Күрше бабай булмаһа, тормошом нисек булыр ине икән?..

Ул мине һәр саҡ шулай саҡыра торғайны:

— Нәркәс, кил әле, аш ашайбыҙ!

Мин ул саҡта ете йәшлек ҡыҙ инем. Өйөмдә иртәгә ни ашарымды берәү ҙә белмәне. Ә Мәхмүт бабайҙың ҡаҙанынан һәр көн тәмле еҫ сығып торҙо.

Беҙҙең ғаилә элек башҡаса йәшәгән. Атайым да, әсәйем дә эшләне, өйгә ҡунаҡ йыш килде. Мин биш йәштә саҡта беҙгә энекәш өҫтәлде, атайым шатлыҡтан нимә эшләргә белмәй йөрөнө. Ә бер йыл эсендә өс ҡайғы килде: әсәйемдең ата-әсәһе һыуға батып үлде, энекәшем вафат булды, атайымдың әсәһе лә донъя ҡуйҙы. Шунан һуң өйөбөҙҙөң тормошо боҙолдо.

Атайым да, әсәйем дә эсә башланы, эштән ҡалдылар, көн дә ҡысҡырышып торҙолар. Мин йыш ҡына өйҙә яңғыҙым, ас һәм һыуыҡта ултырҙым. Ауылдаштар мине ҡайһы саҡ күрмәмешкә һалышты, ҡайһы саҡ кемдер ярҙам итергә тырышты. Берәүҙәр ашарға бирә, кейем килтерә ине, әммә һәр кем бер һүҙҙе ҡабатлай:

— Элек һеҙҙең ғаилә бик яҡшы ине.

Мин был һүҙҙе ишетеүҙән ҡаса башланым.

Мәхмүт бабай башҡаса булды. Ул миңә һорау бирмәне, ғәйепләмәне лә, йәлләп тә ҡараманы. Тик һәр көн өҫтәл янына ултыртып, ҡайнар аш һалып бирҙе. Мин ашағанда ул ҡаршыма ултырып ҡына торҙо.

Унда ошо тыныслыҡҡа өйрәнеп алдым. Өйҙә ҡысҡырыш, ә бабайҙың өйөндә тик ҡалаҡ тауышы ғына ишетелә ине.

Миңә 14 йәш тулғас, бабай бер көн һөйләшеп ултырғанда әйтте:

— Һин минең ейәнемдең ҡыҙы, Нәркәс. Атайың — минең ейәнем.

Мин оҙаҡ ҡына һүҙһеҙ ултырҙым. Ғүмеремдә беренсе тапҡыр берәүгә кәрәк икәнемде тойҙом.

Бер аҙҙан бабай ауырып китте. Үлер алдынан ул миңә һаҡлыҡ кенәгәһе әҙерләп ҡуйған булып сыҡты һәм былай тине:

— Мәктәпте тамамлағас, был ауылдан кит, Нәркәс. Яңынан тормош башла.

Иртәгәһенә ул вафат булды.

Кенәгәне мин банкаға һалып ҡуйҙым һәм теймәнем. Һигеҙенсе класты тамамлағас, алдым да, документтарымды ла йыйып, район үҙәгенә киттем. Уҡырға инеп, ике ставкала санитар булып эшләнем. Дауаханала йәшәнем, ауырыуҙар менән бергә ашаным. Һуңынан эшкә ебәрелеү сәбәпле, икенсе районға күсеп, өс йыл эшләнем, аҙаҡ өлкә үҙәгенә яҡыныраҡ урынлаштым. Унда ғаилә ҡорҙом, һөнәр алдым.

Атай-әсәйеде күрмәгәнгә 42 йыл. Элек бының өсөн үҙемде ғәйепләмәнем. Әммә һуңғы йылда уларҙы йышыраҡ иҫкә алам: улар нисек йәшәгән, уларға ни булған... Ошоларҙы яҙып сыҡҡас, күңелем еңеләйгәндәй булды. Ә Мәхмүт бабайҙың ашын әле лә онота алмайым.

Фото: нейроселтәрҙән.