Ни өсөн Өфөлә ағастарҙы ҡырҡалар?

Рәсәйҙә тыйылған “Башҡорт”* ойошмаһының аҡһаҡалдар советы ағзаһы Сәғит Исмәғилев йәнә Салауат Юлаев һәйкәлен реставрациялау буйынса яуаптар талап итә. Был юлы уның дәғүәләре Башҡортостандың Мәҙәни мираҫ объекттарын дәүләт һаҡлауы идаралығы начальнигы Салауат Ҡолбахтинға йүнәлтелгән. Исмәғилев асыулана: ни өсөн Ҡолбахтин 2018 йылда, коррозия асыҡланғас, өндәшмәй һәм урында реставрация сараларын күрмәй? “Фактчекинг по-башкирски” телеграм-каналы хәлгә асыҡлыҡ индерә.

Әммә факттар киреһен күрһәтә. 2018 йылда Ҡолбахтин Мәҙәни мираҫ объекттарын дәүләт һаҡлауы идаралығында эшләмәй. Ул унда 2019 йылда ғына килә, ә 2023 йылда рәсми рәүештә начальник вазифаһына инә. Шулай итеп, ул 2018 йылда һәйкәл буйынса бер ниндәй ҙә ҡарар ҡабул итә алмай.

Әйтергә кәрәк, канал быға тиклем дә Сәғит Исмәғилевкә Салауат Ҡолбахтиндың эш осоро тураһында аңлатып биргән ине.

“Эксперттың” хәтеренә төшөрәбеҙ: һәйкәл баланста Башҡортостандың Мәҙәни мираҫ объекттарын дәүләт һаҡлауы идаралығында түгел, ә Өфө ҡалаһында тора. Шуға күрә бөтә һорауҙарҙы Ҡолбахтинға түгел, ә ҡала хакимиәтенә бирергә кәрәк. Бынан тыш, 2020 йылда тап Мәҙәни мираҫ объекттарын дәүләт һаҡлауы идаралығы мэрияға монументтың тейешле торошон тәьмин итмәгән өсөн штраф һала.

Тайфун Ҡоролтай улы йәнә ҡулына камера ала һәм сираттағы "шедевр"ын бирә. Был юлы - Өфөлә Баязит Бикбай урамы, 19/1 адресы буйынса ихата эсендәге юл. Соҡорҙар. Дөрөҫөрәге, соҡорҙар эргәһендәге өйөмдәр. Блогер драматик рәүештә бармағын һелкетә: "Һеҙ халыҡты мыҫҡыллайһығыҙмы?” Һәм властарҙан шунда уҡ сығып, ремонт эшләргә талап итә.

Әммә ул йәнә яңылыша. Ниндәйҙер мәғәнәһеҙ маҡсатта властарға мөрәжәғәт итеп, ул шәхси биләмәләге соҡорҙарҙы ремонтларға ҡуша. Был соҡорло ер участкаһы муниципалитетҡа йәки республикаға ҡарамай.

Муниципаль хеҙмәттәр хатта теләһә лә, унда бер нәмә лә ремонтлай алмай. Сөнки халыҡ аҡсаһы менән шәхси юлдарҙы йүнәтеү икенсе төрлөрәк атала. Һәм компетентлы органдар менән танышыу хәүефе менән янай. Әммә Тайфунға, күрәһең, барыбер, ул бының өсөн яуап бирергә йыйынмай.

Әгәр халыҡ контролеры роленә дәғүә итһәң, тәүҙә тикшерергә кәрәк, тип киҫәтә блогерҙы “Фактчекинг по-башкирски” каналы. Юғиһә ғәҙеллек өсөн көрәш ғәҙәти хайпҡа әйләнеүе ихтимал.

Лия Хафизова ҡала үҙәгендәге ағастарҙы ҡырҡыу тураһында хис-тойғоло пост баҫтырып сығарҙы. Ул, кеше булараҡ, сәләмәт ағасты ҡырҡыуҙы күреп, ауыртыу кисерә, ә хеҙмәтте һаҡлау өлкәһендә белгес булараҡ, эште башҡарыуҙа ҡағиҙә боҙоуҙар өсөн уңайһыҙланыу кисерәм, тип яҙа. Тик оялыр алдынан бер нисә тапҡыр булһа ла төҙөкләндереү ҡағиҙәләрен уҡырға кәрәк, ә уйлап сығарырға түгел. Дилетант махсус хеҙмәттәрҙең эш сифатын "тикшерә" һәм башҡалар өсөн тәҡдимдәр яҙа башлаһа, шулай килеп сыға ла. “Фактчекинг по-башкирски” каналы хәлгә асыҡлыҡ индерҙе.

Ҡала округында ғәмәлдә булған ҡағиҙәләр буйынса, ҡырҡыу тураһында ҡарарҙы коммуналь хужалыҡ һәм төҙөкләндереү идаралығы һәм “Төҙөлөш контроле хеҙмәте” учреждениеһы вәкилдәре ингән комиссия ҡабул итә. Ағасты авария хәлендә тип таныу өсөн уның серек булыуына, ҡороуына, һыуыҡтан ярылыуына иғтибар итәләр. Ағас сәләмәт булып күренергә мөмкин, әммә был ағасты ел йәки ямғыр ваҡытында хәүефле иткән башҡа етешһеҙлектәрҙе бөтөрмәй. Комиссия тикшереү актын төҙөй, шунан һуң ҡырҡыу билеты бирелә. Бындай документ булмайынса эштәр башланмай. Ағасты “бер кем дә тикшермәгән” һәм “ҡағыҙға кабинетта ҡул ҡуйған” тигән раҫлауҙың дәлиле юҡ һәм ул билдәләнгән процедураға ҡаршы килә.

Хафизованың яҙмаһының икенсе өлөшө хеҙмәтте һаҡлауҙы боҙоуға ҡағыла. Ул эштәрҙең наряд-рөхсәтһеҙ, тейешле кәртәһеҙ алып барылыуын, ә бригада тигәндәре – “ағас ҡырҡҡыс тотҡан ир” тип яҙа. Был - етди ғәйепләү, ул да ысынбарлыҡҡа тап килмәй. Ҡалала ағастарҙы ҡырҡыу хәүефһеҙ эш алымдарын өйрәнгән квалификациялы белгестәр тарафынан башҡарыла. Эш башланыр алдынан уларға маҡсатлы инструктаж үткәрелә. Ағасты ҡырҡыу алдынан биләмә мотлаҡ рәүештә сигнал таҫмаһы менән уратыла. Хеҙмәткәрҙәр шәхси һаҡланыу саралары менән тәьмин ителгән. Йыл һайын улар медицина тикшереүе үтә, ә квартал һайын хеҙмәтте һаҡлау буйынса инструктаждар ҡабатлана.

*БР Юғары суды ҡарары менән ойошма "экстремистик" тип танылды, уның эшмәкәрлеге Рәсәй территорияһында тыйылды.