"Эште бухгалтерияға әйләндермәйек!"

Тәнзилә бер компанияның һатып алыуҙар бүлегендә ун йылдан ашыу эшләй. Хеҙмәттәштәре уны тыныс, үҙ һөнәре буйынса ҙур тәжрибә туплаған белгес һәм һәр нәмәне еренә еткереп башҡарырға күнеккән кеше тип һанай. Әммә ул бер заман коллективтың тормошон ҡырҡа үҙгәртте.

Әгәр Тәнзилә ошо компания хеҙмәттәшлек иткән ойошмаларға  килешеүҙе төшкә тиклем ебәрәм тип вәғәҙә итһә, тимәк, мотлаҡ шулай эшләйәсәк. Әҙерләнгән иҫәп-хисапта артыҡ һан күрһә, уның ҡайҙан килеп сыҡҡанын тапмайынса тынысланмай.

Нәҡ шуға күрә ул эштәге тотҡарлыҡтарҙың үҙе бер системаға әйләнгәнен тәүгеләрҙән булып һиҙҙе.

Март аҙағында директор Вил Абдуллович хеҙмәткәрҙәрҙе кәңәшмәләр бүлмәһендәге ҙур монитор янына йыйҙы. Ул, илле йәш тирәһендәге мыҡты кәүҙәле ир, ҡиммәтле күлдәктәренең еңен төрөп йөрөргә ярата һәм “һөҙөмтә һәр төрлө рәсми талаптарҙан мөһимерәк” тип иҫәпләй.

– Хеҙмәттәштәр, беҙҙә ҡатмарлы осор, – тине ул. – Бер аҙ тырышырға кәрәк. Эштән һуң тағы бер сәғәт-сәғәт ярымға ҡалыуҙан һис ниндәй ҡурҡыныс юҡ. Барыбыҙ ҙа белдекле кешеләр, уртаҡ эштең үҙенән-үҙе башҡарылмаясағын аңлайбыҙ.

Логистика бүлегенән Ләйсән күҙҙәрен түбән төшөрҙө. Уның өйҙә алты йәшлек улы бар, уны балалар баҡсаһынан һуңлатмай алырға кәрәк. Йәш белгес Артур, ризаһыҙлығын йәшерергә ынтылып, ҡулындағы телефонын әйләндергеләне. Ул ҡаланың икенсе осонда йәшәй һәм киске туғыҙҙан һуң өйөнә ике тапҡыр транспорт алмаштырып ҡайта ине.

– Ә өҫтәмә эш өсөн  түләнәсәкме? – тип һораны Тәнзилә.

Вил Абдуллович йылмайып ҡуйҙы. Бигерәк бер ҡатлы һорау бирәләр, йәнәһе.

– Тәнзилә Ғәфүровна, әйҙәгеҙ, эшкә булған энтузиазмды бухгалтерияға әйләндермәйек.

Бер нисә кеше йылмайып ҡуйҙы, әммә йөҙҙәрендә һис шатлыҡ һиҙелмәне.

Ул кистә бүлек сәғәт һигеҙҙә генә таралышты.

Икенсе көндө Тәнзилә үҙенә таблица төҙөй башланы: датаһы, эш башлау ваҡыты, эште тамамлау ваҡыты, тотҡарланыу сәбәбе, хеҙмәткәрҙәрҙең фамилиялары.

Ул бер кемде лә өгөтләмәне. Бары тик Ләйсән янына ғына килде.

– Кисә сәғәт нисәлә ҡайттың?

– Туғыҙынсы яртыла. Ә ниңә?

– Үҙем өсөн яҙып ҡуям.

Бер аҙнанан уға кешеләр үҙҙәре килә башланы.

– Тәнзилә Ғәфүровна, кисә туғыҙ сәғәт ун минутта киттем, билдәләп ҡуйығыҙсы, – тине Артур аҡрын ғына. – Мин компьютерҙан хат ебәргәйнем, унда ваҡыты күренеп тора.

Апрель урталарына “бер-ике сәғәт” тигәне даими киске эштәргә әйләнде. Ҡайһы саҡта хеҙмәткәрҙәрҙе шәмбелә лә эшләргә ҡушалар ине. Етәксе дөйөм чатта “Команда хаҡына кем ярҙам итә ала?” тип яҙҙы. Формаль яҡтан был ирекле кеүек тойолһа ла, баш тартҡандан һуң Вил Абдуллович бер нисә көн буйы теге кешене күрмәмешкә һалышыр йәки кәңәшмәлә “барыһы ла берҙәй бирелеп эшләмәй” тип иҫкәртер ине.

Өйҙә Тәнзилә кухня өҫтәлендә ноутбугын асып, яҙмаларын электрон таблицаға күсерергә ғәҙәтләнде. Эргәһендә ире Марат сәй эсә һәм телефонында яңылыҡтар ҡарап ултыра.

– Тағы уларҙың сәғәттәрен һанайһыңмы? – тип һорамай түҙмәне ул бер мәл.

– Беҙҙең сәғәттәрҙе.

– Һәм бының менән нимә эшләмәксеһең?

Тәнзилә, күҙлеген һалып, танауын ышҡып алды.

– Әлегә белмәйем, – тине ул уйсан ғына. – Ләкин бер нәмә лә яҙып бармаһаң, һуңынан бер нәмә лә булмаған кеүек килеп сығасаҡ.

Марат уға, телефоны өҫтөнән ҡарап, башын ҡағып ҡына ҡуйҙы. Ул ҡатынын бер һүҙҙән аңлай ине – тимәк, Тәнзилә ниндәйҙер ҡарар ҡабул иткән, ләкин әлегә уны әйтмәй.

Майҙа бүлек ҙур контракт әҙерләй ине. Көн һайын тиерлек эштә тотҡарлана башланылар.

Бер көндө Ләйсән Вил Абдулловичҡа килеп, ваҡытында ҡайтып китергә рөхсәт һораны.

– Улымды алырға кешем юҡ.

Етәксе ҡаштарын йыйырҙы.

– Ләйсән, барыһының да шәхси эштәре бар. Ләкин ниңәлер ҡайһы берәүҙәр һөҙөмтә тураһында уйлай, ә икенселәр – тик сәғәттәр хаҡында ғына.

Ләйсәндең ирендәре ҡалтырауын һәм уның тиҙ генә тәҙрәгә боролоуын күреп, Тәнзилә уны яҡлашырға булды:

– Ул өс аҙна буйы сәғәт һигеҙҙән дә иртә китмәй.

Вил Абдуллович яй ғына уға табан боролдо.

– Тәнзилә Ғәфүровна, һеҙҙе кемдер бүлектең адвокаты итеп тәғәйенләнеме әллә?

– Юҡ. Әммә мин ябай факттарҙы иҫләйем.

– Үҙ бурыстарығыҙ менән шөғөлләнегеҙ.

Был һөйләшеүҙән һуң Тәнзилә таблицаға тағы бер графа өҫтәне: “Етәксе ҡушыуы буйынса”. Эш көнө тамамланғандан һуң ебәрелгән хәбәрҙәрҙе, хаттарҙы һәм файлдарҙы һаҡлап барҙы.

Ай аҙағына һигеҙ хеҙмәткәргә ике йөҙ һикһән алты сәғәт йыйылды.

Тәнзилә был иҫәп-хисапты өс тапҡыр тикшерҙе.

Июнь башында бүлеккә министрлыҡтан кадрҙар буйынса инспектор Гүзәл Динисламовна килде. Башта кешене тыңлап, һуңынан бер генә теүәл һорау биреү ғәҙәте булған ҡатын ул. Кәңәшмәлә Вил Абдуллович команданың уңыштары тураһында дәртләнеп һөйләне.

– Хеҙмәттәштәр яуаплы. Эштән һуң да ҡалып ярҙам итәләр, ысын энтузиастар!

Тәнзилә хеҙмәттәштәренең аҫҡа ҡарап шым ғына ултырыуын һиҙә ине һәм, етәксе һүҙен тамамлағас, ул әлеге таблица һалынған папкаһын сығарҙы.

– Энтузиазм тураһында һүҙ сыҡҡас, мин уның һандарҙағы сағылышын алып килдем әле.

Кәңәшмә бүлмәһендә тынлыҡ урынлашты.

Ул өҫтәлгә принтерҙа баҫтырып сығарылған таблицаны һалды.

Вил Абдуллович башта аңламаны. Һуңынан бер нисә битте тиҙ генә аҡтарып сыҡты, һәм йөҙө ҡыҙарып китте.

– Был тағы нимә?

– Бүлектең һуңғы өс ай эсендәге фактик эш ваҡыты. Бында даталар, сәғәттәр, бурыстар һәм раҫлауҙар яҙылған.

– Һеҙҙең үҙ белдегеҙ менән ниндәйҙер табель алып барырға хоҡуғығыҙ юҡ ине!

Тәнзилә уға тыныс ҡына ҡараны:

– Ә кешеләрҙе бушлай эшләргә мәжбүр итергә хоҡуғығыҙ бар инеме?

Артур, хатта тын алмайынса, ҡатып ҡалды. Ләйсән башын күтәрҙе. Гүзәл Динисламовна папканы үҙенә тартты.

– Ике йөҙ һикһән алты сәғәт?

– Кисәге кискә ҡарата, – тип яуапланы Тәнзилә. – Бөгөн тағы ла өҫтәләсәк.

Тикшереү бер аҙна дауам итте. Хеҙмәткәрҙәрҙе берәм-берәм саҡырҙылар, хаттарҙы, хәбәрҙәрҙе һәм системаға инеү ваҡытын сағыштырҙылар.

Вил Абдуллович ойошма буйлап өнһөҙ йөрөнө. Башҡаса ул команда рухы тураһында һөйләмәне һәм эштә сәғәт алтынан һуң ҡалыуҙы талап итмәй ине.

Өҫтәмә эш сәғәттәрен танынылар һәм хеҙмәт хаҡын да шуға ярашлы өҫтәп түләнеләр. Суммалар барыһында ла төрлөсә килеп сыҡты, әммә Ләйсән өсөн был улына йәйге лагерға аҡса ине, ә Артём, ниһайәт, кухняһына яңы өҫтәл һәм ултырғыстар алды.

Бер айҙан Вил Абдулловичты икенсе вазифаға күсерҙеләр. Яңы етәксе беренсе көндө үк былай тине:

– Эш сәғәттәренән һуң ҡалып эшләү тик хеҙмәткәрҙең ризалығы һәм рәсми приказ менән генә мөмкин. Бында миңә батырлыҡ түгел, ә нормаль эш кәрәк.

Ләйсән Тәнзиләгә ҡарап һиҙелер-һиҙелмәҫ кенә йылмайҙы.

Ә кисен улар компьютерҙарын нәҡ сәғәт алтыла һүндерҙе. Тәнзилә лә барыһы менән бергә сығып китте. Тәүге тапҡыр уларҙы бер кем дә уртаҡ мәнфәғәттәр хаҡына тороп ҡалырға өгөтләмәне. Ә ҡуйылған бурыстарҙы рәсми эш сәғәттәре эсендә лә башҡара алыуҙарын барыһы ла белә ине.

Фото: нейроселтәрҙән.