Уның коллекцияһында Советтар Союзының иң тиҙ йөрөшлө автомобиле "Эстония" ла бар

Башҡортостан буйлап гастроль туры сиктәрендә Армия мәҙәниәте көндәрендә Белоретта Александров исемендәге йыр һәм бейеү ансамблдәре, Стратегик тәғәйенләнештәге ракета ғәскәрҙәренең "Ҡыҙыл йондоҙ"ы һәм Ленинград хәрби округының фронт ижади бригадаһы артистары сығыш яһаны. Ваҡиға алдынан бында Белорет тыуған яҡты өйрәнеүсеһе Һәм тарихсыһы Дмитрий Николаев йыйған экспозицияны күрһәтеүгә әҙерләгәндәр.

Төп экспонаттар иҫәбендә - уҙған быуаттың 80-се йылдарында еңелләштерелгән вариантта совет армияһы офицеры һәм америка танк бригадаһы офицеры формалары. Фестиваль башланыуға Дмитрийҙың яңы ҡыҙыҡлы элементы – 1981 йылғы өлгөләге америка формаһы барлыҡҡа килә. Ир-ат һәм хәрби кейем тураһында мәғлүмәттәр йыя. Мәҫәлән, Дмитрий әйтеүенсә,  Украина хәрби көстәре үҙенең армияһында йыш ҡына америка формаһын ҡуллана. Әммә яңыһы түгел, ә американдарға кәрәкмәгән яңыһы. Дмитрий, ҡайһы берҙә бындай экспонаттарҙы табыу еңел булмаһа ла, Икенсе донъя һуғышы темаһына ла әйберҙәр табырға тырыша.

Белорет кешеһенең галереяһында совет каскаһы айырым урын биләй.

- Ете йыл элек "Мин Ржев янында үлтерелдем" фильмын төшөрөүҙә ҡатнаша. Фильм төшөрөү командаһы Белорет полкы һуғышҡан Ржев эргәһенә сыға, эҙләүселәр һәм урындағы халыҡ менән аралаша. Эҙәрмәндәр беҙгә каска бүләк итте, хәҙер ул музейҙа ҡуйылған. Һәр ваҡыт килеүселәргә был окоптан, алыштарҙан эшләнгән каска икәнен һөйләйем. Бәлки, уны яҡташтарыбыҙҙың береһе кейгәндер, - тип һөйләй ир.

Дмитрий әйтеүенсә, уның Рәсәйҙә иң ҙур мотоциклдар коллекцияһы бар. Һуңғы йылдарҙа спорт автомобилдәрен маҡсатлы йыя. Мәҫәлән, экспонаттар иҫәбендә - Советтар Союзының иң тиҙ йөрөшлө автомобиле "Эстония". Унда Башҡортостан уҙышсыһы йөрөгән: автомобиль Өфө моторҙар эшләү производство берекмәһе командаһында булған, хатта двигатель ошо заводта етештерелгән.

Дмитрий Николаев коллекцияны 25 йылдан ашыу йыя. Беренсе экспонат тип кобураны атарға мөмкин, ул уны балалар баҡсаһында тәрбиәләнеүсе сағында уҡ маркаларға алмаштыра. Ул саҡта уҡ үҙенсәлекле тарихлы предметтарға ынтылыш тойған. Хәҙер галереяла төрлө ғәскәр формаһындағы 50-нән ашыу манекен бар. Коллекцияға ҡайыштар, кителдәр һәм башҡа тулы комплекттар ғына эләгә.

Күргәҙмәлә МХО яугирҙәре алып килгән әйберҙәр ҙә бар. Экспозиция Дмитрийҙың ҙур коллекцияһының бик бәләкәй өлөшө генә. Уны тулыһынса "Дмитрий Николаев галереяһында" даими күргәҙмәлә күрергә мөмкин.

Армия мәҙәниәте көндәре сиктәрендә махсус экспозициялар Өфөлә һәм республиканың күп кенә ҡалаларында һәм райондарында асылды. Дөйөм алғанда, Башҡортостандың барлыҡ муниципалитеттарында фестиваль сиктәрендә 300-гә яҡын сара планлаштырылған.

Дмитрий Николаев фотоһы.