Был предприятиела күпселек ҡатын-ҡыҙҙарҙың хеҙмәт итеүе уның тышынан уҡ күренеп торған кеүек. Фабрика эргәһенә төрлө төҫтәге, ыҡсым ғына автомобилдәр теҙелгән. Йәй иһә уның алды гөл-сәскәгә күмелә. Былтыр биләмәгә арт-объект – бетон ҡатыш тимерҙән эшләнгән теген машинкаһы һыны ҡуйылған, әлеге мәлдә бинаның тышын сағыу төҫтәге заман материалы менән көпләү эштәре тамамланыу өҫтөндә. Цехтарҙың эсе таҙа, йылы, тәҙрә төптәрен гүзәл зат хәстәрләп үҫтергән гөлдәр биҙәй.
Предприятиеға 1971 йылда нигеҙ һалына. Таусылар ҡалаһы йылдам темптар менән үҫешә башлағас, ҡатын-ҡыҙҙарҙың мәшғүллеген тәьмин итеү маҡсатында, тегеү фабрикаһы асыу тураһында мөһим ҡарар ҡабул ителә.
Ярты быуат эсендә ауырлыҡтарҙы ла күп күрә фабрика, уны банкрот тип иғлан иткән саҡтар ҙа була, һатырға ла уйлайҙар. Шуға ҡарамаҫтан, заман һынауҙарын лайыҡлы үтә Учалы тегенселәре.
Предприятие менән егерме йыл, 1979 йылдан алып эшләп, ҙур тәжрибә туплаған, был өлкәнең бар нескәлектәрен белгән талапсан, эшлекле директор, БР-ҙың атҡаҙанған еңел сәнәғәт хеҙмәткәре Фәйрүзә Степаненко етәкселек итә.
Хеҙмәт процесын дөрөҫ ойоштора белеү, заман ағышынан артта ҡалмау, коллективтың тырышлығы арҡаһында бөгөн Өфө эш кейеме комбинаты ҡарамағындағы “Учалы тегеү фабрикаһы” яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте Урал аръяғы еңел сәнәғәт тармағында иң эре һәм ҡеүәтле предприятиеларҙан иҫәпләнә, йылдан-йыл үҫешә, яңы эш урындары булдырыла. 2014 йылда 200 урынға иҫәпләнгән яңы тегеү цехы ла асыла.
Әлеге мәлдә фабрикала 700-гә яҡын кеше эшләй, уларҙың 95 проценты – ҡатын-ҡыҙ, 90 хеҙмәткәр декрет ялында.
Заказдар күп, бөгөн фабрика өс йөҙҙән ашыу төр изделие тегә. Урындағы предприятие-ойошмаларҙың барыһы ла тиерлек йылдар дауамында һыналған, ышаныслы Учалы тегенселәре хеҙмәте менән ҡуллана. Эре заказсылар араһында “Рәсәй тимер юлдары”, “Роснефть”, “Башнефть”, “Газнефть”, “Трансгаз” компаниялары, “Росгвардия” хеҙмәте бар.
– Хәҙерге формаларға, эш кейемдәренә талаптар ҡаты. Улар хеҙмәткәрҙе һауа торошоноң үҙгәреп тороуынан, зарарлы еҫтәрҙән, матдәләрҙән, бөжәктәрҙән һ.б. һаҡларға һәм шул уҡ ваҡытта еңел дә, уңайлы ла булырға тейеш. Заказсылар замандан ҡалышмай, эш кейеме моделдәрен даими камиллаштырырға ынтыла.
Мәҫәлән, бөгөн беҙ Рәсәй тимер юлдары компанияһы өсөн яңы төр туҡыманан, яңы модель буйынса тегелгән кейем өлгөләрен әҙерләйбеҙ. Ошо көндәрҙә тендер ойоштороласаҡ. Әгәр ҙә беҙҙең өлгөләргә өҫтөнлөк бирелһә, икенсе ярты йыллыҡтан ҙур заказ буйынса эш башлаясаҡбыҙ, – ти Фәйрүзә Ғәйдәни ҡыҙы.
Әлбиттә, ҡатмарлы кейем тегеү өсөн заманса ҡорамалдар, яңы технологиялар ҡулланып эш итер кәрәк. Фабрика уларҙы даими яңыртып тора. Һуңғы өс йылда ғына 62 миллион һумлыҡ 142 берәмек ҡорамал һатып алынған.
Хеҙмәткәрҙәрҙең һөнәри оҫталығын күтәреүгә лә ҙур иғтибар бүленә.
Былтыр көҙ фабриканың 112 хеҙмәткәре “Демография” милли проектына ярашлы һөнәри әҙерлек һәм квалификация күтәреү курстары үткән.
Өс ай дауамында белем алыусылар автомат тегеү машиналарын хеҙмәтләндереү йәһәтенән белемен, оҫталығын камиллаштырған, юғары етештереүсәнлек серҙәренә төшөнгән, менеджмент йүнәлештәрен өйрәнгән, финанс һәм һанлы технологиялар буйынса грамоталылығын арттырған.
Барыһы ла хеҙмәткәрҙең үҙенән тора
Һөҙөмтәле эш өсөн фабрикала бөтә шарттар ҙа тыуҙырылған. Ауылдарҙан йөрөп эшләгәндәргә автобус та бүленгән.
Иманғол ауылында йәшәгән Гүзәлиә Тажетдинова – алты бала әсәһе, ҡыҙғанысҡа ҡаршы, тормош иптәше йәшләй мәрхүм була.
– Фабрикаһыҙ тормошомдо күҙ алдына ла килтерә алмайым, балаларымды аяҡҡа баҫтырыуы бик ауыр булыр ине. Хеҙмәт хаҡы менән ҡәнәғәтмен, төрлө социаль ярҙам да даими күрһәтелә. Эш графигы ла бик уңайлы, ауылыбыҙҙан автобус менән килеп алалар, эштән һуң алып ҡайталар. Коллективыбыҙ татыу, бер ғаиләгә әйләнеп бөткәнбеҙ, – ти ете йыл тегенсе-оператор булып эшләүсе алдынғы хеҙмәткәр.
Фабрикала Учалынан ғына түгел, күрше райондарҙан да вахта ысулы менән килеп эшләүселәр бар. Өфө эш кейеме комбинаты ситтән килгән хеҙмәткәрҙәр өсөн дөйөм ятаҡ төҙөтә.
Рәзилә Ишбаева Бөрйән районы Мәһәҙей ауылында йәшәй. Өфөлә тегенсе һөнәренә уҡый. Өйҙә заказдар буйынса ла эшләп ала. Былтыр ноябрҙә Учалы тегеү фабрикаһына эшкә урынлаша.
– Өйрәнеп киткәнсе тәжрибәле остаз беркеттеләр. Эш процесы автоматлаштырылған, шуға күрә компьютерҙы яҡшы белеү ҙә кәрәк. Беренсе өс айҙа стипендия түләнде. Ҡыҫҡа ҡына ваҡыт эсендә коллективҡа өйрәнеп тә киттем. 15 көн эшләйем, 15 көн ял итәм. Ятаҡта йәшәр өсөн бөтә шарттар ҙа тыуҙырылған: иркен аш-һыу бүлмәһе, душ инеү, ял итеү урындары ла бар. Кер йыуыу өсөн махсус урында автомат машиналар ҡуйылған, һыуытҡыс, микротулҡынлы мейес, телевизор ҙа хәстәрләнгән. Өҫтәүенә, юлға киткән сығымдар ҙа ҡаплана. Эш хаҡы ҡәнәғәтләнерлек, хеҙмәт күләменә ҡарап түләнә. Күпме көс түгәһең, шунса аҡса алаһың. Барыһы ла үҙеңдән тора, – ти хеҙмәткәр.
Талаптар теүәл үтәлгәс, эштә тотҡарлыҡ юҡ
Билдәле, бар донъяны хәүефкә һалған коронавирус инфекцияһы эре сәнәғәт предприятиелары эшмәкәрлегенә йоғонто яһамай ҡалманы. Ә Учалы тегеү фабрикаһы пандемияның ҡыҙған ваҡытында ла хеҙмәтен бер көнгә лә туҡтатманы.
– Предприятиебыҙҙа эшләүселәрҙең күбеһе – ҡатын-ҡыҙ. Байтағы – ғаиләлә берҙән-бер аҡса эшләүсе, ҡайһы берәүҙәренең ире төрлө сәбәп менән эшһеҙ ҡалған. Әгәр пандемия ваҡытында фабрика туҡтап ҡалһа, күҙ алдына килтерегеҙ, ул ғаиләләр менән нимә булыр ине?
Икенсенән, ниндәйҙер арала эшләмәһәк, заказсыларыбыҙҙы ла юғалтыр инек. Ҡорамалдарҙы ла оҙаҡ ваҡытҡа туҡтатырға ярамай, – ти предприятие директоры.
Шуны ла билдәләп үтеү мөһим: фабрикала яҙғы пандемия ваҡытында бер генә кеше лә ауырымаған, инфекция йоҡтормаған. Былар барыһы ла – хәүефһеҙлек талаптарын теүәл үтәү һөҙөмтәһе.
Ағымдағы йылдың май айында битлектәр етештереү маҡсатында яңы линия сафҡа ингән. Пандемияның иң ҡоторған мәлендә сменаһына 60 мең битлек сығарып, күпме яҡташтарын аяуһыҙ сирҙән һаҡлап алып ҡалды икән Учалы тегенселәре! Улай ғына түгел, ауыр осорҙа фабрика Учалы үҙәк дауаханаһы, “Урал” шифаханаларына бағыусылыҡ ярҙамы күрһәтә – “ҡыҙыл зона”ла көрәшеүсе табиптарҙы махсус кейемдәр менән тәьмин итә.
Предприятие ҡала-райондың йәмәғәт тормошонда, төрлө мәҙәни, спорт сараларының уртаһында ҡайнай. Фабрикала профсоюз комитеты актив эшләй. Ҡатын-ҡыҙҙарҙың ялын, буш ваҡытын файҙалы итеп ойоштороуҙы, сәләмәтлеген нығытыуҙы, балаларын, ғаиләләрен хәстәрләүҙе тәү маҡсат итеп алған ойошма. Фәйрүзә Ғәйдәни ҡыҙы үҙе әсәй, өләсәй булараҡ та был мәсьәләгә етди ҡарай.
– Ҡатын-ҡыҙ – ғаилә тотҡаһы, ата-әсәләр йыйылышына, байрамдарға, башҡа сараларға ла, ғәҙәттә, әсәйҙәр йөрөй, балалары ауырып китһә, әсә кеше больничныйға сыға. Коллективыбыҙ тулыһынса тиерлек ҡатын-ҡыҙҙарҙан торғас, беҙ был хәлгә аңлап ҡарайбыҙ. Предприятие иҫәбенә шифаханаға курсовкалар, йәйге осорҙа балаларға ял лагерҙарына путевкалар, байрамдарҙа бүләктәр хәстәрләргә тырышабыҙ. Шулай ҙа был бик аҙ, фабрика иҫәбенә генә беҙ һәр кемдең ихтыяжын ҡәнәғәтләндерә алмайбыҙ. Дәүләтебеҙ ғаилә сәйәсәтенә иғтибарын тағы ла нығыраҡ арттырһа ине, – тигән теләген белдерҙе етәксе.
Һуңғы йылдарҙа әле ул, әле был предприятиела ҡыҫҡартыуҙар булған, оптималләштереү саралары күрелгән, тигән хәбәрҙәр йыш ишетелгән осорҙа Учалы тегеү фабрикаһының, киреһенсә, көндән-көн үҫеш кисереүе, заказдары артыуы, матди-техник базаһы нығыныуы бында тырыштар хеҙмәт итеүе, ойоштороу сәйәсәтенең дөрөҫ алып барылыуы тураһында һөйләй.
Ярты быуатлыҡ данлы тарихы булған фабриканың өлгәшәһе уңыштары алдалыр әле.