Хәйбулла районының Татыр-Үҙәк урта мәктәбе коллективының күпселеге “Башҡортостан” гәзитен алдырыуҙары хаҡында ишеткәс, улар менән яҡындан осрашырға, белем усағы менән танышырға, теләк-тәҡдимдәрен ишетергә теләнек.
Ауылға йәм биреп ултырған ике ҡатлы белем биреү учреждениеһы әллә ҡайҙан саҡырып торғандай. Бигерәк тә капиталь ремонттан һуң бинаны танырлыҡ түгел. Тулыһынса яңыртылған белем усағын ремонтлауға республика һәм район ҡаҙнаһынан аҡса бүленгән. Бөгөн мәктәптә 180 уҡыусы белем ала. Күрше Яковлевка, Байғусҡар, Юлбарыҫ һәм Перволачан ауылдарынан 30 бала мәктәп яны интернатында йәшәй.
Мәктәп директоры Риф Баймырҙин әйтеүенсә, мәктәп 1975 йылда төҙөлгәндән алып капиталь ремонт күрмәгән. Шуға күрә белем усағының ҡайтанан яңы төҫ алыуы – уҡыусылар, уҡытыусылар өсөн генә түгел, ә тотош ауыл халҡының оло ҡыуанысы.
– Мәктәптең төҙөлөш эше ике этапҡа бүлеп башҡарылды. Беренсе этапта бинаның тышҡы яғы һәм ҡыйығы яңыртылды, тәҙрәләр евроға алмаштырылды. Шулай уҡ коридорҙарға өр-яңынан сифатлы плитә түшәнек, ашхана тулыһынса йыһазландырылып, кәрәкле ҡоролмалар һатып алынды. Спорт залы ла өр-яңы төҫ алды: бар талаптарға яуап биргән ремонт эшләнде. Бөтәһе 12 миллион 760 мең аҡса сарыф ителһә, икенсе этапта 4 миллион 906 мең һум аҡса тотонолдо. Шулай уҡ район хакимиәте тарафынан бүленгән 2 миллион 500 мең һум аҡсаға өр-яңы мебель һатып алдыҡ. Мәктәп яны интернатында ла балалар өсөн бар уңайлыҡтар тыуҙырылды. Душ бүлмәһе бар, йылы һыу килә. Уҡыусыларға яҡшы уҡырға, ә беҙгә, педагогик коллективҡа, тырышып эшләргә генә ҡала, – ти Риф Мәжит улы.
Әйткәндәй, коллективта үҙ эшенең оҫталары йыйылған. 24 уҡытыусының 12-һе – юғары категориялы, 22 педагог – юғары белемле. Башҡортостандың атҡаҙанған уҡытыусыһы Рәйфә Тулибаева – “Башҡорт теле һәм әҙәбиәте” бәйгеһе еңеүсеһе, әле уның уҡыусылары республика олимпиадаларында йыл һайын призлы урын яулай. Быйыл ошо уҡ мәктәптең башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы Гөлназ Назарова, мәртәбәле конкурста ҡатнашып, лауреат исемен яулаған. Балаларға математика серен өйрәтêәí Ольга Гавриштың дәрестәрен көтөп ала уҡыусылары. Сығарылыш кластарының йыл да Берҙәм дәүләт имтихандарын уңышлы тапшырыуҙа уның роле баһалап бөткөһөҙ.
Һанай китһәң, белем усағының ҡаҙаныштары бик күп: Татыр-Үҙәк мәктәбе уҡытыусылары район, республика, Рәсәй кимәлендәге конкурстарҙа, төрлө конференцияларҙа әүҙем ҡатнаша һәм призлы урындар яулай. Уҡыусыларының да төрлө олимпиадаларҙа, бәйгеләрҙә тәүге урындарҙы яулауы – мәктәп коллективының белемле һәм һөҙөмтәле эш күрһәткесе. Мәҫәлән, 9-сы класс уҡыусыһы Елена Сидоренко Ишембайҙа үткән уҡыу-эҙләнеү эше буйынса “Ер хужаһы” III республика конкурсында номинацияға лайыҡ булһа, Гөлдәриә Баймырҙина “Вәлиди уҡыуҙары”нда икенсе урын алған. Башҡорт теле буйынса төбәк-ара олимпиадала Альбина Сыңғыҙова беренселеккә сыҡҡан.
Спортҡа килгәндә, уҡыу йортоноң уңыштары бихисап. Бында гер күтәреү, шахмат, волейбол, хоккей, көрәш секциялары уңышлы эшләй. Мәктәп директорының да спортты үҙ итеүе, сәләмәт тормош алып барыуы һәм районда бил бирмәҫ батырҙарҙың береһе булыуы коллективты ла, уҡыусыларҙы ла спортҡа ылыҡтырмай ҡалмай. Юҡҡамы ни татырүҙәктәр район һәм республика кимәлендәге ярыштарҙа алдынғылыҡты бирмәй? Бигерәк тә милли көрәшкә иғтибар ҙур: буласаҡ бил бирмәҫ батырҙар үҫеп сыҡмаҫ тимә! Көрәш секцияһын билдәле көрәшсе Кәбир Баймырҙин алып бара.
– Уҡыусылар секцияға теләп йөрөй. Èң төп талаптарҙың береһе – үҙ-үҙеңде еңåү, ихтыяр көсө һәм маҡсатыңа ынтылыш, – ти Кәбир Баймырҙа улы. – Ошо сифаттарҙы үҙендә тәрбиәләй алған һәм ҡомарлы кеше генә спортта үҙ юлын таба, еңеүҙәр яулай. Көрәш алымдарына, уның техникаһына һәр кемде өйрәтергә мөмкин, әммә еңеүгә ынтылыш һәр көрәшсенең үҙендә булыуы кәрәк. Таһир Баймырҙин, Арыҫлан һәм Камил Рәмовтар, Данил Ҡужин, Тимерхан Әминев, Тәлғәт Үҙәнбаевтар төрлө бәйгеләрҙә еңде.
Ауыл халҡының “Урындағы башланғыстарҙы хуплау” программаһында әүҙем ҡатнашып, мәктәп янында хоккей майҙансығы төҙөү өсөн проектта еңеп сығыуы ла уҡыусылар өсөн ҙур бүләк. Быйыл сәкән һуғырға яратыусылар өсөн боҙ майҙансығында бик күп ярыштар ойошторолған. Мәктәп хоккей командаһының, ниһайәт, шөғөлләнеү өсөн үҙ боҙо булыуы йәш хоккейсыларға уйынға ҡарата һөйөү һәм ҡыҙыҡһыныу тәрбиәләгән, күрәһең. Бөгөн Татыр-Үҙәктә йәшәүселәрҙең олоһо ла, йәше лә хоккейҙы үҙ итә һәм ярата.
Алдан әйтеп үтеүебеҙсә, мәктәптә уҡыусыларға яҡшы белем биреү өсөн бар шарттар тыуҙырылған. Һәр класс заманса интерактив таҡта, яңы парталар, проектор, сканер, принтер кеүек техник кәрәк-яраҡтар менән йыһазландырылған, һәр уҡытыусыға ноутбук бирелгән. Бигерәк тә уҡыусыларҙың хәүефһеҙлеген тәьмин итеү маҡсатында эштәрҙең яйға һалыныуы маҡтауға лайыҡ. Турникет ҡуйылған, хәүефһеҙлек кнопкаһы һәм райондың Берҙәм дежур-диспетчер хеҙмәте пультына сығарыусы янғын сигнализацияһы менән тәьмин ителгән. “Балаларҙың ышаныслы һаҡ аҫтында булыуы беҙҙең өсөн дә, ата-әсәләргә лә тыныс һәм хәүефһеҙ”, – ти Риф Баймырҙин.
Уҡытыусылар коллективының төрлө милләттән булыуына ҡарамай, бергәләшеп “Башҡортостан” гәзитенә яҙылыуҙары күп район белем биреү учреждениеларына өлгө булырлыҡ. Уҡытыусылар менән һөйләшеү барышында уларҙың гәзитте үҙ итеүе, мәҡәләләрҙе дәрестәрҙә ҡулланыуҙары хаҡында белдек. Шулай ҙа мәғарифты яҡтыртҡан, яңы алымдар менән эшләгән коллегаларыбыҙ хаҡында күберәк белергә теләр инек тигән тәҡдимдәр ҙә яңғыраны.
Ҡасандыр Сибай мәктәп-интернатында уҡытҡан уҡыусымдың, әле тап ошо мәктәптә эшләүе, гәзитте алдырыуы минең өсөн дә көтөлмәгән хәл булды. Әбйәлил ҡыҙы Гөлназ Тимербаева Хәйбулла еренә килен булып төшөп, балалар үҫтереп, Татыр-Үҙәк мәктәбе интернатында тәрбиәсе булып эшләй. “Гәзиттә баҫылған мәҡәләләрҙе тәрбиәүи маҡсатта йыш ҡулланам, тормош күренештәре хаҡында сыҡҡандарын уҡыусыларға уҡыйым. Гәзит оҡшай”, – ти уҡыусым.
“Башҡортостан” гәзите редакцияһы менән хеҙмәттәшлек иткән Гөлназ Назарова ла гәзит хаҡында яҡшы фекерҙә. “Бөгөн тәнҡит мәҡәләләренең булмауы һиҙелә, тормоштағы проблемаларҙы ҡыйыу яҡтыртҡан фекер кәрәк”, – ти гәзиттең тоғро дуҫтарының береһе.
Татыр-Үҙәк мәктәбенән бер аҙ уйланып та, ҡыуанып та сыҡтыҡ. Беренсенән, рухи бәйләнеште дауам итеүсе дуҫтарыбыҙҙың булыуы шатландырһа, икенсенән, ошондай уҡ дуҫтар башҡа мәктәптәрҙә, ойошмаларҙа ла була ала тигән уй күңелгә тынғылыҡ бирмәíå, уларҙың юҡлығы уйландырҙы. Һәр хәлдә, үҙебеҙгә лә эшләргә урын барҙыр.