәндән алып илдә 13 миллиондан ашыу ­күсемһеҙ милек объекты рәсмиләш­терелгән. Был – Рәсәйҙәге 60 миллион күсемһеҙ милек хужаһы иҫәпләнгән 72 мең баҡса берекмәһе.