Бөгөнгө байрам нисек барлыҡҡа килгән?

Һағынып көткән яҙыбыҙҙың тәүге билдәһе булған 8 Март та етте! Байрамдың тарихы әллә ҡасанғы, үткән быуаттағы социаль, хатта сәйәси ваҡиғаларға барып тоташһа ла, беҙҙең илдә ул – иң көтөлгән, шатлыҡҡа, өмөт-хыялдарға күмелгән матур, яҡты байрам. 8 Март – беҙҙең өсөн, гүйә, яҙҙың тәүге хәбәрсеһе. Шуның өсөн дә ул беҙгә ҡәҙерле һәм танһыҡ. Байрамыбыҙға ҡағылышлы ҡыҙыҡлы мәғлүмәттәр ҙә бихисап икән.

* Иң ҡыҙығы: Боронғо Римда уҡ гүзәл затты ҡотлар өсөн айырым көн булған. Ирҙәр хәләл ефеттәренә бүләк эшләгән, ә тотҡондағы ҡатын-ҡыҙҙар тотош көнгә ял алған.

* 1914 йылдың 8 Мартында “Работница” журналының беренсе һаны сыҡҡан. Бер быуаттан ашыу баҫма – элек СССР, унан Рәсәй ҡатын-ҡыҙҙарының яратып уҡыған матбуғат сараһы булған, 2024 йылда ғына сығыуҙан туҡтаған.

* 1910 йылдың 8 Мартында француз осоусыһы Элиз де Ларош донъялағы беренсе ҡатын-ҡыҙ пилот дәрәжәһенә өлгәшкән һәм аэропланға идара итеүгә хоҡуҡ биргән лицензияға эйә булған.

* Японияла Халыҡ-ара ҡатын-ҡыҙҙар көнөн байрам итмәйҙәр, шулай булһа ла, унда тотош март буйы тиерлек нәфис затҡа ҡағылышлы махсус көндәр бар икән: Ҡурсаҡтар байрамы, Шафталан (персик) сәскә атҡан көн, Бәләкәй ҡыҙҙар көнө.

* Һиндостанда 8 Мартта Буяуҙар көнөн үткәрәләр, ә ҡатын-ҡыҙға айырым хәрмәт күрһәтеү ваҡыты – октябрь айында, һәм ул тотош 10 көн дауам итә.

* Португалияла ҡатын-ҡыҙҙар 8 Мартты әхирәттәре менән генә билдәләй, ир-атҡа ундай кисәләргә инеү тыйыла. Уларға ҡатындарының, яратҡан ҡыҙҙарының сығымдарын түләргә генә ҡала.

* Мадагаскарҙа 8 Март – ҡатын-ҡыҙҙар өсөн генә ял көнө.

* Ҡытайҙа 8 Март байрамын билдәләһәләр ҙә, ял бирелмәй, ул эш көнө.

* СССР-ҙа ла 8 Март шунда уҡ ял көнө булып китмәгән, баҡһаң. Байрам булған, әммә гүзәл затты берәү ҙә эшкә йөрөүҙән азат итмәгән. Тик 1965 йылдың 8 майында, Бөйөк Еңеүҙең 20 йыллығы алдынан ғына, Халыҡ-ара ҡатын-ҡыҙҙар байрамы ял көнө тип иғлан ителә. Шулай итеп, беренсе 8 Март ялы 1966 йылға тура килә.

* 8 Мартҡа иң күп бүләк ителгән сәскә – ләлә. Был нәфис сәскә яҙ етеп килеүен хәбәр иткән матур билдә булып һанала, шулай бит!

* Хәҙер 8 Март донъяның 30-ҙан ашыу илендә рәсми рәүештә байрам булып һанала.

Әйткәндәй, һүрәттәр араһында 1986 йылда СССР-ҙа байрам хөрмәтенә эшләнгән асылманы күрәһегеҙ, күбегеҙ хәтерләйҙер ҙә әле)