Усаҡ яғып, ҡаҙан аҫып, ашнаҡсылар һынау тотто

Бөрйән районының Иҫке Монасип мәктәбе аш-һыуҙы һәм һөнәрмәндәрҙе данлап ҙур байрам үткәрҙе. Нимә генә тимә, һәр ҡатын-ҡыҙ – ашнаҡсы, ә беҙҙең тормошто туҡланыуһыҙ күҙ алдына ла килтереп булмай. Бигерәк тә “ир-егеттең йөрәгенә юл – ашҡаҙан аша” икәнен яҡшы белгән гүзәл зат аш-һыу әҙерләүгә көсөн дә, ваҡытын да йәлләмәй.

Һуңғы йылдарҙа мәктәптәге туҡла­ныу системаһына ла ҙур иғтибар бүленеп, балаларға әҙерләнгән ризыҡ­ҡа талаптарҙың көсәйеүе ашнаҡсы һөнәренең яуаплылығын арттырҙы. Бына ошоларҙың барыһын да күҙ уңында тотоп, Иҫке Монасип мәктәбе директоры Данил Ҡотлобаев хыялында йөрөгән “Йыл ашнаҡсыһы” конкурсын тормошҡа ашырҙы.

Дәрт-дарманы ташып торған ди­ректорҙың идея биреүе генә етә, берҙәм коллектив, йәһәт кенә күтәреп алып, бына тигән итеп ойоштороп та ҡуя. Был юлы ла Марина Йыһанурова, Азат Әйүпов, Гөлфирә Көнәфина байрамды күңелле итеп алып барһа, профком рәйесе Зөлфиә Буранова, һәр ваҡыттағыса, матур бүләктәр хәстәрләп, сараны юғары кимәлдә үткәреүгә үҙ көсөн һалды.

Конкурсты асыу тантанаһында Бөрйән район хакимиәте башлы­ғы Ғәзиз Манапов, Иҫке Монасип ауылы хакимиәте башлығы Хәбир Йомағолов ҡатнашып, ашнаҡсы­ларҙы һөнәри байрамдары менән ҡотланы, изге теләктәрен еткерҙеләр. Был бәйге­селәрҙә сәм, дәрт уятты. Аш-һыу бәйгеһендә Иҫке Монасип, Нәби, Тимер мәктәбе, Иҫке Монасип балалар баҡсаһы, Яңы Монасип мәктәп-балалар баҡсаһы ашнаҡсылары һынау тотто.

Шуныһы ҡыуандыра: ауыл ҡатын-ҡыҙҙары, олоһо-йәшенә ҡарамай, заман менән бергә атлаһа ла, аш-һыу тирәһендәге тарихта ҡала барған көнкүреш ысулдарын да онотмай. Өҫтән ҡар ҡатыш ямғыр яуып торһа ла, бәйге талаптарына ярашлы, “һә” тигәнсә усаҡ яғып, ҡаҙан аҫып, былау бешерҙеләр, ҡуҙ төшөрә һалып, самауыр ҡайнаттылар.

Ҡул ҡото тигән төшөнсә лә бар. Бәйгеселәр, бер үк һурпаға үҙҙәре ҡырҡып килтергән туҡмасты һалып, аш әҙерләне, әммә һәр береһенең тәме үҙенсәлеге менән айырылып торҙо. Иҫ киткес бит!

Милли ризыҡ өсөн айырым бәй­ге ойоштороуҙың кәрәклеге лә ҡалманы, сөнки аш-һыуҙағы миллилек – беҙҙең ҡанға һеңгән көндәлек ысынбарлыҡ. Был юлы ла конкурс талаптары буйын­са туҡмас киҫеп аш бешерергә ине. Ашнаҡсылар уның эргәһенә – ҡорот, үлән сәйе янына бал ҡуйҙы, сөн­ки бүтәнсә булыуы ла мөмкин түгел, беҙ тап ана шулай туҡланып өйрәнгәнбеҙ.

Бөгөнгө ашнаҡсы заман менән бергә атлай. Ысынлап та, һәр өҫтәл, зауыҡ менән биҙәлеп, ризыҡ төрлөлөгө менән күҙҙең яуын алып, үҙенә саҡырып тора ине. Бәйгесе­ләрҙең махсус рецепт өлгөһө буйынса әҙерләгән салат, торт, десерт кеүек ризыҡтары ла телде йоторлоҡ тәмле булды.

Ойоштороусылар байрамды үҙен­сәлекле һәм ҡыҙыҡлы итеп үткәреүгә фантазияһын да, көсөн дә йәлләмәгән. Ашнаҡсыларҙың һөнәри һәләттәренән тыш, сос­лоғон, зирәклеген, етеҙлеген дә һынап: ит турағысты һүтеп, кире ҡороу, дөгө ярмаһы араһынан ҡарабойҙайҙы сүпләү, хатта “Штиль” мото­бысҡыһын тоҡанды­рып һүн­дерә белеү кеүек ярыштар үткәрҙеләр. Һуңғыһы усаҡ тоҡандырыу өсөн утын әҙерләй белеү кәрәк­леген күҙ уңында тотоп һыналды. Ә бәйге­селәр һынат­маны, СанПин талаптарына ҡағы­лышлы һорау­ҙарға ла яуап бирҙе, ризыҡтарын яҡланы, йырланы, уйнаны. Бына шулай онотолмаҫ һәм ҡабатланмаҫ көн булып тарихта ҡалды ауылы­быҙҙа ғына түгел, районда тәүге тапҡыр үткәрелгән Ашнаҡсылар көнө.

Ә бәйге һөҙөмтәләренә кил­гәндә, Яңы Монасип башланғыс мәктәбе һәм балалар баҡсаһы ашнаҡсыһы Зөһрә Яҡупова еңеүсе исеменә лайыҡ булды. Икенсе урынға – Нәби мәктәбенән Гөлсинә Ибәтуллина, өсөнсө урынға Иҫке Монасип балалар баҡсаһы ашнаҡ­сыһы Гөлшат Йомағолова лайыҡ булды. Командалар араһында Яңы Монасип ашнаҡсылары – беренсе, Иҫке Монасип ауылының “Ҡар­луғас” балалар баҡсаһы – икенсе, Иҫке Монасип мәктәбе өсөнсө урынға сыҡты. “Байрам салаты” но­минация­һында – Гөлшат Йо­ма­ғолова, “Йәй еҫе” но­мина­цияһында – Зөһрә Яҡу­пова, “Кулинар импровизация” номина­цияһында – Гөл­синә Ибәтуллина, ә “Сәйгә иң тәмле торт” номи­нация­һында Иҫке Монасип мәк­тә­бенән Таңсулпан Бай­мырҙина еңеүсе тип табылды. Иҫке Монасип ҡатын-ҡыҙҙар сове­тының махсус бүләге Тимер мәк­тә­бе ашнаҡсы­ларына тапшырылды.

Динара ҠОТЛОБАЕВА.

Бөрйән районы.