Туйына ла саҡырманы...

Зилә менән мин – беренсе кластан әхирәттәр, бер ҡасабала тыуып үҫтек. Икебеҙ ҙә университеттың иҡтисад факультетына уҡырға индек. Әлегәсә уртаҡ тел табып, серҙәрҙе уртаҡлашып йәшәнек.

Кисә мин уның туйында булдым, йәштәрҙең бәхетенә ҡыуанып, ихлас теләктәр менән әхирәтемде кейәүгә бирҙем. Тик кәйефте ҡырған, мине аптырашта ҡалдырған бер ваҡиға башымдан сыҡмай, күңелде ҡырып тик тора. Артабан бығаса айырылмаҫ дуҫ, йәшлек серҙәше булған, көн дә осрашып та һөйләшер һүҙҙәребеҙ бөтмәгән әхирәтем менән юлдарыбыҙ айырылмаҫмы? Юҡ, эш башы һис кенә лә уның тормошҡа сығыуында түгел...

Мин Зиләнең ауылдағы татыу, уңған ғаиләһен яҡшы беләм. 10 йәшкә өлкән апаһы байтаҡ йылдар Финляндияла йәшәй,  тыуған яҡҡа һирәк ҡайта. Әле лә һеңлеһенең туйына килә алмаған, бүләккә аҡса ғына ебәргән. Атаһы Миңлебай ағай алсаҡ, ярҙамсыл кеше булып иҫтә ҡалған. Бәләкәй саҡта йыш ҡына беҙҙе һыу буйына үҙебеҙҙе генә ебәрмәй яр буйында ҡарауыллап ултыра торғайны. Бөтә урам балалары уны яратты, йәйен еләккә йөрөттө, ҡышын шыуғалаҡ яһап, бәләкәстәрҙе һөйөндөрҙө. Ғүмер буйы урмансы булып эшләне, ундағы һәр ағасты, һәр яланды яҡшы белә, сөнки уның мәктәпкә килеп, беҙгә урманды һаҡлау кәрәклеге, ундағы хайуандар, бөжәктәр донъяһы хаҡында һөйләгәнен ауыҙыбыҙҙы асып, ҡыҙыҡһынып тыңлай торғайныҡ. Бер аҙ һылтаңлап  атлаһа ла, уға бер ниндәй ҡушамат та йәбешмәне (ғәҙәттә, ауылда аҙ ғына кәмселеге булған кешене аяп тормайҙар, исем атайҙар).

Зиләнең әсәһе өй буйлап йөрөп почта, пенсия таратты, халыҡ уны гел ихтирам менән иҫкә ала. Айырыуса өлкәндәр Ғәлиә апайҙы көтөп алды, сөнки пенсионерҙарға газға, утҡа түләргә ярҙам итте. Хәҙер хаҡлы ялда инде. Бындай атай-әсәй менән бары ғорурланырға ғына кәрәк. Төпсөк ҡыҙҙары Зиләне нисек яратыуҙары, уның өсөн йән атыуҙары, нимә теләһә, шуны алып бирергә тырышыуҙары – үҙе айырым ваҡиға. Әхирәтем уларҙың был “йомшаҡлығын” яҡшы белде, һәр мөмкинлектән яйы сыҡҡан һайын файҙаланырға тырышты.

Зилә яратып йөрөгән егетенә үҙе теләп кейәүгә сыҡты. Марсель – беҙҙең факультет деканының ейәне, аҡыллы, перспективалы, “үҫә” торған студент. Әхирәтемдең һөйләүенә ҡарағанда, тәүҙә профессорҙар ғаиләһе уның өйләнеүенә ҡаршы төшөп маташһа ла, ғишыҡ утында янған улдарының тиҫкәрелеген еңә алмаған. “Йә Зиләгә өйләнәм, йә йорттан китәм” тигәс, ни эшләһендәр – күнгәндәр.

Туй туй инде, тәүҙәрәк ул ҡунаҡтарҙың күпселеген тәшкил иткән университет ғалимдарының йыйылышын хәтерләтһә, аҙаҡҡа табан “дилбегәне” йәштәр ҡулына алды. Тик түр башында Миңлебай ағай менән Ғәлиә апайҙың булмауы мине аптыратты. ЗАГС-та никах танытмаһын алғандан һуң, мин Зиләнән ата-әсәһенең ҡасан киләсәген, тантанаға ниңә һуңлауҙарын һорашҡайным инде. “Әлләсе”, – тип яурындарын ғына һелкетте ул саҡта әхирәтем.

Туй шау-гөр килеп барғанда, форсат табып, тағы ла төпсөнә башлағас, әхирәтем уларҙы саҡырмағанын әйтергә мәжбүр булды. “Туй булмаясаҡ, ЗАГС-та теркәлгәндән һуң йәштәр менән генә байрам итәсәкбеҙ – Марсель шулай ҡарар итте”, – тип төпсөк ҡыҙҙарының туйын түҙемһеҙлек менән көткән ата-әсәһен алдаштырған Зилә.

– Йәл, был тиклем рәхимһеҙ икәнеңде күрмәгәнмен. Уларҙың һине нисек өҙөлөп яратҡанын беләһең дәбаһа, нисек күҙҙәренә күренерһең? Бөгөн һинең бәхетең хаҡына Миңлебай ағай менән Ғәлиә апай нимә генә эшләмәҫ ине!

Ул күҙен дә йомманы, ҡоро ғына яуапланы:

– Туйыма килмәйенсә, улар миңә “бүләк” әҙерләне – ҙур ҡунаҡтар алдында оятҡа ҡалдырманы. Нисек мин уларҙы саҡырайым, береһе аяғын саҡ-саҡ һөйрәй, икенсеһе урыҫса бер ауыҙ һүҙ әйтә белмәй. Һин күрҙең бит ниндәй контингент йыйылғанын? Үҙеңде минең урынға ҡуйып ҡара!

Яуап ҡайтарманым, барыһын да аңланым. Миңлебай ағай, Ғәлиә апай, зинһар, беҙҙе ғәфү итегеҙ...

-  Динә АРЫҪЛАНОВА